Thổ Nhĩ Kỳ tái xuất khẩu vũ khí Mỹ cho Ukraine có ý nghĩa gì với Nga?

Các xe tăng của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ trong một cuộc tập trận mùa đông. Ảnh: AA

Theo báo Vedomosti (Nga) mới đây, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova vừa cho biết Moskva đã yêu cầu làm rõ các thông tin về kế hoạch của Thổ Nhĩ Kỳ và Mỹ chuyển giao vũ khí có nguồn gốc từ Mỹ từ kho dự trữ của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ cho Ukraine.

Bà Zakharova lưu ý vẫn chưa rõ ai là người khởi xướng việc tái xuất khẩu này hoặc việc chuyển giao sẽ được thực hiện như thế nào. Tuy nhiên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo rằng điều này sẽ không ảnh hưởng đến diễn biến xung đột nhưng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ của Nga với Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Nhận định về diễn biến này trên báo Vedomosti, ông Ikbal Dyurre - Phó Giáo sư tại Đại học Ngôn ngữ Quốc gia Moskva - đánh giá rằng mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ từ lâu đã duy trì hợp tác quân sự với Ukraine, việc cung cấp vũ khí từ kho dự trữ của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ chắc chắn sẽ làm căng thẳng quan hệ giữa Moskva và Ankara. Cho đến gần đây, Ankara vẫn giữ thế cân bằng giữa hai bên tham chiến trong cuộc xung đột ở Ukraine. Việc thực hiện kế hoạch này sẽ làm nghiêng cán cân về phía các quốc gia ủng hộ Kiev hơn, đồng thời làm giảm khả năng trung gian hòa giải của Thổ Nhĩ Kỳ.

Ông Ikbal Dyurre phân tích thêm rằng Thổ Nhĩ Kỳ thực sự đang cân nhắc những mặt lợi và hại. Nhưng trong bối cảnh tình hình chính trị và kinh tế khó khăn cũng như các yếu tố khu vực, sự phụ thuộc của nước này vào lập trường của chính quyền Mỹ đã tăng lên đáng kể. Do đó, hiện nay, Ankara buộc phải hành động trong khi tính đến lợi ích của các nước phương Tây. Nhà phân tích trên nhận định lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ đối với Nga trong tương lai sẽ khác với lập trường của nước này trong những năm trước.

Chuyên gia Dyurre tiếp tục cho rằng, nếu việc Thổ Nhĩ Kỳ tái xuất khẩu vũ khí sang Kiev thành hiện thực, Ankara đồng thời sẽ cố gắng xoa dịu phản ứng tiềm tàng từ Moskva. Về lý thuyết, Thổ Nhĩ Kỳ có thể nhượng bộ Nga ở khu vực Caucasus, nơi Ankara đang có vị thế mạnh. Về phía mình, Nga có thể sẽ dùng đến áp lực kinh tế. Tuy nhiên, chuyên gia này nhấn mạnh rằng sẽ không ai sử dụng biện pháp đó để gây bất lợi cho chính mình.

Ở một góc nhìn khác, nhà phân tích chính trị Thổ Nhĩ Kỳ Ali Emre Sucu lập luận rằng Ankara đã mua vũ khí của Mỹ vào những năm 1990 mà họ có khả năng chuyển giao cho Ukraine và ngày nay, họ đang lên kế hoạch thay thế những vũ khí đó bằng các loại vũ khí trong nước. Nói cách khác, Ankara đang xem quá trình này như một cơ hội để vừa nội địa hóa vừa hiện đại hóa ngành công nghiệp quốc phòng của mình.

Ông Sucu cho biết các quan chức Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa bình luận về vấn đề này. Hơn nữa, với tư cách là một đồng minh NATO, Ankara phải tôn trọng các nghĩa vụ của mình đối với liên minh. Ông Sucu cho rằng Moskva cũng hiểu điều này. Do đó, nhà phân tích kết luận nếu một cuộc khủng hoảng phát sinh trong quan hệ Nga - Thổ Nhĩ Kỳ, hai bên nên giải quyết thông qua các kênh ngoại giao.