Thịt lợn sấy - món ngon của người Thái Tây Bắc

Nguyên liệu để làm món thịt lợn sấy của đồng bào Thái Tây Bắc không cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ. Bà con thường chọn thịt lợn thăn, thịt mông nạc ngon, tươi, chắc thịt. Thịt sau khi sơ chế được thái miếng, thái thịt theo chiều thớ dài của thịt, để lúc ăn dễ xé. Thái thịt dày khoảng 1cm, dài khoảng 30-50 cm tùy theo thớ thịt to, nhỏ, rồi đem tẩm ướp với các loại gia vị như muối, mì chính, gừng, tỏi tươi xay nhuyễn, ớt giang lên rồi xay bột và cho thêm một ít rượu trắng.

Món thịt lợn sấy của đồng bào Thái Tây Bắc

Đặc biệt, để tạo nên hương vị đặc trưng cho món ăn này không thể thiếu mák khén – một loại gia vị chỉ có ở vùng Tây Bắc, mang mùi thơm nồng và vị cay rất riêng. Tiếp đó, thịt được xiên vào xiên tre rồi đem sấy bằng than củi. Cho lên gác bếp được khoảng 2 ngày đêm thì mang ra xôi trong chõ xôi, chín bỏ ra mẹt quạt cho khô. Trước đây làm cứ để trên gác bếp, khi nào ăn thì mới đem xuống chế biến. Ngày nay có nhiều máy móc hiện đại, hút chân không, bảo quản để ngăn đá tủ lạnh để ăn quanh năm.

Bà Lò Thị Doan, chủ cơ sở chuyên làm thịt lợn sấy để bán ở Bản Lầu, phường Tô Hiệu, tỉnh Sơn La chia sẻ thêm cách tẩm ướp gia vị, củi lửa để thịt sấy được ngon hơn: “Sau khi trộn đều gia vị, thịt được ướp trong khoảng từ 30 - 40 phút để gia vị ngấm đều vào từng thớ thịt. Gia vị cũng phải vừa vặn, không được nhiều muối quá sẽ mặn, cũng không được cho quá nhiều ớt, cay quá sẽ mất vị ngon của thịt. Củi đốt để hun cũng phải dùng củi núi đá, không cháy nhanh, không quá khói, và điều chỉnh than củi liên tục cho phù hợp giúp miếng thịt có màu đỏ đẹp mắt, khô vừa phải, giữ được độ ngọt tự nhiên và ăn ngon hơn”.

Thịt lợn sấy thành phẩm được đóng gói, hút chân không cung cấp ra thị trường

Trước đây, thịt lợn sấy chỉ là món ăn do người dân làm ra để dùng trong gia đình, dự trữ cho những ngày mưa rét hoặc lúc bận rộn nương rẫy. Nhưng ngày nay, món ăn này là món không thể thiếu trong mâm cỗ Tết của đồng bào Thái. Thịt lợn sấy cũng được nhiều gia đình đồng bào làm để cung cấp ra thị trường, là mặt hàng bán chạy trong những ngày Tết, giúp bà con có thêm thu nhập.

Bà Lò Thị Doan cho biết thêm: “Trước đây chúng tôi chỉ làm để ăn, vì lâu lâu mới nuôi được một con lợn để mổ ăn, chúng tôi đem thịt sấy khô trên gác bếp để ăn dần vào những ngày mưa rét. Bây giờ thịt ngoài chợ rất nhiều, chúng tôi làm thịt sấy để bán. Cứ vào dịp Tết hàng năm, chúng tôi bán được rất nhiều, từ đó gia đình cũng có thu nhập ổn định hơn”.

Du khách khi lên thăm Sơn La thường mua thịt lợn sấy về làm quà cho người thân, bạn bè. Bởi ai đã từng thưởng thức đều khó quên với sự thơm ngon riêng có và hương vị đặc trưng. Bà Nguyễn Thị Thùy, khách du lịch ở Hà Nội chia sẻ: "Tôi được đi nhiều nơi và đã từng thưởng thức món thịt lợn sấy khô, nhưng tôi thấy món thịt lợn sấy khô ở Sơn La có vị rất riêng, cay vị ớt, thơm vị mắc khén, ăn rất ngon”.

Trong những ngày Tết đến, xuân về, sự góp mặt của món thịt lợn sấy giúp mâm cơm của đồng bào Thái Sơn La và du khách gần xa thêm đủ đầy, đa dạng.

Lường Huyền/VOV-Tây Bắc