Thỏa thuận thương mại của Mỹ và đối tác ảnh hưởng thế nào sau phán quyết thuế?

Trong các thỏa thuận này, Mỹ thường đồng ý giảm mức thuế dự kiến xuống khoảng 15 - 20%, đổi lại là các cam kết về thương mại và đầu tư. Sau phán quyết, ông Trump cho biết một số thỏa thuận vẫn sẽ được giữ nguyên, đồng thời đã công bố mức thuế bổ sung toàn cầu 10% theo một cơ sở pháp lý khác.

Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ có thể ảnh hưởng đến thỏa thuận với các đối tác. (Ảnh minh họa: Reuters)

New York Times đã dự báo tình hình của một số đối tác lớn:

Trung Quốc

Hàng hóa Trung Quốc chịu nhiều lớp thuế khác nhau, có thể cộng dồn thành mức rất cao.

Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ được cho là sẽ loại bỏ một số lớp thuế với Trung Quốc, như thuế chung 10% và thuế 10% liên quan đến vấn đề fentanyl. Tuy nhiên, nhiều mức thuế khác vẫn giữ nguyên, gồm thuế 100% với xe điện và trên 50% với nhiều sản phẩm thép, nhôm.

Trước đó, mức thuế cao đã khiến xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ giảm khoảng 20% năm ngoái. Doanh nghiệp Trung Quốc hiện chuyển một phần sản xuất sang các khu vực khác.

Liên minh châu Âu

Liên minh châu Âu đạt thỏa thuận với Mỹ, giới hạn thuế ở mức 15%, đổi lại cam kết mua 750 tỷ USD năng lượng Mỹ và đầu tư thêm 600 tỷ USD.

Tuy nhiên, thỏa thuận chưa được triển khai đầy đủ và từng bị trì hoãn do căng thẳng chính trị. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, giới công nghiệp châu Âu đang kêu gọi làm rõ liệu thỏa thuận có còn hiệu lực hay không để đảm bảo môi trường thương mại ổn định.

Canada

Phán quyết được cho là ảnh hưởng không nhiều đến Canada vì phần lớn xuất khẩu của nước này sang Mỹ (khoảng 90%) được miễn thuế theo hiệp định Bắc Mỹ. Các mức thuế theo ngành như thép, nhôm vẫn giữ nguyên.

Tuy vậy, Ottawa lo ngại Washington có thể áp dụng các loại thuế khác trong bối cảnh sắp rà soát hiệp định thương mại Bắc Mỹ.

Mexico

Hơn 80% xuất khẩu của Mexico được miễn thuế theo hiệp định khu vực. Tuy nhiên, nhiều mặt hàng như thép, nhôm, đồng, xe tải nặng và gỗ vẫn chịu thuế theo ngành.

Phán quyết của tòa Mỹ không thay đổi các mức thuế này.

Đông Nam Á

Khu vực này từng đối mặt với mức thuế gần 50%. Sau đó, các thỏa thuận khung được đưa ra với mức thuế giảm xuống khoảng 19%.

Các nước như Indonesia, Malaysia và Campuchia đã ký thỏa thuận mới với Mỹ. Phán quyết của tòa được cho là có thể mang lại phần nào “khoảng thở”, nhưng các chính sách sắp tới của Washington cũng cần được làm rõ.

Hàn Quốc

Hàn Quốc đạt thỏa thuận áp thuế 15% (giảm từ 25%) và cam kết đầu tư 350 tỷ USD vào Mỹ. Tuy nhiên, việc triển khai còn chậm và từng bị ông Trump cảnh báo nâng thuế trở lại.

Nhật Bản

Nhật Bản đồng ý đầu tư 550 tỷ USD vào Mỹ để đổi lấy mức thuế 15%. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng điều khoản này kém thuận lợi hơn so với thỏa thuận của Hàn Quốc. Nhật đã bắt đầu giải ngân đợt đầu khoảng 36 tỷ USD.

Ấn Độ

Ấn Độ được giảm thuế từ 50% xuống 18% sau thỏa thuận. Đổi lại, nước này cam kết mua 500 tỷ USD hàng Mỹ trong 5 năm. Tuy nhiên, các vấn đề như nhập khẩu nông sản Mỹ và việc mua dầu Nga vẫn còn gây tranh cãi.

Đài Loan (Trung Quốc)

Đài Loan đạt thỏa thuận đầu tư 250 tỷ USD vào sản xuất bán dẫn và công nghệ tại Mỹ để đổi lấy thuế 15%. Tuy nhiên, phần lớn xuất khẩu chủ lực như chip điện tử vốn đã được miễn thuế nên phán quyết của tòa không tác động nhiều.

Anh

Anh là nước đầu tiên ký thỏa thuận thương mại với Mỹ. Thuế với xe hơi được giảm và mức thuế cơ bản 10% áp lên nhiều hàng hóa khác. Tuy nhiên, một số vấn đề như thép, nông sản và thuế dịch vụ số vẫn đang đàm phán.

Tóm lại, theo The New York Times, phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ không xóa bỏ toàn bộ chính sách thuế của Tổng thống Donald Trump, nhưng đã làm lung lay cơ sở pháp lý của một số mức thuế. Một số thỏa thuận có thể vẫn được giữ nguyên, song tất cả sẽ phụ thuộc vào cách chính quyền Mỹ tái cấu trúc chính sách thuế trong thời gian tới.

Điều này đồng nghĩa các đối tác thương mại của Mỹ đang bước vào một giai đoạn mới và cần thêm thời gian để xác định liệu các mức thuế cuối cùng sẽ được duy trì, điều chỉnh hay thay thế bằng công cụ pháp lý khác.

Phương Anh (Nguồn: New York Times )