Thổ Nhĩ Kỳ trở thành thị trường xe điện lớn thứ tư châu Âu năm 2025

Theo phân tích của tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember (Anh), Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành thị trường xe thuần điện lớn thứ tư châu Âu trong năm 2025, sau khi doanh số BEV đạt khoảng 190.000 chiếc.

Thổ Nhĩ Kỳ trở thành thị trường xe điện lớn thứ 4 châu Âu

Theo báo cáo, xe thuần điện chiếm khoảng 17% tổng doanh số xe du lịch mới tại Thổ Nhĩ Kỳ trong năm 2025, lần đầu tiên ngang bằng với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU). Tỷ lệ này tăng mạnh so với khoảng 10% của năm 2024, khi nước này bán ra khoảng 104.000 xe. Tại EU, thị phần xe thuần điện trong tổng doanh số ôtô cũng tăng từ 14% năm 2024 lên 17% trong năm 2025.

Với doanh số khoảng 190.000 chiếc, Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành thị trường xe thuần điện lớn thứ tư châu Âu trong năm 2025, chỉ xếp sau Đức, Anh và Pháp.

Nhờ mức tăng trưởng lên tới 80% so với cùng kỳ năm trước, Thổ Nhĩ Kỳ đã vươn từ vị trí thứ chín năm 2023 để vượt qua các thị trường xe điện phát triển như Na Uy, Hà Lan và Bỉ. Hiện quốc gia này chỉ đứng sau Đức, Anh và Pháp.

Doanh số xe thuần điện tại Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tăng tốc từ năm 2023. Nếu như năm 2022 chỉ có 8.312 xe được bán ra, chiếm 1,5% thị phần xe mới, thì sang năm 2023, doanh số đã vượt 65.000 chiếc, chiếm 6,9%.

Theo Ember, đà tăng trưởng nhanh này đến từ 2 yếu tố chính: sự ra mắt của nhiều mẫu xe mới, trong đó có Togg - thương hiệu xe thuần điện nội địa của Thổ Nhĩ Kỳ, và việc các hãng xe điều chỉnh chiến lược để phù hợp với hệ thống thuế của nước này.

Doanh số xe điện tại Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu tăng tốc từ năm 2023. Nếu như năm 2022 chỉ có 8.312 xe được bán ra, chiếm 1,5% thị phần xe mới, thì sang năm 2023, doanh số đã vượt 65.000 chiếc, chiếm 6,9%.

Sự quan tâm ngày càng lớn đối với xe điện và xe hybrid cũng kéo theo sự sụt giảm trong doanh số xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Doanh số xe xăng tại Thổ Nhĩ Kỳ đạt đỉnh 635.000 chiếc vào năm 2023, trước khi giảm xuống còn 520.000 chiếc vào năm 2025. Tương tự, xe diesel giảm từ 154.000 chiếc năm 2023 xuống 95.000 chiếc vào năm 2025.

Tăng trưởng mạnh nhưng tỷ trọng còn thấp

Dù tăng trưởng ấn tượng, xe thuần điện hiện mới chỉ chiếm khoảng 2% tổng số phương tiện đang lưu hành tại Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi mức tiêu thụ xăng dầu vẫn tiếp tục tăng. Báo cáo nêu rõ: "Mặc dù sự quan tâm đến xe điện đã tăng trong những năm gần đây và doanh số xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch bắt đầu giảm, nhưng phần lớn phương tiện trên đường vẫn chạy bằng nhiên liệu hóa thạch".

Dù tăng trưởng ấn tượng, xe thuần điện hiện mới chỉ chiếm khoảng 2% tổng số phương tiện đang lưu hành tại Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi mức tiêu thụ xăng dầu vẫn tiếp tục tăng.

Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 11/2025, mức tiêu thụ xăng tại Thổ Nhĩ Kỳ tăng khoảng 16% so với cùng kỳ, trong khi nhập khẩu dầu thô tăng 5,3%. Ember nhấn mạnh rằng việc điện hóa giao thông vận tải là yếu tố then chốt trong bối cảnh năng lượng tái tạo ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu phát điện.

Hiện Thổ Nhĩ Kỳ không có nhà máy điện nhiên liệu hóa thạch nào đang được xây dựng, và toàn bộ công suất điện mới được đưa vào vận hành trong năm 2025 đều đến từ các nguồn năng lượng tái tạo.

Đà tăng trưởng nhanh này đến từ 2 yếu tố chính: sự ra mắt của nhiều mẫu xe mới, trong đó có Togg - thương hiệu xe điện sản xuất trong nước của Thổ Nhĩ Kỳ, và việc các hãng xe điều chỉnh chiến lược để phù hợp với hệ thống thuế của nước này.

Theo kế hoạch, Thổ Nhĩ Kỳ đặt mục tiêu tăng gấp 3 công suất điện gió và điện mặt trời, hiện đạt khoảng 40 GW, vào năm 2035. Ember cho rằng mục tiêu này sẽ giúp đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng bằng các nguồn năng lượng sạch và trong nước.

Thuế vẫn là rào cản lớn cho EV tại Thổ Nhĩ Kỳ

Ember cũng lưu ý rằng Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn "dư địa rất lớn" để giảm nhập khẩu năng lượng, và điều này có thể đạt được thông qua các chính sách thuế thuận lợi hơn cho EV. Báo cáo cho biết: "Khi tỷ giá hối đoái tăng, ngày càng nhiều xe điện rơi vào các khung thuế cao hơn, trong khi số lượng lựa chọn xe thuần điện vừa túi tiền nhưng có hiệu năng tốt trên thị trường lại giảm".

Mức thuế cao vẫn là rào cản với các mẫu xe thuần điện. Nhiều thương hiệu, trong đó có hãng xe điện lớn nhất thế giới năm 2025 BYD, đã lựa chọn Thổ Nhĩ Kỳ là nơi đặt nhà máy lắp ráp riêng cho thị trường châu Âu.

Mặc dù một số mẫu xe điện đáp ứng tiêu chí nhất định được áp dụng mức thuế thấp hơn so với các mẫu EV khác, gánh nặng thuế tổng thể vẫn ở mức cao. Với những xe thuộc khung thuế thấp nhất, tổng thuế bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT), đã lên tới khoảng 50%.

Đối với các xe bị đẩy sang khung thuế cao hơn do giá bán, dù công suất động cơ thấp, tổng mức thuế có thể tăng tới 86%. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ còn áp dụng mức thuế bổ sung cao đối với tất cả các xe nhập khẩu từ những quốc gia không có hiệp định thương mại tự do như Trung Quốc.

Việt Hà