Thiết kế nội thất cho gia đình có người cao tuổi cần lưu ý điều này

Khi tuổi tác tăng lên, khả năng vận động, giữ thăng bằng và phản xạ đều suy giảm, làm tăng nguy cơ té ngã hoặc chấn thương trong nhà. Vì vậy, ngay từ giai đoạn thiết kế, gia chủ nên ưu tiên những giải pháp phù hợp với nhu cầu sử dụng của người cao tuổi.

Ưu tiên phòng ngủ ở tầng trệt, bố trí thuận tiện

Nếu điều kiện cho phép, phòng ngủ của người lớn tuổi nên được bố trí ở tầng trệt để hạn chế việc phải leo cầu thang, đặc biệt với người mắc các bệnh về xương khớp hoặc gặp khó khăn khi di chuyển.

Đối với phòng ngủ dành cho hai người, nhiều chuyên gia khuyến nghị sử dụng hai giường đơn thay vì một giường đôi. Cách bố trí này giúp hạn chế việc một người trở mình hoặc thức giấc làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ của người còn lại.

Giường ngủ nên có chiều cao từ mặt sàn đến bề mặt đệm khoảng 45–50 cm, giúp người lớn tuổi dễ ngồi xuống và đứng lên. Đệm cũng nên có độ cứng vừa phải để nâng đỡ cột sống tốt hơn, tránh các loại đệm quá mềm gây khó khăn khi xoay người hoặc rời khỏi giường.

Bên cạnh đó, nên chừa khoảng trống tối thiểu 70 cm ở hai bên giường để thuận tiện cho việc di chuyển, đặc biệt nếu người sử dụng cần khung tập đi hoặc xe lăn.

Thiết kế phòng tắm giảm nguy cơ trượt ngã

Phòng tắm là khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất trong nhà do thường xuyên ẩm ướt. Vì vậy, không gian này cần được thiết kế theo hướng an toàn và dễ sử dụng.

Nên phân chia rõ khu vực lavabo, bồn cầu và khu tắm để hạn chế nước bắn ra toàn bộ sàn. Sàn phòng tắm nên bằng phẳng, tránh các bậc ngăn giữa khu khô và khu ướt nhằm giảm nguy cơ vấp ngã.

Bồn cầu có chiều cao khoảng 45–48 cm sẽ giúp người lớn tuổi ngồi xuống và đứng dậy dễ dàng hơn.

Đối với cửa phòng tắm, nên ưu tiên cửa mở ra ngoài hoặc cửa trượt. Thiết kế này không chỉ giúp tiết kiệm diện tích mà còn thuận lợi hơn trong trường hợp cần hỗ trợ khẩn cấp từ bên ngoài.

Bố trí khu bếp khoa học, hạn chế cúi và với cao

Khi tuổi tác tăng lên, khả năng cúi người hoặc với tay cũng giảm theo. Vì vậy, tủ bếp không nên thiết kế quá cao mà nên ưu tiên hệ ngăn kéo hoặc tủ dưới để việc lấy đồ trở nên dễ dàng hơn.

Các vật dụng sử dụng hằng ngày như gia vị, bát đĩa, ấm nước hoặc nồi nhỏ nên được đặt ở độ cao khoảng 80–110 cm tính từ mặt sàn. Trong khi đó, những vật nặng nên bố trí ở các ngăn thấp để giảm nguy cơ chấn thương khi lấy xuống.

Nếu diện tích cho phép, gia đình có thể bố trí thêm một bàn đảo nhỏ hoặc xe đẩy có bánh xe để người lớn tuổi có thể ngồi sơ chế thực phẩm thay vì phải đứng trong thời gian dài.

Cầu thang cần an toàn, cân nhắc lắp thang máy

Đối với nhà nhiều tầng, thang máy là giải pháp đáng cân nhắc nếu điều kiện tài chính cho phép. Thiết bị này giúp người lớn tuổi di chuyển thuận tiện hơn, đồng thời giảm áp lực lên hệ xương khớp.

Trong trường hợp chỉ sử dụng cầu thang bộ, nên tránh các thiết kế cầu thang xoắn hoặc bậc tam giác vì dễ gây mất thăng bằng. Chiều cao bậc thang không nên vượt quá 15 cm, chiều rộng tối thiểu khoảng 26 cm để tạo bước đi chắc chắn và an toàn.

Chọn vật liệu và ánh sáng phù hợp

Sàn nhà nên sử dụng vật liệu chống trơn trượt. Nếu trải thảm, cần chọn loại mỏng, bám sát mặt sàn và được cố định chắc chắn để hạn chế nguy cơ vấp ngã.

Các món đồ nội thất như bàn, ghế, tủ đầu giường hoặc bàn trà nên có thiết kế bo tròn các góc nhằm giảm nguy cơ va chạm.

Hệ thống chiếu sáng cũng cần được bố trí đầy đủ, hạn chế các vùng tối trong nhà. Ở hành lang, lối đi hoặc gần phòng vệ sinh, nên lắp thêm đèn cảm biến để người lớn tuổi dễ di chuyển vào ban đêm mà không cần tìm công tắc.

Về màu sắc, các gam màu sáng hoặc trung tính sẽ giúp không gian thông thoáng hơn, đồng thời tạo độ tương phản rõ giữa sàn nhà, cầu thang và tay vịn để người lớn tuổi dễ quan sát.

Bổ sung các thiết bị hỗ trợ khi cần thiết

Ngoài nội thất cơ bản, gia đình nên lắp đặt thêm một số thiết bị hỗ trợ nhằm nâng cao mức độ an toàn.

Công tắc điện và ổ cắm nên đặt ở độ cao khoảng 60 cm để thuận tiện khi sử dụng. Các thiết bị điều khiển cũng nên có nút bấm lớn, ký hiệu rõ ràng hoặc hỗ trợ điều khiển bằng giọng nói nếu gia đình sử dụng nhà thông minh.

Tay vịn cần được lắp chắc chắn tại khu vực bồn cầu, phòng tắm và lavabo để hỗ trợ giữ thăng bằng. Nên sử dụng loại tay vịn bắt vít cố định thay vì sản phẩm dùng giác hút hoặc keo dán.

Ngoài ra, việc trang bị nút gọi khẩn cấp tại phòng ngủ và phòng tắm cũng rất cần thiết, đặc biệt với người cao tuổi sống một mình hoặc thường xuyên ở nhà vào ban ngày. Thiết bị này giúp người thân nhanh chóng nhận được tín hiệu khi xảy ra sự cố, từ đó kịp thời hỗ trợ.

Một ngôi nhà phù hợp với người cao tuổi không nhất thiết phải đầu tư quá tốn kém. Chỉ cần chú trọng đến các yếu tố an toàn, thuận tiện và khả năng tiếp cận, gia đình đã có thể tạo nên môi trường sống giúp người lớn tuổi sinh hoạt thoải mái, giảm nguy cơ tai nạn và nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày.