Thị trường trái phiếu vững đà phát triển, mở rộng dư địa huy động vốn

Chiều ngày 5/11/2026, tại Hà Nội, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động thị trường trái phiếu năm 2026. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị.

Quy mô mở rộng, vai trò huy động vốn ngày càng rõ nét

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi đánh giá, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ bối cảnh trong nước và quốc tế, thị trường trái phiếu Việt Nam vẫn duy trì hoạt động tương đối ổn định, an toàn và thông suốt, tiếp tục khẳng định vai trò là kênh huy động vốn quan trọng.

Theo Thứ trưởng, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, với yêu cầu tăng trưởng ở mức cao. Đến hết tháng 10/2026, quy mô thị trường trái phiếu đạt gần 35% GDP năm 2025. Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, đặc biệt khi thị trường tiếp tục duy trì được sự ổn định và an toàn.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Đối với thị trường trái phiếu chính phủ, quy mô tăng khoảng 11% so với năm 2025, đạt khoảng 22,7% GDP năm 2025. Phát hành trái phiếu chính phủ tiếp tục là kênh huy động vốn chủ đạo của Chính phủ, đáp ứng khoảng 70% nhu cầu huy động vốn của ngân sách trung ương và tương đương 80% tổng huy động vốn trong nước của Chính phủ từ năm 2021 đến nay.

Công tác phát hành trái phiếu chính phủ được gắn kết chặt chẽ với điều hành ngân sách nhà nước, quản lý ngân quỹ và phối hợp với chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và phục vụ tăng trưởng.

Đáng chú ý, khối lượng phát hành trái phiếu chính phủ năm 2026 đạt mức cao nhất từ trước đến nay, trong khi lãi suất phát hành được duy trì tương đối ổn định. Thứ trưởng ghi nhận sự tham gia tích cực của các nhà đầu tư, cùng sự phối hợp, tham mưu hiệu quả của các đơn vị chức năng thuộc Bộ Tài chính và các đơn vị vận hành thị trường.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đã tạo nền tảng quan trọng để thị trường từng bước vượt qua giai đoạn khó khăn và hướng tới phát triển lành mạnh, bền vững. Hoạt động huy động vốn qua phát hành trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục được duy trì.

Thứ trưởng đánh giá cao vai trò của HNX, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các đơn vị chức năng của Bộ Tài chính và các thành viên thị trường trong việc tổ chức, vận hành, tăng cường công khai, minh bạch và bảo đảm an toàn thị trường.

Tuy nhiên, nhu cầu huy động vốn phục vụ tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 sẽ tiếp tục tăng cao, đặt ra yêu cầu lớn đối với cả thị trường trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp.

Đồng bộ giải pháp, chú trọng hiệu quả thực chất

Nhấn mạnh giải pháp trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, điều kiện tiên quyết để phát triển thị trường vốn và thị trường trái phiếu là sự đồng lòng, phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, đơn vị vận hành, tổ chức phát hành, nhà đầu tư và các chủ thể liên quan.

Về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và điều hành thị trường, Thứ trưởng yêu cầu tiếp tục cải tiến quy trình, kỹ thuật phát hành; chủ động điều hành phát hành trái phiếu chính phủ phù hợp với nhu cầu huy động vốn của ngân sách nhà nước và diễn biến thị trường, gắn với công tác quản lý ngân quỹ.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng là nâng cao thanh khoản thực chất của trái phiếu chính phủ, từng bước hình thành đường cong lợi suất chuẩn với đầy đủ các kỳ hạn, tạo cơ sở xác lập lãi suất tham chiếu và dẫn dắt thị trường. Đây là vấn đề đã được các thành viên thị trường kiến nghị nhiều năm nhưng việc triển khai còn khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, các nhà đầu tư và nhà tạo lập thị trường.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Mạnh Tuấn

Cùng với đó, cần đa dạng hóa sản phẩm, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ nhằm bảo đảm huy động vốn cho ngân sách nhà nước với chi phí hợp lý, đồng thời góp phần ổn định mặt bằng lãi suất và kinh tế vĩ mô.

Thứ trưởng cũng đề nghị đẩy mạnh phát triển cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là các quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm, quỹ hưu trí; từng bước khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư dài hạn trên thị trường trái phiếu chính phủ. Đồng thời, phát triển đồng bộ thị trường sơ cấp và thứ cấp, cải tiến hoạt động giao dịch, đăng ký, lưu ký, thanh toán và bù trừ.

Đáng chú ý, Thứ trưởng yêu cầu tăng cường cơ chế đối thoại giữa cơ quan quản lý và các thành viên thị trường, nghiên cứu tổ chức định kỳ ít nhất hai lần mỗi năm, tiến tới hằng quý nếu có điều kiện. Sau mỗi hội nghị cần thống nhất những giải pháp trọng tâm, xác định rõ các vấn đề cần tháo gỡ và đánh giá kết quả thực hiện tại hội nghị tiếp theo. Theo Thứ trưởng, các hội nghị đối thoại chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi những kiến nghị, giải pháp được chuyển hóa thành hành động và kết quả cụ thể, thay vì dừng lại ở trao đổi, thảo luận.

Đối với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, Thứ trưởng yêu cầu tập trung nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát; tiếp tục nâng cấp hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, tăng cường công khai, minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Các cơ quan quản lý cần đẩy mạnh phổ biến chính sách, pháp luật; theo dõi sát diễn biến thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý những trường hợp không bảo đảm nghĩa vụ công bố thông tin. Đồng thời, nâng cao kiến thức và năng lực đánh giá rủi ro của nhà đầu tư, khuyến khích nhà đầu tư cá nhân tham gia thị trường thông qua các quỹ đầu tư chứng khoán nhằm tăng tính chuyên nghiệp.

Một nội dung được Thứ trưởng đặc biệt quan tâm là phát triển thị trường trái phiếu chính quyền địa phương. Theo đó, khuôn khổ pháp lý đã được hoàn thiện theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, tạo điều kiện để các địa phương chủ động huy động vốn phục vụ đầu tư công và phát triển kinh tế - xã hội.

Để hỗ trợ phân khúc này, Thứ trưởng đề nghị Ngân hàng Nhà nước sớm xem xét đưa trái phiếu chính quyền địa phương vào danh mục giấy tờ có giá được phép giao dịch với Ngân hàng Nhà nước, qua đó hỗ trợ thanh khoản và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, đây tiếp tục là kênh huy động vốn quan trọng của các ngân hàng chính sách, trong đó có Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Khẳng định vai trò của thị trường trái phiếu đối với thị trường tài chính và nền kinh tế, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nhấn mạnh, từ nay đến năm 2030 còn nhiều nhiệm vụ cần triển khai. Các cơ quan quản lý và thành viên thị trường cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, từng bước tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, bảo đảm các giải pháp được thực hiện thực chất, có kết quả cụ thể. Qua đó, hướng tới xây dựng thị trường trái phiếu Việt Nam ngày càng mở rộng về quy mô, nâng cao thanh khoản, hội nhập sâu rộng và phát huy hiệu quả vai trò huy động vốn cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới./.