Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria và Romania tăng cường an ninh hàng hải tại Biển Đen
Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria và Romania vừa nhất trí thiết lập cơ chế phối hợp ba bên nhằm tăng cường an ninh hàng hải tại Biển Đen, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại gia tăng do xung đột Nga - Ukraine. Tuy nhiên, đề xuất của Romania về thành lập bộ chỉ huy quân sự mới của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại khu vực chưa được đưa vào tuyên bố chung sau cuộc họp ngày 28/10 tại Sofia, Bulgaria.
Cuộc họp có sự tham dự của bộ trưởng quốc phòng và lãnh đạo quân đội ba nước. Sau khoảng hai giờ thảo luận, các bên thống nhất tăng cường chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực giám sát hàng hải và cảnh báo sớm, đồng thời duy trì tham vấn định kỳ để xác định các biện pháp bảo đảm an ninh cụ thể.
Đáng chú ý, một vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại xảy ra ngay trong thời gian diễn ra cuộc họp. Bộ trưởng Quốc phòng Bulgaria Dimitar Stoyanov cho biết một tàu container bị ba thiết bị bay không người lái tấn công khi đang ở vùng biển cách mũi Shabla của Bulgaria khoảng 21 hải lý về phía đông nam.
Tại cuộc họp báo chung, ông Stoyanov cho biết ba nước đã thông qua tuyên bố lên án các cuộc tấn công nhằm vào hoạt động vận tải biển dân sự, đồng thời yêu cầu chấm dứt ngay những hành động gây nguy hiểm cho tàu thương mại, cơ sở hạ tầng hàng hải và các hoạt động trên biển. Các bên nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tự do hàng hải và tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Montreux.
Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yaşar Güler bày tỏ quan ngại trước những rủi ro ngày càng gia tăng đối với hoạt động vận tải biển tại Biển Đen. Theo ông Güler, cuộc xung đột kéo dài gần 5 năm giữa Nga và Ukraine đã làm gia tăng nhiều mối đe dọa an ninh hàng hải, từ các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại đến thủy lôi trôi dạt, phương tiện không người lái trên mặt nước, thiết bị bay không người lái và mảnh vỡ tên lửa.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Bulgaria Dimitar Stoyanov, cơ chế phối hợp ba bên sẽ tạo điều kiện để ba nước thường xuyên tham vấn, trao đổi thông tin và triển khai các biện pháp thiết thực nhằm củng cố an ninh, ổn định khu vực. Tuy nhiên, tuyên bố chung không đề cập đề xuất của Romania về việc thành lập một bộ chỉ huy quân sự mới của NATO tại Biển Đen.
Bên cạnh cơ chế phối hợp mới, ba nước tái khẳng định vai trò của Nhóm công tác rà phá thủy lôi Biển Đen, được thành lập vào tháng 7/2024 nhằm xử lý nguy cơ thủy lôi trôi dạt do xung đột Nga - Ukraine gây ra.
Kết quả cuộc họp tại Sofia cho thấy ba nước đang tập trung củng cố các cơ chế phối hợp hiện có, tăng cường giám sát và ứng phó với những rủi ro hàng hải ngày càng lớn tại Biển Đen. Trong khi đó, đề xuất thành lập bộ chỉ huy quân sự mới của NATO vẫn chưa nhận được sự thể hiện đồng thuận trong tuyên bố chung, phản ánh những khác biệt về cách thức tổ chức và bảo đảm an ninh tại khu vực chiến lược này.
