Thiết bị y tế thời số chuyển đổi: Minh bạch, kết nối và tối ưu vận hành

Yêu cầu số hóa…

Tại Hội thảo quốc gia thường niên về TBYT lần thứ 22 do Hội TBYT Việt Nam tổ chức ngày 22 - 23/5 tại TP Đà Nẵng, đại diện Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế (Bộ Y tế) cho biết, dù công tác cải cách hành chính và số hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực, quá trình chuyển đổi số trong quản lý TBYT vẫn đối mặt nhiều “điểm nghẽn” như thiếu chuẩn hóa dữ liệu, chưa đồng bộ mã định danh, hạn chế liên thông phần mềm, hạ tầng công nghệ thông tin đầu tư phân tán và thiếu tính tổng thể.

Theo đại diện Cục, hệ thống công nghệ thông tin giữa các tuyến Trung ương và địa phương còn thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân sự công nghệ thông tin tại các cơ sở y tế và cơ quan quản lý đang tạo áp lực lớn trong xử lý khối lượng hồ sơ trực tuyến ngày càng tăng.

Đại diện các doanh nghiệp lĩnh vực TBYT, ông Nguyễn Mạnh Hà - Tổng Giám đốc Công ty CP Công nghệ Tây Bắc Á cho biết, những thay đổi trong chính sách đầu tư, mua sắm TBYT thời gian gần đây, đặc biệt là các quy định mới của Luật Đấu thầu, đang tạo ra áp lực cạnh tranh rất lớn đối với doanh nghiệp và các bệnh viện. Theo ông Hà, việc mở rộng các tiêu chí thông tin sản phẩm có thể khiến nhiều thiết bị giá rẻ, chất lượng chưa bảo đảm tham gia thị trường, ảnh hưởng đến chất lượng khám, chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải thay đổi cách tiếp cận, ưu tiên các sản phẩm bảo đảm chất lượng, đồng thời đáp ứng yêu cầu cạnh tranh cả về giá và công nghệ. Ông Hà cho rằng, trước áp lực chuyển đổi số, các doanh nghiệp hiện yêu cầu nhà sản xuất tích hợp khả năng kết nối với hệ thống bệnh án điện tử tại các bệnh viện ở Việt Nam nhằm đồng bộ dữ liệu, hỗ trợ hiệu quả cho quá trình khám, chữa bệnh. Tuy nhiên, một trong những khó khăn lớn hiện nay là hạ tầng công nghệ thông tin tại nhiều cơ sở y tế vẫn chưa theo kịp sự phát triển của các thiết bị công nghệ 4.0.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Giám đốc dự án Công ty TNHH Thiết bị Minh Tâm (Mitalab). (Ảnh: NVCC).

Chia sẻ về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Giám đốc dự án Công ty TNHH Thiết bị Minh Tâm (Mitalab) cho biết, doanh nghiệp xác định phát triển đội ngũ kỹ sư, chuyên gia ứng dụng và dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu là nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm hệ thống thiết bị y tế vận hành ổn định, hiệu quả và bền vững tại các cơ sở y tế.

Theo bà Thủy, công tác chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính và quản lý chuyên ngành thiết bị y tế thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhiều thủ tục được thực hiện trực tuyến và cho phép sử dụng hồ sơ điện tử, góp phần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tế vẫn còn một số bất cập. Dù giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp điện tử, hóa đơn điện tử hay hợp đồng điện tử đã có giá trị pháp lý, nhiều trường hợp doanh nghiệp vẫn được yêu cầu bổ sung bản giấy, bản sao y hoặc hồ sơ có ký tay, đóng dấu. Việc áp dụng chữ ký số đối với các chứng từ cần nhiều bên xác nhận và liên thông dữ liệu giữa các hệ thống quản lý hiện chưa được triển khai đồng bộ, khiến doanh nghiệp trong một số trường hợp vẫn phải thực hiện song song cả hồ sơ điện tử và hồ sơ giấy.

Minh bạch trong quản lý…

Trước thực trạng trên, các doanh nghiệp kỳ vọng cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế công nhận hồ sơ điện tử, chữ ký số, tăng cường liên thông dữ liệu và chuẩn hóa quy trình thực hiện giữa các cơ quan, đơn vị nhằm tạo thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ, hiệu quả. Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, trong bối cảnh ngành Y tế đang chuyển dịch mạnh theo hướng số hóa và cá thể hóa điều trị, Mitalab mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các bệnh viện, phòng khám và cơ sở nghiên cứu, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành thiết bị y tế Việt Nam.

Để tháo gỡ các “điểm nghẽn” mang tính hệ thống, đại diện Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế cho biết, từ nay đến năm 2030, ngành sẽ từng bước chuyển sang mô hình quản trị thông minh dựa trên dữ liệu lớn với nhiều giải pháp cụ thể. Về nhân sự, Cục kiến nghị Bộ Y tế xem xét bổ sung biên chế nhằm xử lý khối lượng hồ sơ tồn đọng lớn hiện nay; đồng thời đề nghị các Sở Y tế địa phương tăng cường năng lực pháp chế, đẩy mạnh thanh tra, hậu kiểm thiết bị y tế lưu hành trên địa bàn theo tinh thần phân cấp, phân quyền của Chính phủ.

Ông Hà Đắc Biên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội TBYT Việt Nam.(Ảnh:PV)

Dưới góc nhìn của Hội Thiết bị y tế Việt Nam, ông Hà Đắc Biên - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội cho rằng, nếu thực hiện số hóa toàn ngành, cơ quan quản lý nhà nước sẽ có cái nhìn toàn diện hơn về hệ thống thiết bị y tế, từ tình trạng vận hành, hỏng hóc đến nhu cầu điều chuyển giữa các bệnh viện, đặc biệt trong bối cảnh xuất hiện dịch bệnh hoặc nhu cầu cấp cứu tăng cao. Qua đó, việc phân bổ, sử dụng thiết bị sẽ hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân. Theo ông Biên, trong công tác quản lý an toàn quốc gia, các thủ tục liên quan đến nhập khẩu thiết bị y tế hay mời chuyên gia nước ngoài tham gia hội thảo chuyên ngành là cần thiết. Tuy nhiên, nếu quy trình được rút gọn, giảm thời gian xử lý sẽ tạo thuận lợi hơn cho hoạt động hợp tác, trao đổi chuyên môn quốc tế, tránh tình trạng kéo dài thủ tục khiến việc mời chuyên gia gặp khó khăn.

Đề cập đến sản xuất thiết bị y tế trong nước, ông Biên cho rằng lĩnh vực này hiện vẫn gặp nhiều trở ngại do áp lực cạnh tranh lớn với hàng nhập khẩu, không chỉ về chất lượng mà cả giá thành. Nhiều sản phẩm sản xuất trong nước dù đã được cấp phép lưu hành, ứng dụng công nghệ cao và đạt các tiêu chuẩn chất lượng vẫn khó tìm đầu ra trên thị trường.

“Một doanh nghiệp sản xuất trong nước làm ra các sản phẩm đạt chất lượng tương đương những hãng lớn từng cung cấp tại thị trường Việt Nam nhưng khi đưa ra thị trường lại phải cạnh tranh rất khó khăn với sản phẩm nhập khẩu từ các nước trong khu vực. Nếu sản xuất không có đầu ra thì doanh nghiệp rất khó tồn tại. Do đó, Bộ Y tế cần tổ chức các hội đồng đánh giá với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành để thẩm định, xét duyệt và công nhận chất lượng sản phẩm. Đồng thời, Chính phủ cần có chính sách hỗ trợ phù hợp, ưu tiên đầu ra đối với các sản phẩm thiết bị y tế chất lượng do doanh nghiệp trong nước sản xuất, từ đó mới có thể khuyến khích ngành sản xuất thiết bị y tế trong nước phát triển” - Phó Chủ tịch Hội Thiết bị y tế Việt Nam khuyến nghị.