Thỏa thuận tiêm kích Gripen cho Ukraine: Cú hích chiến lược cho ngành công nghiệp quốc phòng Anh

Thỏa thuận cung cấp máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen giữa Thụy Điển và Ukraine đang trở thành tâm điểm chú ý không chỉ vì ý nghĩa quân sự đối với Kiev mà còn vì những tác động tích cực đến nền kinh tế Vương quốc Anh. Theo các điều khoản được tiết lộ, Thụy Điển sẽ chuyển giao 16 chiếc tiêm kích Saab JAS 39 Gripen biến thể C/D đã qua sử dụng cho Không quân Ukraine, đồng thời mở ra khả năng bán thêm 20 chiếc Gripen E thế hệ mới nhất.

Vai trò trọng yếu của Anh trong chuỗi cung ứng tiêm kích Gripen

Dù là sản phẩm của tập đoàn Saab (Thụy Điển), nhưng máy bay chiến đấu Gripen mang đậm dấu ấn công nghệ của Anh. Chính phủ Anh xác nhận rằng hơn 30% linh kiện trên mỗi chiếc tiêm kích này được sản xuất tại Vương quốc Anh. Thỏa thuận với Ukraine dự kiến sẽ huy động sự tham gia của ít nhất 50 công ty Anh, góp phần duy trì hơn 5.000 việc làm kỹ thuật cao trong lĩnh vực quốc phòng trên khắp đất nước.

Máy bay chiến đấu Gripen E của Thụy Điển.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh Luke Pollard nhấn mạnh: "Đây là một ví dụ về sự đoàn kết của Vương quốc Anh vì Ukraine: Chính phủ, quân đội và ngành công nghiệp của chúng ta cùng đồng lòng". Sự tham gia sâu rộng này khẳng định vị thế của Anh như một đối tác cung ứng hàng đầu trong các dự án hàng không quân sự quốc tế.

Phân tích các thành phần công nghệ then chốt

Đóng góp đáng kể nhất từ phía Anh nằm ở hệ thống cảm biến và tác chiến điện tử. Một trong những linh kiện quan trọng nhất trên biến thể Gripen E mới nhất là radar quét mảng pha điện tử chủ động (AESA) Raven ES-05 do công ty Leonardo UK sản xuất.

So với radar PS-05/A trang bị trên các dòng Gripen C/D cũ, radar Raven ES-05 AESA sở hữu những ưu điểm vượt trội bao gồm:

Tầm hoạt động xa hơn đáng kể, cho phép phát hiện mục tiêu từ khoảng cách lớn.
Khả năng chống nhiễu điện tử ưu việt trong môi trường tác chiến phức tạp.
Độ nhạy cao và phạm vi quan sát rộng hơn nhờ thiết kế cơ cấu quay đặc biệt cho mảng pha.

Bên cạnh radar, Leonardo UK còn cung cấp hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại thụ động (IRST) Skyward-G, giúp máy bay phát hiện mục tiêu mà không cần phát sóng radar, tăng khả năng tàng hình. Các thiết bị khác bao gồm hệ thống mồi nhử chủ động BriteCloud và hệ thống nhận dạng mục tiêu IFF Mode 5 theo tiêu chuẩn NATO.

Sự tham gia của các nhà thầu quốc phòng hàng đầu

Ngoài Leonardo UK, nhiều tên tuổi lớn khác trong ngành công nghiệp quốc phòng Anh cũng đóng vai trò không thể thay thế trong cấu tạo của Gripen:

Martin-Baker: Nhà sản xuất ghế phóng hàng đầu thế giới cung cấp hệ thống Mk10, một linh kiện an toàn cốt lõi được điều chỉnh riêng cho các dòng máy bay của Thụy Điển.
APPH: Chịu trách nhiệm thiết kế và phát triển hệ thống càng đáp (bao gồm càng mũi và càng chính) cùng các bộ phận thủy lực quan trọng.
GKN Aerospace: Đảm nhiệm dịch vụ bảo trì và sửa chữa động cơ RM16 trên Gripen E – một phiên bản cải tiến dựa trên động cơ General Electric F414 nổi tiếng.

Việc chuyển giao và triển khai các hệ thống vũ khí hiện đại này không chỉ giúp Ukraine hiện đại hóa lực lượng không quân mà còn đặt nền móng cho sự tích hợp sâu rộng hơn của Kiev vào hệ sinh thái quốc phòng phương Tây trong tương lai. Sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng của Anh đảm bảo rằng London sẽ tiếp tục đóng vai trò cố vấn và hỗ trợ kỹ thuật dài hạn cho lực lượng không quân Ukraine.