Thơ ca Việt Nam:Cùng đất nước vươn ra biển lớn

Sự kiện lớn nhất do Hội Nhà văn Việt Nam chủ trì sẽ diễn ra đúng Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ (tức ngày 3-3) tại vùng đất mỏ Quảng Ninh. Ở Thủ đô, Ngày Thơ Hà Nội 2026 có chủ đề “Vươn mình ra biển lớn” được tổ chức hôm nay (1-3 dương lịch, tức ngày 13 tháng Giêng) tại Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám, đều mang thông điệp thơ ca đồng hành cùng đất nước vươn xa.

Sân khấu Ngày Thơ Hà Nội 2026 với chủ đề “Vươn mình ra biển lớn”.

Những “cánh buồm” thơ ca căng gió

Ngày Thơ Việt Nam năm 2026 được tổ chức thành chuỗi các hoạt động trên cả nước với chủ đề chung “Trước biển lớn”. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết, Ngày Thơ Việt Nam năm nay diễn ra trong bối cảnh đất nước vừa tổ chức thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đánh dấu bước chuyển mình đặc biệt của đất nước, mở ra giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược dài hạn, khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc. Chủ đề “Trước biển lớn” mang ý nghĩa thời sự và chiều sâu biểu tượng, gợi liên tưởng về vị thế, bản lĩnh và khát vọng hội nhập của đất nước Việt Nam trước những cơ hội và thách thức toàn cầu.

Cũng từ cảm hứng ấy, hôm nay (ngày 1-3), Ngày Thơ Hà Nội do Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội, Hội Nhà văn Hà Nội tổ chức, với sự đồng ý và chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố Hà Nội, có chủ đề “Vươn mình ra biển lớn” diễn ra tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội). Theo nhà thơ Trần Gia Thái, Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, trong khát vọng vươn mình ra biển lớn của thời đại, Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến, trái tim của cả nước, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và sáng tạo, đang chuyển mình mạnh mẽ, luôn đi trước, tiên phong dẫn đường.

Ngày Thơ Hà Nội 2026 gồm 3 phần là “Áng thơ Nguyên tiêu”, “Tình yêu biển đảo”, “Cảm thức xuân Hà Nội”, đưa khán giả đến với những tác phẩm thơ ấn tượng của các nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Lê Cảnh Nhạc, Nguyễn Việt Chiến, Trần Anh Thái, Phùng Văn Khai, Trần Gia Thái, Bùi Việt Mỹ, Mai Nam Thắng, Chu Thu Phương… bằng nhiều hình thức. Trong khuôn khổ Ngày Thơ Hà Nội còn có các cuộc thi trình diễn thơ, trưng bày thư quán của các câu lạc bộ thơ Thủ đô…

Năm nay, Hội Nhà văn Việt Nam đưa Ngày Thơ Việt Nam đến vùng đất mỏ Quảng Ninh. Không gian sự kiện trưng bày 50 câu thơ về biển tuyển chọn từ thơ cổ đại, trung đại đến hiện đại, trình bày trên các “cánh buồm thơ”. Đêm thơ Nguyên tiêu “Trước biển lớn” quy tụ những tác phẩm thơ viết về biển của nhiều thế hệ nhà thơ tên tuổi như Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Trần Nhuận Minh, Trần Đăng Khoa, Thuận Hữu, Nguyễn Thị Hồng Ngát, Đặng Huy Giang, Phạm Đương… cùng các gương mặt thơ trẻ đang tạo dấu ấn trên văn đàn như Trang Thanh, Lữ Mai, Nguyễn Thị Kim Nhung... Ngoài ra, các nhóm nhà thơ sẽ đi thực tế, giao lưu và đọc thơ tại hầm mỏ, trường học, nhà máy, đơn vị bộ đội trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh...

Khát vọng, thách thức và trách nhiệm

Ngày Thơ Việt Nam lần thứ 24 trên cả nước và Ngày Thơ Hà Nội 2026 là dịp gặp gỡ, quy tụ các thế hệ nhà thơ đương thời nước nhà, để khơi lên khát vọng và trách nhiệm cống hiến trước bối cảnh mới của dân tộc. Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng, từ “biển lớn” trong chủ đề Ngày Thơ Việt Nam năm nay còn là biểu tượng cho khát vọng hội nhập, toàn cầu hóa, phát triển khoa học, công nghệ và những biến chuyển sâu sắc về văn hóa, tư tưởng, lối sống. Trước “biển lớn” ấy, “con tàu dân tộc” cần bản lĩnh, trí tuệ và chiều sâu văn hóa để không bị cuốn trôi, mà vững vàng tiến bước. Thơ ca, với tư cách là một hình thái ý thức thẩm mỹ đặc biệt, có vai trò không thể thay thế trong việc bồi đắp đời sống tinh thần, giữ gìn căn cốt văn hóa, nuôi dưỡng khát vọng và nhân cách con người Việt Nam. Trong bối cảnh này, các nhà thơ nói riêng và văn nghệ sĩ nói chung càng phát huy trách nhiệm để đồng hành cùng “con tàu” đất nước.

Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, hiện nay, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ. Thơ ca đang đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức trong sáng tạo và lan tỏa. Ngày Thơ Việt Nam là dịp để các nhà thơ, nhà nghiên cứu cùng trao đổi, phản biện, tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để người cầm bút giữ được bản lĩnh, nhân cách, bảo vệ và sáng tạo những giá trị thơ ca đích thực, qua đó làm nên phẩm giá của nhà thơ trong thời đại mới?

Ở vị trí Thủ đô của đất nước, Nghệ sĩ nhân dân Trần Quốc Chiêm, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội cho rằng, Ngày Thơ Hà Nội 2026 là hoạt động thiết thực triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TƯ của Bộ Chính trị ngày 7-1-2026 về “Phát triển văn hóa Việt Nam” và Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 19-2-2024 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội về "Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh". Qua đây, các nhà thơ và giới văn nghệ sĩ Thủ đô càng thấy rõ trách nhiệm lớn lao của mình trong sáng tác, nhằm đẩy mạnh xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh; đặt con người Hà Nội vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển Thủ đô...

Các sự kiện tôn vinh thơ ca được tổ chức ý nghĩa và rộng khắp sẽ góp phần động viên, cổ cũ văn nghệ sĩ phát huy sáng tạo, đưa văn học, nghệ thuật đến gần hơn với công chúng, đồng hành cùng Thủ đô và đất nước trong hành trình vươn mình ra biển lớn.

An Nhi