Thiếu niên nhập viện vì hội chứng ly giải cơ vân sau thụt dầu 300 cái
Sau khi thụt dầu 300 cái, nam thiếu niên bắt đầu đau cơ, không đi lại được và được chẩn đoán mắc hội chứng ly giải cơ vân, tổn thương gan, men cơ tăng cao.
Ngày 11/2, thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM) cho biết, bệnh viện vừa cấp cứu một trường hợp trẻ bị hội chứng ly giải cơ do thụt dầu (động tác dùng hai tay bắt chéo qua ngực nắm vào hai dái tai bên đối diện, đứng lên ngồi xuống...).
Cụ thể, bệnh nhi N. P. A. Kh. (15 tuổi, nam, ngụ ở xã Tân Vĩnh Lộc) nhập viện sau thụt dầu 300 cái. Được biết, sau 2 tiếng thụt dầu, bệnh nhi than đau 2 chân nhiều nhưng không đi khám. Tới ngày hôm sau tình trạng đau nhiều hơn, không đi lại được nên được mẹ đưa đi khám bệnh viện địa phương, sơ cứu rồi chuyển Bệnh viện Nhi đồng thành phố.
BS.CKII Nguyễn Minh Tiến - Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cho biết, tại bệnh viện, ghi nhận trẻ lừ đừ, thở 28 lần phút, mạch 120 lần/phút, huyết áp 100/70mmHg, chân cử động co duỗi kém, ấn đau các cơ ở đùi, cẳng chân, tiểu có màu nâu hoặc đỏ sẫm. Bệnh nhi được chẩn đoán đau cơ, theo dõi hội chứng hủy cơ vân do vận động gắng sức.
Nam thiếu niên phải nhập viện sau thụt dầu 300 cái. Ảnh minh họa.
Kết quả xét nghiệm máu, siêu âm tim, bụng, cơ, X-quang phổi ghi nhận, trẻ tổn thương gan, men gan tăng > 2000 đv/L, toan chuyển hóa, lactate máu tăng, tăng kali, phosphate máu. Đặc biệt, xét nghiệm men cơ CPK (Creatine Phosphokinase/Creatine Kinase – CK) tăng cao 215 - 240 đv/L (bình thường 30 – 200 đv/L) myoglobin máu tăng cao 10 - 221 ng/ml (bình thường 36.4 – 110 ng/ml) và xuất hiện myoglobin trong nước tiểu rất cao > 12 000 ng/ml (bình thường < 2.03 ng/ml).
Myoglobin là protein thường được tìm thấy trong các cơ xương của động vật nói chung và con người nói riêng. Myoglobin có chức năng như một đơn vị dự trữ, cung cấp oxy cho cơ bắp làm việc. Khi cơ xương (cơ vân) gặp tổn thương, myoglobin được phóng thích vào máu, nồng độ tăng có thể thoát qua màng lọc cầu thận vào nước tiểu.
Theo Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, bệnh nhi được truyền dịch gấp rưỡi nhu cầu, điều chỉnh điện giải, đường huyết, truyền bicarbonate để kiềm hóa nước tiểu, truyền N Acetyl Cystein để giải độc gan.
Kết quả sau 7 ngày điều trị tình trạng trẻ cải thiện, tỉnh táo, men gan và men cơ có cải thiện dần, được xuất viện tái khám.
Qua trường hợp này, BS.CKII Nguyễn Minh Tiến khuyến cáo, phụ huynh nên giáo dục hướng dẫn con em mình tập thể dục, vận động phù hợp với sức khỏe, tránh chơi vận động mạnh, gắng sức nhiều trong thời gian dài (tối đa không quá 30 – 45 phút), để tránh xảy ra hội chứng hủy cơ vân gây ra các biến chứng tổn thương các cơ quan như gan, thận,…
BS.CKII Nguyễn Minh Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng thành phố cho biết thêm, hội chứng ly giải cơ vân (rhabdomyolysis) ở trẻ em là tình trạng tổn thương cơ vân cấp tính, làm giải phóng hàng loạt chất nội bào (ck, myoglobin, kali, phosphate…) vào máu, có thể dẫn tới suy thận cấp và rối loạn điện giải nguy hiểm. Bệnh này ít gặp hơn ở trẻ em, tuy nhiên rất dễ bị bỏ sót.
Nguyên nhân thường gặp ở trẻ em có thể do nhiễm trùng virus: influenza a/b, Dengue, COVID-19, EBV; vi khuẩn: tụ cầu, liên cầu hoặc gắng sức - chấn thương: vận động quá mức (trẻ chơi thể thao cường độ cao), đè ép kéo dài, bị vùi lấp do tai nạn hoặc thuốc – độc chất hoặc rối loạn chuyển hóa /di truyền.
Bệnh nhi sẽ có các biểu hiện như: Đau cơ, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu, có thể kèm sốt (nếu do nhiễm trùng), buồn nôn, nôn, thiểu niệu, rối loạn tri giác (nặng) khi mắc hội chứng ly giải cơ vân.
