Thị trường dầu mỏ thế giới sắp có bước ngoặt quan trọng
Các báo cáo tháng 11 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy thị trường dầu mỏ đang tiến gần đến một bước ngoặt quan trọng: nguồn cung phục hồi nhanh, trong khi nhu cầu tăng trưởng chậm hơn, mở ra khả năng thị trường chuyển từ thiếu hụt sang dư cung.

EIA dự báo nhu cầu nhiên liệu lỏng toàn cầu sẽ phục hồi 2 triệu thùng/ngày trong năm 2027, sau khi giảm với mức tương đương trong năm 2026. (Ảnh minh họa)
Theo bà Emily Ashford, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Năng lượng của Standard Chartered, sản lượng dầu tại khu vực vùng Vịnh đang phục hồi nhanh hơn dự kiến, làm thay đổi đáng kể triển vọng cung - cầu. Tuy nhiên, lượng tồn kho đã suy giảm mạnh, chi phí vận tải vẫn ở mức cao và tình trạng thiếu hụt một số sản phẩm dầu tiếp tục hỗ trợ thị trường vật chất.
Nguồn cung phục hồi, tồn kho có thể tăng trở lại
Thay đổi đáng chú ý nhất trong các báo cáo tháng 11 là việc IEA và EIA đều dự báo tồn kho dầu toàn cầu bắt đầu tăng trở lại trong quý IV/2026, thay vì tiếp tục suy giảm như nhận định hồi tháng 10.
IEA đã nâng dự báo nguồn cung trong quý IV thêm 3,3 triệu thùng/ngày so với tháng trước, nhờ sản lượng và xuất khẩu dầu tại Vùng Vịnh phục hồi nhanh hơn dự kiến. Cơ quan này đồng thời hạ dự báo nhu cầu dầu năm 2027 xuống 104,3 triệu thùng/ngày, giảm 80.000 thùng/ngày; lượng dầu thô cần từ OPEC cũng giảm 220.000 thùng/ngày, xuống còn 20,8 triệu thùng/ngày.
EIA cũng chuyển từ dự báo tồn kho giảm 700.000 thùng/ngày trong quý IV/2026 sang dự báo tăng. Cơ quan này dự kiến tồn kho sẽ tăng trung bình 3,5 triệu thùng/ngày trong nửa đầu năm 2027, đánh dấu sự đảo chiều đáng kể so với tình trạng suy giảm kéo dài trong năm 2026.
Sản lượng tại khu vực vùng Vịnh đang phục hồi rõ rệt. Theo EIA, lượng khai thác dầu thô bị gián đoạn trong khu vực giảm từ 4,8 triệu thùng/ngày trong tháng 9 xuống còn 2,5 triệu thùng/ngày trong tháng 10, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 10,9 triệu thùng/ngày hồi tháng 5. OPEC cũng ghi nhận sản lượng dầu thô của các nước tham gia Tuyên bố Hợp tác (DoC) tăng khoảng 2 triệu thùng/ngày trong tháng 10, chủ yếu nhờ Ả Rập Xê-út và Iraq.
Dù vậy, sự phục hồi sản lượng chưa đồng nghĩa với nguồn cung thực tế được cải thiện tương ứng. Các hạn chế vận tải biển, rủi ro đối với cơ sở hạ tầng và chi phí vận chuyển đặc biệt cao vẫn cản trở dòng chảy dầu thô. Vì vậy, cần phân biệt giữa sản lượng đã phục hồi và lượng dầu thực sự có thể đưa ra thị trường.
Chênh lệch lớn trong dự báo nhu cầu
Triển vọng nhu cầu tiếp tục là điểm khác biệt lớn giữa các tổ chức. OPEC dự báo nhu cầu dầu toàn cầu năm 2027 đạt 108,3 triệu thùng/ngày, cao hơn gần 4 triệu thùng/ngày so với mức 104,3 triệu thùng/ngày của IEA.
OPEC giữ nguyên dự báo tăng trưởng nhu cầu năm 2027 ở mức 2,55 triệu thùng/ngày. Trong khi đó, IEA điều chỉnh giảm nhẹ dự báo, cho rằng phần lớn tăng trưởng nhu cầu sẽ đến từ nguyên liệu đầu vào cho ngành hóa dầu, còn tiêu thụ xăng và diesel chỉ tăng hạn chế.
EIA dự báo nhu cầu nhiên liệu lỏng toàn cầu sẽ phục hồi 2 triệu thùng/ngày trong năm 2027, sau khi giảm với mức tương đương trong năm 2026.
Theo Standard Chartered, sự khác biệt này có ý nghĩa quan trọng đối với cán cân cung - cầu trung hạn. Nếu nhu cầu tăng mạnh như dự báo của OPEC, thị trường có khả năng hấp thụ lượng dầu bổ sung tốt hơn. Ngược lại, nếu nhu cầu tăng chậm, nguồn cung phục hồi có thể nhanh chóng tạo ra tình trạng dư thừa.
Rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố hỗ trợ giá
Dù triển vọng cung - cầu đang chuyển biến theo hướng dư cung, rủi ro địa chính trị vẫn chưa biến mất. Các cuộc tấn công mới trong khu vực, nguy cơ mất an ninh hàng hải và tiến trình ngoại giao đình trệ tiếp tục duy trì phần bù rủi ro địa chính trị trong giá dầu.
Trong báo cáo tháng 11, IEA đã chuyển dự báo cán cân dầu thô quý IV/2026 từ thiếu hụt 1,8 triệu thùng/ngày trong báo cáo tháng trước sang dư cung 1,7 triệu thùng/ngày. Cơ quan này cho biết tồn kho dầu quan sát được tăng 52 triệu thùng, tương đương 1,7 triệu thùng/ngày trong tháng 10, khi xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh phục hồi nhanh hơn nhu cầu toàn cầu.
Giá dầu thô North Sea Dated cũng giảm hơn 30%, từ mức đỉnh 136 USD/thùng ngày 8/10 xuống khoảng 93 USD/thùng tại thời điểm báo cáo, nhưng vẫn cao hơn 22 USD/thùng so với trước xung đột.
Standard Chartered cho rằng cần thận trọng với những điều chỉnh dự báo lớn như vậy, bởi sự cải thiện trên các mô hình cung - cầu chưa chắc đã phản ánh đúng mức độ phục hồi của nguồn cung vật chất. Ngân hàng dự báo giá dầu thô sẽ giảm dần trong năm 2027, dù quá trình bình thường hóa có thể diễn ra không đồng đều và thị trường tiếp tục biến động.
BMI dự báo giá dầu giảm mạnh trong năm 2027
Trong báo cáo gửi AFP, các chuyên gia của BMI, đơn vị thuộc Fitch Solutions, dự báo năm 2027 sẽ đánh dấu sự đảo chiều mạnh của thị trường năng lượng. Phần bù rủi ro địa chính trị suy giảm, kết hợp với nguồn cung gia tăng, có thể kéo giá dầu và khí đốt đi xuống.
Kịch bản cơ sở của BMI giả định Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận sơ bộ trong quý I/2027, qua đó giúp cải thiện an ninh hàng hải và khôi phục hoàn toàn dòng chảy dầu khí trong khu vực. Xuất khẩu dầu thô, sản phẩm dầu và LNG toàn cầu sẽ tăng, trong khi sản lượng tại Trung Đông phục hồi và các dự án mới ở những khu vực khác bổ sung thêm nguồn cung.
Đến nửa cuối năm 2027, tốc độ tăng nguồn cung được dự báo vượt tăng trưởng nhu cầu, đẩy thị trường dầu khí từ tình trạng khan hiếm sang dư cung và mở đầu cho một chu kỳ giảm giá kéo dài nhiều năm.
BMI dự báo giá dầu Brent bình quân giảm từ 93 USD/thùng năm 2026 xuống 81 USD/thùng năm 2027. Theo kịch bản cơ sở, giá dầu có thể duy trì ở mức cao 112 USD/thùng trong quý I/2027, trước khi giảm mạnh xuống 67 USD/thùng vào quý IV khi thị trường chuyển sang tình trạng dư cung.
Trong khi đó, EIA cũng dự báo giá Brent giao ngay sẽ giảm dần xuống mức bình quân 77 USD/thùng trong quý IV/2027, khi tồn kho dầu toàn cầu phục hồi và phần lớn sản lượng tại Trung Đông, ngoại trừ Iran, trở lại mức bình quân trước xung đột vào giữa năm tới.
Nhìn chung, các dự báo đều cho thấy thị trường dầu mỏ có thể chuyển sang trạng thái dư cung trong năm 2027. Tuy nhiên, thời điểm và mức độ giảm giá sẽ phụ thuộc vào tốc độ phục hồi sản lượng, khả năng khôi phục hoạt động vận tải, diễn biến địa chính trị và đặc biệt là sức tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu.



