Tàu ngầm hạt nhân chiến lược Borei-A, trụ cột răn đe hạt nhân dưới biển của Nga
Tàu ngầm hạt nhân chiến lược Đề án 955A Borei-A được Nga phát triển để mang tên lửa đạn đạo liên lục địa, duy trì năng lực răn đe hạt nhân từ đại dương.
Trong lực lượng hạt nhân chiến lược Nga, tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo có vai trò đặc biệt vì có thể hoạt động dưới biển trong thời gian dài, tạo ra một thành phần răn đe khó bị phát hiện và đối phó hơn so với các phương tiện triển khai trên mặt đất.
Đề án 955A Borei-A là phiên bản cải tiến của dòng tàu ngầm hạt nhân chiến lược Borei thuộc Đề án 955. Các tàu được đóng tại nhà máy Sevmash ở thành phố Severodvinsk, với thiết kế do Cục thiết kế Rubin phát triển.
Theo thông số công khai, tàu ngầm hạt nhân chiến lược Borei-A có chiều dài khoảng 170 mét, lượng giãn nước khi lặn khoảng 24.000 tấn.
Hệ thống vũ khí chủ lực gồm 16 ống phóng tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm RSM-56 Bulava.
Tàu còn được trang bị các ống phóng ngư lôi cỡ 533 mm để phục vụ nhiệm vụ tự vệ và tác chiến dưới nước.
Tên lửa Bulava là thành phần quan trọng nhất trong cấu hình chiến lược của Borei-A. Đây là tên lửa đạn đạo sử dụng nhiên liệu rắn, được thiết kế để phóng từ tàu ngầm.
Việc kết hợp tên lửa đạn đạo với nền tảng tàu ngầm hạt nhân cho phép Nga duy trì năng lực triển khai vũ khí hạt nhân từ biển.
So với các tàu ngầm thuộc những thế hệ trước, Borei-A được cải tiến về hệ thống điều khiển, cảm biến và các giải pháp giảm tiếng ồn.
Những yếu tố này có ý nghĩa quan trọng đối với một tàu ngầm chiến lược, bởi khả năng hoạt động kín đáo góp phần bảo vệ tàu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Ngày 24/7/2025, Hải quân Nga đưa tàu ngầm hạt nhân chiến lược Knyaz Pozharsky vào biên chế.
Đây là tàu thứ 5 thuộc phiên bản Borei-A và là tàu thứ 8 của toàn bộ dòng Borei thuộc Đề án 955/955A được đưa vào hoạt động theo các nguồn công khai.
Borei-A nằm trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của Nga. Các tàu thuộc dòng này được bố trí cho Hạm đội Phương Bắc và Hạm đội Thái Bình Dương, từng bước thay thế những lớp tàu ngầm chiến lược cũ hơn.
Tuy nhiên, số lượng tàu được biên chế không đồng nghĩa tất cả đều sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ cùng lúc.
Bảo dưỡng, sửa chữa và huấn luyện vẫn ảnh hưởng đến khả năng hoạt động thực tế của lực lượng.
