Thanh Hóa gỡ điểm nghẽn mặt bằng, mở dư địa phát triển

Không chỉ liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, công tác này còn chịu tác động bởi nhiều vướng mắc về hồ sơ, đất đai, chính sách bồi thường và tái định cư. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa quyết định đến tiến độ các công trình, dự án, các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện để các dự án sớm được triển khai, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Cán bộ UBND phường Hải Lĩnh đến từng hộ dân để tuyên truyền, vận động và đưa ra giải đáp với tinh thần bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân trong công tác giải phóng mặt bằng. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc

Tại phường Hải Lĩnh, tuyến đường bộ ven biển từ Ninh Hải đến cầu Lạch Bạng 2 thuộc Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia là một trong những dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn trên địa bàn, với 301 hộ dân bị ảnh hưởng trên diện tích hơn 11 ha. Xác định đây là công trình có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của địa phương, ngay từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, Đảng ủy, UBND phường đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Các tổ công tác được thành lập, cán bộ được phân công phụ trách từng khu dân cư, từng hộ dân để rà soát hồ sơ, kiểm đếm, hoàn thiện phương án bồi thường, đồng thời kiên trì đối thoại, giải đáp từng kiến nghị với tinh thần bảo đảm tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Theo ông Mai Xuân Thắng, Chủ tịch UBND phường Hải Lĩnh, ngoài những khó khăn chung về xác định giá đất, nguồn gốc sử dụng đất và chính sách bồi thường, dự án còn gặp một "điểm nghẽn" đặc biệt khi phải di dời hai khu mộ tổ của dòng họ Mai Công và dòng họ Lê Văn. Riêng khu mộ tổ của dòng họ Mai Công liên quan đến hơn 1.000 hộ trong dòng tộc, còn khu mộ tổ của dòng họ Lê Văn ảnh hưởng đến hơn 50 hộ. Đây là vấn đề rất nhạy cảm, bởi không chỉ liên quan đến đất đai mà còn gắn với truyền thống, tín ngưỡng và đời sống tâm linh của nhiều thế hệ.

Trước bài toán khó ấy, lãnh đạo Đảng ủy, UBND phường không lựa chọn những biện pháp hành chính đơn thuần mà nhiều lần trực tiếp đến từng dòng họ, gặp gỡ các bậc cao niên, trưởng họ và các hộ dân để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng, kiên trì tuyên truyền, vận động trên tinh thần tôn trọng phong tục, tập quán và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Những cuộc gặp gỡ chân tình, những cuộc đối thoại thấu tình, đạt lý đã dần tháo gỡ nút thắt lớn nhất của dự án. Hai dòng họ đã đồng thuận di dời mộ tổ, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Đó không chỉ là kết quả của sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành mà còn là minh chứng cho cách làm gần dân, trọng dân, lấy sự đồng thuận làm nền tảng để giải quyết những vấn đề khó nhất.

Từ những nỗ lực ấy, đến nay phường Hải Lĩnh đã hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; giao đất tái định cư cho 49 hộ dân tại các khu tái định cư Sơn Hải, Đại Tiến và Quang Trung; bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công 2,98 km/3,08 km tuyến, đạt 97% khối lượng. Hiện chỉ còn 3 hộ với diện tích khoảng 0,15 ha chưa bàn giao mặt bằng do còn kiến nghị liên quan đến phần diện tích đất còn lại, loại đất bồi thường và nguồn gốc sử dụng đất. Chính quyền địa phương đang tiếp tục đối thoại, tuyên truyền, phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết dứt điểm các vướng mắc, phấn đấu hoàn thành bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 15/8/2026.

Chị Nguyễn Thị Hằng, tổ dân phố Đại Hải, phường Hải Lĩnh đã đồng thuận phương án bồi thường để giải phóng mặt bằng thực hiện dự án Tuyến đường bộ ven biển từ Ninh Hải đến cầu Lạch Bạng 2 thuộc Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Những chuyển biến tích cực trong công tác giải phóng mặt bằng không chỉ đến từ sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền mà còn được tạo nên bởi sự đồng thuận của người dân. Là một trong hơn 300 hộ có đất bị thu hồi để thực hiện dự án, chị Nguyễn Thị Hằng, tổ dân phố Đại Hải, cho biết trước đây ngôi nhà của gia đình nằm sâu trong một con ngõ nhỏ, việc đi lại và buôn bán gặp nhiều khó khăn. Khi tuyến đường bộ ven biển từ Ninh Hải đến cầu Lạch Bạng 2 đi qua phần diện tích đất của gia đình, chị và người thân xác định đây là công trình mang lại lợi ích lâu dài cho cộng đồng nên sớm đồng thuận bàn giao mặt bằng.

"Từ ngôi nhà trong ngõ, giờ gia đình tôi trở thành nhà mặt đường. Tiền bồi thường giúp chúng tôi sửa sang nhà cửa, mở cửa hàng tạp hóa, cuộc sống ổn định hơn trước rất nhiều. Chúng tôi mong những hộ dân còn lại cũng sớm đồng thuận để dự án hoàn thành, tuyến đường sớm thông suốt, tạo thêm động lực phát triển cho địa phương", chị Hằng chia sẻ.

Không chỉ dồn lực cho Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia, Hải Lĩnh hiện đang triển khai giải phóng mặt bằng 5 dự án đầu tư công trên địa bàn, trong đó 2 dự án đã hoàn thành, 3 dự án đang thực hiện với tổng diện tích 17,17 ha; khối lượng còn lại trong năm 2026 là 2,96 ha. Đến nay đã hoàn thành ký cam kết và đo đạc, kiểm kê 2,96/2,96ha; tổng kinh phí được phê duyệt là 26,808 tỷ đồng, đã chi trả 25,264 tỷ đồng; đã bàn giao mặt bằng 1,84/2,96ha đạt 62,16% kế hoạch, còn lại 1,12 ha chưa bàn giao.

Ông Mai Xuân Thắng, Chủ tịch UBND phường Hải Lĩnh cho biết thêm, địa phương xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, tạo nền tảng để thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, từng dự án đều được giao cán bộ phụ trách theo dõi sát tiến độ, kịp thời xử lý các vướng mắc ngay từ cơ sở. Với những trường hợp còn băn khoăn về nguồn gốc đất, chính sách bồi thường hoặc tái định cư, lãnh đạo phường trực tiếp gặp gỡ, đối thoại để tháo gỡ trên tinh thần hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

"Giải phóng mặt bằng là công việc khó, nhưng càng khó càng phải gần dân, lắng nghe dân và kiên trì tạo dựng sự đồng thuận. Khi người dân hiểu chủ trương, tin tưởng chính quyền thì những điểm nghẽn sẽ từng bước được tháo gỡ, tạo mặt bằng sạch để các dự án sớm được triển khai, mở ra dư địa phát triển mới cho địa phương", ông Mai Xuân Thắng nhấn mạnh.

Ưu tiên giải quyết trên tinh thần đúng quy định, công khai, minh bạch

Phường Hải Lĩnh đã hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; giao đất tái định cư cho 49 hộ dân tại các khu tái định cư Sơn Hải, Đại Tiến và Quang Trung để thực hiện Dự án Phát triển tổng hợp các đô thị động lực - Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Trong lộ trình hiện thực hóa các mục tiêu phát triển, xã Lưu Vệ xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, tạo nền tảng để các dự án đầu tư sớm được triển khai, khai mở không gian phát triển mới và thu hút nguồn lực cho địa phương. Một trong những dự án đó là Khu dân cư mới kết hợp thương mại dịch vụ tổng hợp phía Tây thị trấn Tân Phong, huyện Quảng Xương. Dự án được UBND tỉnh Thanh Hóa chấp thuận nhà đầu tư tại Quyết định số 4934/QĐ-UBND ngày 13/12/2024 với quy mô 20,23 ha, trong đó diện tích phải giải phóng mặt bằng lên tới 19,83 ha. Hiện nay, phương án bồi thường, hỗ trợ đang được công khai để lấy ý kiến người dân và dự kiến sẽ được phê duyệt trước ngày 10/8/2026.

Theo ông Nguyễn Viết Vượng, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Lưu Vệ, đây là dự án có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình chỉnh trang đô thị, hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật, mở rộng quỹ đất phát triển, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, đồng thời tạo động lực thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Để bảo đảm dự án triển khai đúng tiến độ, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư xã Lưu Vệ đang tập trung đồng bộ nhiều giải pháp. Cùng với việc phối hợp với Ủy ban MTTQ và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền, đối thoại, giải thích chính sách nhằm tạo sự đồng thuận trong nhân dân, Hội đồng tiếp tục vận động các hộ dân phối hợp kiểm kê, ký biên bản kiểm kê.

Hội đồng đang triển khai thực hiện rà soát hồ sơ các dự án đã thu hồi đất trước đây trong phạm vi dự án, xác định chính xác vị trí từng thửa đất, thu thập hồ sơ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, xác định tỷ lệ bồi thường, rà soát nhân khẩu, hoàn thiện căn cứ để áp giá bồi thường, lập phương án hỗ trợ, tái định cư đúng quy định. Đến nay, kế hoạch thu hồi đất, kiểm kê, thống kê đối với 19,6/19,7 ha đất nông nghiệp, giao thông, thủy lợi đã được triển khai, tạo cơ sở quan trọng để đẩy nhanh các bước tiếp theo.

Năm 2026, theo kế hoạch tỉnh giao, xã Lưu Vệ thực hiện giải phóng mặt bằng 3 dự án với tổng diện tích 26,58 ha, gồm: Dự án Khu dân cư mới Ước Ngoại; Dự án Khu dân cư mới kết hợp thương mại dịch vụ tổng hợp phía Tây thị trấn Tân Phong và Dự án xưởng in thêu, may mặc Đức Hòa.

Tuyến đường bộ ven biển từ Ninh Hải đến cầu Lạch Bạng 2 là một trong những dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn nhất trên địa bàn phường Hải Lĩnh với 301 hộ dân bị ảnh hưởng trên diện tích hơn 11ha. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Với mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch giải phóng mặt bằng trong quý III/2026, Đảng ủy, UBND xã Lưu Vệ đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng và Tổ giúp việc giải phóng mặt bằng nhằm tập trung chỉ đạo, điều hành, tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vướng mắc phát sinh ngay từ cơ sở. Mỗi nhiệm vụ đều được phân công cụ thể, xác định rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và gắn với tiến độ của từng dự án. Theo đó, các bộ phận chuyên môn thường xuyên cập nhật tiến độ, rà soát từng phần việc, yêu cầu báo cáo chi tiết đối với các dự án còn chậm, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp xử lý.

Những vướng mắc liên quan đến nguồn gốc đất, hồ sơ pháp lý, chính sách bồi thường được ưu tiên giải quyết trên tinh thần đúng quy định, công khai, minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Cùng với sự quyết liệt của chính quyền, xã tiếp tục phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức đoàn thể trong công tác tuyên truyền, vận động để người dân hiểu rõ ý nghĩa của các dự án, đồng thuận trong kiểm đếm, nhận bồi thường và bàn giao mặt bằng. Mỗi diện tích đất được bàn giao đúng tiến độ không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến trình triển khai các công trình, dự án mà còn mở ra dư địa phát triển mới, tạo động lực để Lưu Vệ từng bước hình thành diện mạo đô thị khang trang, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Năm 2026, Thanh Hóa cần thực hiện công tác giải phóng mặt bằng trên diện tích 2.787,46 ha cho 667 dự án. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh mới giải phóng mặt bằng được trên 1.180 ha, đạt 42,46% kế hoạch năm; trong đó, những vướng mắc về rà soát hồ sơ, đo đạc, kiểm đếm và xác định giá đất cụ thể để xây dựng phương án bồi thường vẫn là những "điểm nghẽn" cần tiếp tục tháo gỡ. Trong bối cảnh đó, sự chủ động, quyết liệt của các địa phương trong xử lý từng khó khăn, tạo sự đồng thuận của người dân và đẩy nhanh tiến độ bàn giao mặt bằng sẽ là yếu tố then chốt để các dự án sớm được triển khai, góp phần mở rộng không gian phát triển và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh...