Thổ Nhĩ Kỳ đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu - Cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam

Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ cho biết, Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đang tăng tốc thực hiện chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu với mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu sang các "thị trường xa" (Distant Markets) đạt 50 tỷ USD vào năm 2028. Đây được xem là một trong những trụ cột quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động thương mại toàn cầu.

Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ có nhiều dư địa hợp tác trong lĩnh vực linh kiện công nghiệp. (Ảnh minh họa)

Phát biểu tại Đại hội thường niên lần thứ 33 của Hội đồng các nhà xuất khẩu Thổ Nhĩ Kỳ (TİM) cùng lễ trao giải các doanh nghiệp xuất khẩu tiêu biểu ngày 26/6/2026, Tổng thống Recep Tayyip Erdoğan nhấn mạnh rằng xuất khẩu tiếp tục là động lực quan trọng giúp nền kinh tế duy trì tăng trưởng trong nhiều năm liên tiếp.

Song song với mục tiêu mở rộng thị trường, Chính phủ cũng quyết định tăng hạn mức tín dụng tái chiết khấu dành cho doanh nghiệp xuất khẩu lên 5 tỷ TRY mỗi năm, cao hơn 500 triệu TRY so với mức trước đó nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn của cộng đồng doanh nghiệp. Chiến lược đa dạng hóa thị trường - bước đi chiến lược của nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ hướng đến gia tăng kim ngạch xuất khẩu mà còn giúp giảm mức độ phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, phân tán rủi ro trước các cú sốc kinh tế khu vực, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ trên phạm vi toàn cầu và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Trong nhiều năm qua, Liên minh châu Âu vẫn là đối tác xuất khẩu lớn nhất của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cùng những rủi ro địa chính trị đã khiến Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đẩy nhanh chiến lược mở rộng sang các thị trường có tốc độ tăng trưởng cao.

Khái niệm "thị trường xa" mà Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đề cập bao gồm nhiều nền kinh tế tại châu Á - Thái Bình Dương, châu Phi, Mỹ Latinh, Bắc Mỹ và các khu vực có tiềm năng tiêu dùng lớn nhưng tỷ trọng nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ còn tương đối khiêm tốn. Một điểm đáng chú ý trong chính sách mới là việc Chính phủ tăng hỗ trợ tài chính, tiếp tục mở rộng nguồn vốn tín dụng nhằm thúc đẩy năng lực xuất khẩu cho doanh nghiệp.

Theo công bố của Tổng thống Erdoğan, hạn mức tín dụng tái chiết khấu đã được nâng từ 4,5 tỷ TRY lên 5 tỷ TRY mỗi năm. Đây là công cụ tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động, giảm chi phí tài chính, mở rộng sản xuất phục vụ xuất khẩu và nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh lãi suất toàn cầu vẫn ở mức cao. Việc tiếp tục ưu tiên nguồn vốn cho khu vực sản xuất xuất khẩu cho thấy Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ vẫn kiên định với định hướng lấy xuất khẩu làm động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế.

Theo đánh giá của Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, nền kinh tế nước này đã duy trì tăng trưởng liên tục trong 23 quý liên tiếp, trong đó khu vực xuất khẩu đóng vai trò quan trọng, xuất khẩu tiếp tục là động lực tăng trưởng. Bên cạnh các ngành truyền thống như dệt may, ô tô, máy móc, điện tử và nông sản chế biến, những năm gần đây Thổ Nhĩ Kỳ cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh ở các lĩnh vực có chất lượng sản phẩm công nghệ cao như công nghiệp quốc phòng, hàng không, thiết bị y tế và công nghệ thông tin. Việc mở rộng sang các thị trường mới được kỳ vọng sẽ giúp các ngành này tiếp tục gia tăng thị phần quốc tế và cải thiện giá trị xuất khẩu trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, chiến lược mở rộng xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ tạo ra cả cơ hội hợp tác lẫn áp lực cạnh tranh. Ở góc độ hợp tác, các doanh nghiệp Việt Nam có thể tận dụng xu hướng đa dạng hóa thị trường của Thổ Nhĩ Kỳ để thúc đẩy kết nối thương mại, tìm kiếm đối tác nhập khẩu hoặc phát triển các chuỗi cung ứng mới. Những lĩnh vực như logistics, chế biến thực phẩm, máy móc, nguyên phụ liệu dệt may và linh kiện công nghiệp được đánh giá có nhiều dư địa hợp tác.

Ngược lại, việc Thổ Nhĩ Kỳ gia tăng hiện diện tại các thị trường ngoài châu Âu cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải cạnh tranh nhiều hơn với hàng hóa Thổ Nhĩ Kỳ tại Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ cũng như một số nền kinh tế đang phát triển khác.