Thị trường chứng khoán Việt Nam thường 'đứng dậy' nhanh sau những cú sốc lớn

Nhịp giảm sâu của thị trường mở ra cơ hội tái cơ cấu danh mục khi nhiều cổ phiếu về vùng định giá hấp dẫn

Những biến động mạnh gần đây của thị trường chứng khoán Việt Nam, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang, đang đặt ra câu hỏi lớn với nhà đầu tư: liệu đây là tín hiệu rủi ro kéo dài hay chỉ là một nhịp điều chỉnh ngắn hạn? Theo góc nhìn của PYN Elite Fund, câu trả lời có xu hướng nghiêng về kịch bản thứ hai, khi lịch sử cho thấy thị trường Việt Nam thường phục hồi khá nhanh sau các cú sốc.

Trong chia sẻ mới nhất, ông Petri Deryng là đại diện quỹ đầu tư đến từ Phần Lan nhấn mạnh rằng, trong vòng 5 năm qua, thị trường Việt Nam đã nhiều lần đối mặt với các biến động lớn, từ đại dịch COVID-19, các sự kiện liên quan đến thị trường tài chính - bất động sản, đến áp lực tỷ giá và chính sách tiền tệ thắt chặt. Tuy nhiên, ngoại trừ giai đoạn dịch bệnh kéo dài, phần lớn các nhịp điều chỉnh mạnh đều được hấp thụ trong khoảng thời gian tương đối ngắn, thường chỉ từ 1-3 tháng.

Ở diễn biến hiện tại, xung đột tại Trung Đông đã khiến thị trường chứng khoán Việt Nam giảm khoảng 15% chỉ trong vòng 3 tuần, một mức giảm không nhỏ trong ngắn hạn. Theo đánh giá của PYN Elite Fund, yếu tố tác động lớn nhất không chỉ đến từ tâm lý nhà đầu tư mà còn từ rủi ro gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, đặc biệt khi khu vực Vịnh Ba Tư đóng vai trò quan trọng trong cung ứng dầu mỏ, khí tự nhiên và nhiều nguyên liệu đầu vào thiết yếu.

Dù Việt Nam có sản lượng khai thác dầu riêng, nền kinh tế đang tăng trưởng nhanh khiến nhu cầu nhập khẩu dầu thô chiếm hơn 60%. Điều này khiến thị trường chứng khoán trong nước trở nên nhạy cảm hơn với biến động giá năng lượng. Những bất ổn từ chiến sự đã tạo áp lực lên tâm lý, kéo theo làn sóng bán ra trên diện rộng.

Tuy vậy, PYN Elite Fund cho rằng kịch bản có xác suất cao là căng thẳng sẽ không kéo dài quá lâu. Trong trường hợp xung đột sớm hạ nhiệt, nguồn cung dầu và nguyên liệu có thể nhanh chóng ổn định trở lại, qua đó giúp thị trường lấy lại trạng thái cân bằng.

Thực tế, quỹ này đã không đứng ngoài cuộc trong giai đoạn biến động. Kể từ khi chiến sự bùng nổ, PYN Elite Fund đã thực hiện các giao dịch với tổng giá trị khoảng 200 triệu EUR, tương đương gần 6.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, chiến lược được áp dụng không phải là phòng thủ hoàn toàn, mà là chủ động tái cơ cấu danh mục.

Theo đó, quỹ đã chốt lời ở những cổ phiếu vẫn giữ được giá tốt trong nhịp giảm, đồng thời chuyển sang tích lũy các mã đã giảm sâu hoặc trở nên hấp dẫn hơn về mặt định giá. Đây được xem là cách tiếp cận điển hình của dòng vốn dài hạn, tận dụng biến động để tối ưu danh mục thay vì né tránh rủi ro hoàn toàn.

Lịch sử gần đây cũng cho thấy khả năng phục hồi nhanh của thị trường Việt Nam. Điển hình là giai đoạn đầu năm 2025, khi xuất hiện thông tin về khả năng hàng hóa Việt Nam bị áp thuế cao tại Mỹ, chỉ số VN-Index đã giảm gần 10% trong vòng hai tuần. Tuy nhiên, ngay sau đó, thị trường cũng bật tăng trở lại với tốc độ tương đương.

Theo PYN Elite Fund, các cú sốc liên quan đến địa chính trị và thương mại thường có tác động mạnh trong ngắn hạn, nhưng không làm thay đổi nền tảng dài hạn của thị trường. Điều quan trọng là khả năng hấp thụ cú sốc và sự ổn định của dòng tiền.

Đối với Việt Nam, một yếu tố quan trọng khác là triển vọng nâng hạng thị trường. Nếu được FTSE xác nhận nâng hạng, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF có thể đổ vào mạnh mẽ hơn, kéo theo sự tham gia của các quỹ chủ động quốc tế.

Hiện tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ ở mức khoảng 12,6%, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan (37%), Indonesia (39%) hay Malaysia (14%). Điều này cho thấy dư địa thu hút vốn ngoại vẫn còn rất lớn.

Trong khi đó, thanh khoản thị trường vẫn duy trì ở mức tích cực. Từ năm 2025, giá trị giao dịch bình quân thường xuyên vượt 1 tỷ USD mỗi phiên, với khoảng 90% đến từ nhà đầu tư trong nước. Đây được xem là “trụ đỡ” quan trọng giúp thị trường duy trì sự ổn định trong các giai đoạn biến động.

Về định giá, P/E dự phóng của thị trường Việt Nam hiện ở mức tương đối hấp dẫn so với khu vực. Theo ước tính của PYN Elite Fund, nếu loại trừ các yếu tố đột biến, P/E dự phóng có thể xuống mức 9,9 cho năm 2026 và 8,2 cho năm 2027. Điều này phản ánh kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp nhờ động lực từ đầu tư hạ tầng và tiêu dùng nội địa.

Tổng thể, theo đánh giá của PYN Elite Fund, những biến động mạnh gần đây chưa làm thay đổi câu chuyện dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Ngược lại, đây có thể là giai đoạn “thử lửa” giúp thị trường thanh lọc và tạo nền tảng cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Trong bối cảnh đó, những phiên giảm sâu không chỉ mang lại rủi ro, mà còn là cơ hội để nhà đầu tư tái cơ cấu danh mục, hướng tới các cổ phiếu có nền tảng tốt và định giá hợp lý. Và như lịch sử đã nhiều lần chứng minh, thị trường chứng khoán Việt Nam thường không mất quá nhiều thời gian để đứng dậy sau những cú sốc lớn.

Phan hà