Thị trường chuỗi đồ uống: Sự sàng lọc tự thân của các thương hiệu

Theo Market Research Future, quy mô chuỗi cà phê Việt Nam dự kiến tăng từ 4,337 tỷ USD (2025) lên hơn 8,5 tỷ USD vào năm 2035 (với CAGR 6,99%). Tuy nhiên, dòng tiền và quy mô thị trường đang có sự phân hóa và không nghiêng hẳn về một thương hiệu nào.

Mở rộng hay co cụm?

Báo cáo từ Asia Plus Inc cho thấy, Highlands Coffee là một trong những chuỗi dẫn đầu về quy mô. Từ 770 cửa hàng năm 2024, chuỗi này dự kiến đạt 928 cửa hàng vào năm 2026. Hệ thống cửa hàng có mức tăng trưởng 8-11% mỗi năm. Số lượng cửa hàng tăng nhưng theo đánh giá, tốc độ đã chậm lại so với giai đoạn trước đang cho thấy sự đi ngang tại các đô thị lớn.

Phúc Long cũng đẩy mạnh mở rộng hệ thống và đến năm 2025 đạt 237 cửa hàng (tăng trưởng 50%). Chuỗi này dự kiến năm 2026 sẽ có mức tăng trưởng 5%, tiếp tục mở rộng thêm hệ thống cửa hàng để đạt được con số 249.

Ở phân khúc cao cấp, Starbucks và Katinat cũng có tăng trưởng nhất định. Starbucks đạt 127 cửa hàng vào cuối năm 2025 và dự kiến đạt 149 điểm bán vào cuối năm 2026 (tăng 15% ), trong khi Katinat cũng đặt kế hoạch 120 cửa hàng vào năm 2026 (tăng 35% so với năm 2025).

Thị trường chuỗi bán lẻ đồ uống tiềm năng nhưng cạnh tranh cũng khốc liệt.

Trái ngược với các thương hiệu trên, The Coffee House lại đang có bước đi ngược khi cắt giảm số lượng cửa hàng. Từ con số 141 năm vào 2024 xuống còn 93 vào năm 2025 và năm 2026, chuỗi đồ uống này dự kiến chỉ còn 82 cửa hàng.

Những con số trên phần nào cho thấy hướng đi khác biệt giữa các chuỗi cửa hàng đồ uống. Trong khi nhiều cửa hàng không ngừng mở rộng quy mô, việc thu hẹp số lượng cửa hàng của The Coffee House cho thấy những áp lực về chi phí vận hành và xu hướng của nhiều người tiêu dùng đã ưa chuộng hình thức mua mang đi hoặc giao hàng qua ứng dụng.

Không chỉ có sự khác biệt, mà thị trường ngành hàng này còn có sự cạnh tranh khốc liệt. Điều đó khiến một số thương hiệu, cụ thể là Café Amazon phải rời cuộc chơi (11/2025) và âm thầm trả hàng loạt mặt bằng đắc địa tại TP.HCM. Nguyên nhân được các nhà chuyên môn chỉ ra là do hệ thống cửa hàng theo kiểu hệ sinh thái trạm xăng của thương hiệu này là chưa hiểu rõ được đặc điểm và gu của người tiêu dùng Việt.

Phân hóa rõ rệt về địa lý

Theo các chuyên gia, thị trường ngành hàng này còn đang có sự phân bổ rõ rệt mặt địa lý giữa các chuỗi. Hiện, nhiều chuỗi đang tìm hướng đi từ các tỉnh nhằm giảm chi phí vận hành. Như Milano Coffee đang có đến 1.945 cửa hàng, trong đó 1.469 cửa hàng đặt tại các tỉnh, thành ngoài Hà Nội và TP.HCM. Viva Star Coffee có 330 cửa hàng, Trung Nguyên có 465 cửa hàng và cũng phần lớn ở các khu vực này.

Để có thể cạnh tranh được trên thị trường có tới khoảng 100 thương hiệu, nhiều chuỗi lại tập trung ở các địa phương cụ thể. Chẳng hạn như Guta Cafe chú trọng toàn bộ 210 cửa hàng tại TP.HCM, còn Aha Coffee lại có đến 71/90 cửa hàng nằm tại Hà Nội. Việc tập trung vào một địa phương nhất định giúp các thương hiệu này tối ưu chi phí vận chuyển và quản lý nhân sự hiệu quả hơn.

Có những thương hiệu lại nghiêng về các dòng sản phẩm trà và cà phê hiện đại như chuỗi Phê La (36 cửa hàng) hay Cheese Coffee (18 cửa hàng). Các sản phẩm đồ uống theo trend đang giúp các cửa hàng này thu hút được không ít khách hàng trẻ.

Dù có những hướng đi khác nhau nhưng nhìn chung, các thương hiệu đều tìm cách để có thể trụ vững trên thị trường nhờ tối ưu quy mô hay chọn lọc vị trí chiến lược.

Các chuyên gia phân tích từ Asia Plus Inc. nhận định, cuộc đua đường dài trong ngành chuỗi đồ uống giờ đây không còn tập trung vào việc đốt tiền để thu hút khách mà đang chuyển sang cạnh tranh về hiệu suất. Bởi dù có tiềm lực lớn đến đâu mà sản xuất kinh doanh không hiệu quả, không tối ưu thì đến một thời điểm nào đó cũng khó có thể trụ vững trên thị trường. Và dù thị trường này rất tiềm năng nhưng nếu không tăng được doanh thu trên từng cửa hàng thì buộc các thương hiệu cũng phải thu hẹp quy mô mạng lưới.

Hiện, những thương hiệu có khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường và giữ được sự đặc trưng như Highlands, Starbucks, Katinat vẫn đang tạm chiếm ưu thế trong cuộc đua này. Ngược lại, những thương hiệu chậm thay đổi hoặc không hiểu văn hóa bản địa sẽ khó có thể chạm đến đích ngắm mục tiêu và có thể phải rời khỏi cuộc chơi.

Tùng Lâm