Thời AI, CEO Elon Musk khuyên người trẻ: Đừng chỉ giỏi một lĩnh vực

CEO Elon Musk, nhà sáng lập Tesla và SpaceX. Ảnh: Gonzalo Fuentes

Trong cuộc phỏng vấn với Mạng Truyền hình Toàn cầu Trung Quốc (CGTN), tỷ phú công nghệ Elon Musk mới đây đã đưa ra lời khuyên dành cho người trẻ trước những thay đổi do trí tuệ nhân tạo (AI) và robot mang lại: hãy trang bị nền tảng giáo dục càng rộng càng tốt, từ nghệ thuật, khoa học, kỹ thuật đến kiến thức tổng quát.

Theo ông Elon Musk, sự phát triển của AI và robot sẽ giúp máy móc thực hiện ngày càng nhiều nhiệm vụ vốn do con người đảm nhận. Trong bối cảnh đó, việc hiểu biết nhiều lĩnh vực không chỉ giúp mỗi người nhìn nhận vấn đề toàn diện hơn, mà còn hỗ trợ họ xác định chính xác những gì cần yêu cầu AI thực hiện.

Quan điểm của người giàu nhất thế giới đặt ra một cách tiếp cận khác đối với việc lựa chọn ngành học và phát triển nghề nghiệp. Thay vì chỉ tập trung vào một lĩnh vực chuyên môn hẹp, người trẻ nên xây dựng nền tảng kiến thức đa dạng, qua đó có khả năng thích ứng với những thay đổi khó dự đoán của thị trường lao động.

CEO Elon Musk đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc biết đặt câu hỏi. Để đưa ra chỉ dẫn hữu ích cho các hệ thống AI và robot ngày càng tiên tiến, con người trước hết phải hiểu đủ về lĩnh vực liên quan để xác định điều mình thực sự muốn đạt được.

Điều này có nét tương đồng với kỹ thuật thiết kế câu lệnh cho AI (prompt engineering), vốn tập trung vào cách diễn đạt yêu cầu để hệ thống hiểu và thực hiện đúng nhiệm vụ. Tuy nhiên, theo cách nhìn của ông Musk, kỹ năng cốt lõi không chỉ nằm ở việc sử dụng công cụ hay viết câu lệnh, mà còn ở nền tảng kiến thức giúp con người xác định vấn đề và lựa chọn kết quả mong muốn.

Tương lai việc làm trước những bước tiến của AI

Lời khuyên về giáo dục của CEO Elon Musk gắn với dự báo rộng hơn của ông về tương lai trí tuệ nhân tạo.

Trong cuộc phỏng vấn gần đây với The Economist, ông Musk dự đoán trong khoảng 5 năm tới, tổng năng lực trí tuệ của các hệ thống AI có thể vượt tổng trí tuệ của toàn nhân loại. Ông cũng cho rằng robot có thể đảm nhiệm phần lớn công việc thể chất hiện do con người thực hiện.

Theo viễn cảnh mà nhà sáng lập Tesla đưa ra, trong vòng một thập kỷ, sự kết hợp giữa AI và robot có thể tạo ra nguồn cung hàng hóa, dịch vụ dồi dào đến mức con người không còn phải làm việc vì nhu cầu sinh tồn như hiện nay. Vai trò của tiền tệ cũng có thể suy giảm trong một xã hội như vậy.

Dù vậy, ông Musk cũng thừa nhận các hệ thống AI ngày càng mạnh mẽ có thể tạo ra những rủi ro đáng kể. Thái độ của ông đối với công nghệ này đan xen giữa sự hào hứng và lo ngại.

Kiến thức rộng vẫn là lợi thế của con người

Trong bối cảnh AI phát triển nhanh chóng, việc dự đoán chính xác ngành nghề nào sẽ giữ được giá trị trong tương lai ngày càng khó khăn. Lời khuyên của CEO Elon Musk không hướng người trẻ đến một nghề nghiệp cụ thể, mà nhấn mạnh sự cần thiết của nền tảng kiến thức rộng và khả năng thích ứng.

Chuyên môn sâu vẫn có vai trò quan trọng, nhưng nếu thiếu hiểu biết về những lĩnh vực liên quan, con người có thể gặp khó khăn khi đánh giá vấn đề, kết nối thông tin và khai thác hiệu quả các công cụ AI. Ngược lại, kiến thức đa ngành có thể giúp mọi người nhìn thấy những mối liên hệ mà cách tiếp cận đơn lẻ khó nhận ra.

Thông điệp người giàu nhất thế giới gửi tới người trẻ vì thế khá rõ ràng: thay vì cố gắng dự đoán một nghề nghiệp duy nhất sẽ tồn tại lâu dài trong kỷ nguyên AI, hãy chủ động mở rộng kiến thức trên nhiều lĩnh vực. Bởi ngay cả khi máy móc có thể thực hiện rất nhiều yêu cầu, con người vẫn cần biết mình muốn gì và nên yêu cầu điều gì.