Thị trường lao động đặt yêu cầu mới với Business Analyst

AI đang khiến yêu cầu đối với Business Analyst (BA) thay đổi. Thay vì chỉ phân tích nhu cầu khách hàng và chuyển hóa thành yêu cầu hệ thống, BA ngày càng cần hiểu dữ liệu, AI và khả năng ứng dụng công nghệ vào bài toán kinh doanh.

Business Analyst mở rộng vai trò trong bài toán kinh doanh và công nghệ

Business Analyst vốn được biết đến với vai trò kết nối giữa nhu cầu kinh doanh và đội ngũ công nghệ. Tuy nhiên, khi AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động doanh nghiệp, BA không chỉ làm rõ doanh nghiệp cần gì, mà còn phải hiểu dữ liệu, công nghệ và khả năng ứng dụng AI để tìm ra cách giải quyết bài toán hiệu quả hơn.

Business Analyst ngày càng được kỳ vọng hiểu sâu hơn về dữ liệu, AI và công nghệ.

Khảo sát Global State of Business Analysis 2025 của IIBA cho thấy 76% chuyên gia nhận định BA đang đóng vai trò lớn hơn trong các quyết định chiến lược. BA ngày càng được kỳ vọng tham gia sâu hơn vào quá trình xác định vấn đề và lựa chọn giải pháp, thay vì chỉ chuyển yêu cầu từ phía doanh nghiệp sang đội ngũ công nghệ.

Tại Việt Nam, sự thay đổi này cũng đã thể hiện trong chính các yêu cầu tuyển dụng. Đơn cử nền tảng công nghệ cung cấp các giải pháp quản lý và bán hàng đa kênh Sapo tuyển Business Analyst cho các ứng dụng AI, yêu cầu nhân sự phân tích quy trình, xác định nhu cầu hệ thống AI, phối hợp với kỹ sư AI và kỹ sư dữ liệu, đồng thời phân tích dữ liệu để đánh giá và cải tiến giải pháp sau triển khai.

Hay như Phúc Sinh (doanh nghiệp xuất khẩu nông sản) tuyển Business Analyst - AI & Automation để phân tích hoạt động kinh doanh, hệ thống ERP và các ứng dụng quản trị, từ đó tìm kiếm cơ hội ứng dụng AI, AI Agents và tự động hóa nhằm giảm công việc thủ công, nâng cao hiệu quả vận hành và tối ưu chi phí.

Trong khi đó, JD Business Analyst của Viettel AI yêu cầu kiến thức về kiến trúc phần mềm, phân tích thiết kế hệ thống và cơ sở dữ liệu, đồng thời ưu tiên ứng viên có kinh nghiệm với các hệ thống ứng dụng AI và Machine Learning.

Từ những yêu cầu này có thể thấy, ranh giới giữa “hiểu nghiệp vụ” và “hiểu công nghệ” đang dần thu hẹp. BA không nhất thiết phải trở thành kỹ sư AI, nhưng cần đủ hiểu về dữ liệu, AI và công nghệ để xác định công nghệ có thể giải quyết bài toán kinh doanh ở đâu và như thế nào.

MSE BA: Đào tạo năng lực kết nối bài toán kinh doanh với AI và công nghệ

Khi yêu cầu đối với Business Analyst mở rộng từ phân tích nhu cầu sang dữ liệu, AI và công nghệ, người làm BA cũng cần một nền tảng kiến thức mới để theo kịp sự thay đổi này.

Đón đầu nhu cầu đó, chương trình thạc sĩ Kỹ thuật phần mềm định hướng ứng dụng AI trong phân tích kinh doanh (MSE BA) của Viện Quản trị & Công nghệ FSB, trường ĐH FPT được thiết kế để phát triển năng lực kết nối bài toán kinh doanh với dữ liệu, AI và công nghệ, từ phân tích vấn đề đến thiết kế và triển khai giải pháp.

Lớp học thạc sĩ Kỹ thuật phần mềm. Ảnh: FSB.

Người học không chỉ tìm hiểu AI, mà được tiếp cận AI trong mối liên hệ với các bài toán doanh nghiệp: từ khai thác dữ liệu, đánh giá cơ hội ứng dụng AI đến thiết kế giải pháp và phối hợp triển khai.

Lộ trình học bắt đầu từ các nền tảng như Python, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, sau đó mở rộng sang AI tạo sinh, phát triển và vận hành dữ liệu, mô hình AI, đạo đức và quản trị AI.

Đặc biệt, kiến thức AI được đặt vào những bài toán cụ thể thông qua các học phần ứng dụng AI trong việc ra quyết định, tối ưu hóa Marketing dựa trên AI và Ứng dụng AI vào quản trị vận hành. Cùng với đó là quản trị dự án theo Agile, quản trị đội nhóm, thực tập và đề án tốt nghiệp.

Qua đó, người học được phát triển năng lực theo một chuỗi xuyên suốt từ hiểu vấn đề, phân tích dữ liệu, xác định cơ hội ứng dụng AI, thiết kế giải pháp và phối hợp triển khai.

Với nền tảng này, người học có thể phát triển theo nhiều hướng nghề nghiệp ở giao điểm giữa kinh doanh và công nghệ, như AI Business Analyst, chuyên viên phân tích kinh doanh và dữ liệu, chuyên viên AI và chuyển đổi số, chuyên viên giải pháp hoặc triển khai AI, quản lý dự án công nghệ.

Hiện, FSB đang tuyển sinh MSE BA tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM và Cần Thơ với chương trình học bổng hấp dẫn. Độc giả có thể tìm hiểu chi tiết tại caohoc.fpt.edu.vn hoặc qua hotline 0932939981.