Thị trường lao động sau Tết: Thiếu lao động là hiện tượng có tính chu kỳ
Bên cạnh điều chỉnh chính sách lương, thưởng, doanh nghiệp cần cải thiện môi trường làm việc, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng nhằm giữ chân lao động.
Thị trường lao động sau Tết khởi sắc
Thị trường lao động khởi động năm 2026 với gam màu sáng khi các chỉ số việc làm tăng trưởng ngay từ những tháng đầu năm. Theo bản tin thị trường lao động Việt Nam do Bộ Nội vụ dự báo, trong quý I/2026, số người có việc làm có thể tăng khoảng 300.000 người so với quý IV/2025, nâng tổng số lao động có việc làm lên khoảng 53 triệu người. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục duy trì đà phục hồi và mở rộng sản xuất, kinh doanh ngay từ những tháng đầu năm.
Các doanh nghiệp dệt may bắt nhịp sản xuất ngay từ đầu năm.
Một số ngành được dự báo có nhu cầu tuyển dụng tăng mạnh. Đáng chú ý, ngành sản xuất, chế biến thực phẩm dự kiến tăng 3,1%; sản xuất phương tiện vận tải tăng 2,6%; sản xuất phương tiện vận tải khác tăng 2,6% và sản xuất xe có động cơ tăng 1,6%.
Những con số này cho thấy động lực từ khu vực sản xuất – chế biến tiếp tục đóng vai trò chủ lực trong tạo việc làm mới, đặc biệt trong các lĩnh vực gắn với xuất khẩu và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ở chiều ngược lại, một số ngành có xu hướng giảm việc làm như sản xuất thuốc lá; sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất; sửa chữa, bảo dưỡng, lắp đặt máy móc và thiết bị.
Tỷ lệ người lao động trở lại làm việc đạt khoảng 85%.
Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, trong giai đoạn giáp Tết, có xu hướng dịch chuyển lao động ngắn hạn, trong đó một bộ phận lao động phổ thông, sinh viên, lao động thời vụ chuyển sang các công việc dịch vụ tạm thời để tăng thu nhập. Ngoài ra, một bộ phận người lao động có xu hướng nghỉ việc sớm hoặc tạm thời rút khỏi thị trường để về quê đón Tết.
Trên cơ sở đó, dự báo tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp như Hà Nội, Bắc Ninh, Thái Nguyên, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, tỷ lệ người lao động trở lại làm việc đạt khoảng 85% trong những ngày đầu sau Tết và tăng lên khoảng 95% vào tuần cuối tháng 2/2026.
Chính sách tiền lương – yếu tố then chốt giữ chân lao động
Thiếu lao động sau Tết là hiện tượng có tính chu kỳ. Để khắc phục tình trạng này, Bộ Nội vụ đã chủ động theo dõi, nắm bắt tình hình lao động trước và sau Tết Nguyên đán năm 2026, tình hình doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức làm việc xuyên Tết ở các địa phương; chỉ đạo các địa phương tăng cường tổ chức kết nối cung - cầu lao động đảm bảo không bị thiếu hụt lao động cho hoạt động sản xuất kinh doanh những ngày giáp Tết Nguyên đán; theo dõi, hỗ trợ các địa phương sắp xếp, tổ chức lại các Trung tâm dịch vụ việc làm; việc cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm của doanh nghiệp hoạt động dịch vụ việc làm; theo dõi, tổng hợp kết quả hoạt động của các tổ chức dịch vụ việc làm.
Cùng với đó, việc đôn đốc doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chính sách tiền lương, tiền thưởng và phúc lợi cho người lao động, đặc biệt tại các khu công nghiệp và khu chế xuất, được xem là giải pháp quan trọng giúp ổn định lực lượng lao động.
Nhiều doanh nghiệp có mức lương thưởng tốt để giữ chân người lao động
Theo báo cáo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, trước và trong dịp Tết Nguyên đán 2026, quan hệ lao động nhìn chung ổn định, số vụ ngừng việc tập thể giảm so với cùng kỳ. Việc làm, thu nhập và tiền thưởng của người lao động tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực.
Thị trường lao động cả nước có khoảng 52,4 triệu người có việc làm, tăng hơn 578 nghìn người so với năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động giảm còn 1,65%, trong đó khu vực thành thị ở mức 1,25% và khu vực nông thôn là 1,93%. Thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 8,4 triệu đồng/người/tháng, tăng gần 9% so với năm trước.
Các chuyên gia cho rằng, bên cạnh điều chỉnh chính sách lương, thưởng, doanh nghiệp cần cải thiện môi trường làm việc, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng nhằm giữ chân lao động. Người lao động cần nâng cao tay nghề, kỹ năng số và kỷ luật lao động là điều kiện then chốt để nắm bắt cơ hội.
