Thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Sôi động, bền vững hơn trong năm 2026

Giá trị phát hành tăng mạnh

Theo báo cáo của Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - Vietcombank Securities (VCBS), năm 2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận 578 đợt phát hành, với tổng giá trị đạt 645.779 tỷ đồng, tăng 45,6% so với cùng kỳ năm liền trước, chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng.

Cùng với đó, ngành bất động sản tiếp tục cho thấy sự phục hồi rõ nét, dần lấy lại niềm tin của nhà đầu tư khi giá trị phát hành tăng khoảng 32%. Hoạt động phát hành chủ yếu tập trung ở kỳ hạn ngắn, nhằm phù hợp với tiến độ triển khai dự án và nhu cầu xoay vòng vốn linh hoạt.

Ngành ngân hàng ghi nhận lãi suất bình quân tăng nhẹ. Bên cạnh các đợt phát hành kỳ hạn ngắn nhằm bổ sung nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng, một số ngân hàng đẩy mạnh phát hành kỳ hạn dài để đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn.

Trong khi đó, lãi suất phát hành bình quân của nhóm bất động sản duy trì ở mức cao, dao động 8-12,5%/năm, gần gấp đôi so với ngành ngân hàng, cho thấy rủi ro tín dụng vẫn được thị trường định giá thận trọng. Bên cạnh đó, áp lực đáo hạn trái phiếu tập trung vào cuối năm tiếp tục làm gia tăng nhu cầu huy động vốn.

Động lực phát hành trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu đến từ nhóm ngân hàng. Ảnh: Quang Thái

Đáng chú ý, trong năm 2025, giá trị mua lại trái phiếu trước hạn đạt khoảng 314,5 nghìn tỷ đồng, tăng 43,6%. Cùng với đó, giá trị trái phiếu chậm thanh toán giảm khoảng 22% so với năm liền trước; tỷ trọng trái phiếu chậm thanh toán trong tổng số trái phiếu có “vấn đề” năm 2025 cũng giảm rõ rệt, xuống khoảng 14%.

Có thể thấy, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang chuyển dịch sang cơ chế quản trị rủi ro chủ động, phù hợp hơn với cấu trúc dòng tiền thực tế của doanh nghiệp, qua đó góp phần giảm nguy cơ phát sinh chậm trả trong ngắn hạn.

Thanh khoản thị trường thứ cấp trái phiếu doanh nghiệp năm 2025 cải thiện đáng kể so với năm 2024, với tổng giá trị giao dịch đạt 1,396 triệu tỷ đồng, tăng gần 29%, tập trung chủ yếu ở nhóm ngành bất động sản và ngân hàng.

Còn theo FiinRatings - đơn vị xếp hạng tín nhiệm, tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành đạt mốc 1,41 triệu tỷ đồng, tương đương 11,4% tổng sản phẩm nội địa (GDP), vẫn thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 18,3% GDP giai đoạn 2020-2021 và mức 20% vào cuối 2025 theo mục tiêu của Chính phủ đã đề ra.

Tăng trưởng gắn với minh bạch

Số liệu từ Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam cho thấy, tháng 1-2026 ghi nhận 4 đợt phát hành trái phiếu doanh nghiệp với tổng giá trị 3.711 tỷ đồng. Các chuyên gia của FiinRatings đánh giá, năm 2026 thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng vai trò như một kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của khu vực doanh nghiệp. Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng của thị trường sẽ gắn chặt với khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn tín dụng và yêu cầu minh bạch ngày càng cao.

Nguồn cung trái phiếu doanh nghiệp dự kiến gia tăng trong năm 2026, chủ yếu do điều kiện tín dụng ngân hàng thắt chặt hơn và mặt bằng lãi suất cho vay có xu hướng tăng, qua đó thúc đẩy nhu cầu đa dạng hóa nguồn vốn của doanh nghiệp. Dù vậy, khả năng tiếp cận thị trường sẽ phân hóa mạnh hơn, khi các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao, dòng tiền yếu hoặc hồ sơ minh bạch hạn chế sẽ gặp nhiều trở ngại trong việc tận dụng kênh vốn này.

Ở phía cầu, sự phát triển của cơ sở nhà đầu tư tổ chức sẽ là yếu tố hỗ trợ then chốt cho tính ổn định của thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong trung hạn. Việc hình thành mô hình quỹ đầu tư mới (theo Quyết định số 3168/QĐ-BTC năm 2025 của Bộ Tài chính phê duyệt đề án tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán), cũng như việc áp dụng xếp hạng tín nhiệm vào quy trình phân bổ tài sản và quản trị rủi ro, sẽ giúp cải thiện khả năng hấp thụ của thị trường đối với các đợt phát hành có chất lượng tín dụng tốt.

Đồng thời, quy định rõ ràng hơn đối với nhà đầu tư chứng khoán cá nhân chuyên nghiệp, hạ tầng thị trường được cải thiện và đặc biệt là dự thảo nghị định mới về trái phiếu riêng lẻ được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tính minh bạch và khả năng bảo vệ nhà đầu tư tốt hơn.

Trong khi đó, chuyên gia Công ty TNHH Chứng khoán Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VCBS) nhìn nhận, giai đoạn 2026-2027 sẽ tạo nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Khối lượng phát hành được dự báo tiếp tục gia tăng, chủ yếu nhờ nhu cầu phát hành nhằm cơ cấu lại nghĩa vụ nợ và nhu cầu vốn trung - dài hạn gia tăng từ hệ thống ngân hàng cũng như các ngành gắn với quá trình phục hồi và mở rộng đầu tư.

Các quy định mới ban hành trong năm 2025 được kỳ vọng sẽ dần thẩm thấu, qua đó nâng cao minh bạch, cải thiện chất lượng đánh giá rủi ro và củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Từ đó tạo nền tảng cho sự phục hồi bền vững của thị trường trong giai đoạn tới.

Từ góc độ quản lý nhà nước, Phó Trưởng ban Giám sát các công ty đại chúng (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) Lê Trung Hải cho biết, năm 2026, cơ quan quản lý tiếp tục phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp ổn định, an toàn, công khai, minh bạch; triển khai đồng bộ các giải pháp về hoàn thiện chính sách. Đồng thời tăng cường quản lý giám sát thị trường, nâng cao chất lượng hàng hóa, cải thiện chất lượng của các tổ chức cung cấp dịch vụ.

Hương Thủy