'Thời điểm vàng' để quy hoạch sản xuất nông nghiệp tập trung

Việc đòi hỏi một tư duy quy hoạch bài bản, đồng bộ hạ tầng khu vực sản xuất tập trung lúc này là hoàn toàn đúng đắn và cần được quan tâm đúng mức.

Lâm Đồng hiện có trên 1 triệu ha đất nông nghiệp, trong đó 107.456 ha sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng.

Lâm Đồng hiện có trên 1 triệu ha đất nông nghiệp, trong đó 107.456 ha sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng.

Yếu tố để thu hút đầu tư liên kết, chế biến

Lâm Đồng từ lâu đã là “thủ phủ” nông nghiệp, công nghệ cao của cả nước. Với trên 1 triệu ha đất nông nghiệp, trong đó 107.456 ha sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghệ cao, chiếm khoảng 10% diện tích gieo trồng; khoảng 1.200 ha ứng dụng nông nghiệp thông minh. Thế nhưng, khi nhìn sâu vào bức tranh kinh tế nông thôn hiện nay, lĩnh vực nông nghiệp ở nhiều địa phương đang đứng trước một bài toán lớn: Làm sao để phát triển bền vững, bứt phá khi hạ tầng sản xuất đang bộc lộ những bất cập.

Trong bối cảnh các xã, phường trên địa bàn tỉnh đang đồng loạt triển khai lập quy hoạch chung xây dựng xã, việc đặt yêu cầu quy hoạch và đồng bộ hạ tầng các khu vực sản xuất tập trung không chỉ là nhiệm vụ cấp bách, mà chính là mấu chốt quyết định bước tiến kinh tế nông thôn trong dài hạn. Không thể phủ nhận những kết quả đạt được của nông nghiệp Lâm Đồng ở những vùng chuyên canh rau, hoa, cà phê, hồ tiêu, chè... Tuy nhiên, sự phát triển thời gian qua còn chịu tác động bởi nhiều yếu tố tự phát, phong trào, dựa vào năng lực của từng hộ gia đình, doanh nghiệp nhỏ lẻ.

Theo giám đốc một doanh nghiệp chuyên thu mua, chế biến các loại nông sản như: sầu riêng, chanh dây ở phường Đông Gia Nghĩa, nhu cầu thu mua nông sản của doanh nghiệp tại tỉnh là rất lớn. Tuy nhiên hạn chế lớn nhất hiện nay là tình trạng vùng sản xuất manh mún, cây trồng xen nhiều, hạ tầng thiếu đồng bộ. Theo ông, điều này cần được xem xét từ nhiều góc cạnh, cả sự quy hoạch của Nhà nước, sự chuyển đổi trong hành động của người sản xuất, nhất là nông hộ.

Cùng với quy hoạch vùng sản xuất tập trung thì đường giao thông nội đồng đáp ứng nhu cầu như: xe tải lớn có thể vào tận vườn, giảm chi phí logistics, vận chuyển và giảm tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch là điều mà nhiều nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp quan tâm. Ông Doãn Thành, thôn Thuận Hạnh, xã Thuận An cho rằng, vườn cà phê của gia đình ông nằm trong vùng cà phê ứng dụng công nghệ cao đã được UBND tỉnh công nhận từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, hệ thống hạ tầng thủy lợi chưa đáp ứng được nhịp độ sản xuất thâm canh liên tục. Còn bà con nông dân cũng nhấn mạnh nguồn điện phục vụ tưới tiêu tự động, quy mô lớn chưa đáp ứng, nhất là vào mùa khô.

Cơ hội sắp giải “nút thắt” từ quy hoạch

Chính sự lệch pha giữa năng lực canh tác nông nghiệp công nghệ cao và năng lực đáp ứng của hạ tầng đã tạo ra “nút thắt cổ chai”, làm giảm sức cạnh tranh của nông sản Lâm Đồng và cản trở việc thu hút các dòng vốn đầu tư lớn vào chế biến sâu. Hiện nay, các địa phương tại Lâm Đồng đang tích cực triển khai công tác lập, rà soát quy hoạch chung xây dựng xã. Đây được xem là “thời điểm vàng” để các nhà quản lý, chính quyền địa phương định hình lại không gian kinh tế nông thôn. Phải chăng, quy hoạch chung không đơn thuần là việc vẽ ra các con đường hay phân chia loại hình, mục đích sử dụng của khu vực đất đai. Đối với một tỉnh lấy nông nghiệp làm trụ đỡ như Lâm Đồng, trừ một số xã, phường có đặc trưng riêng, quy hoạch nhiều địa phương phải lấy không gian sản xuất, kinh tế nông nghiệp, nông thôn làm trọng tâm.

Nếu không tính toán kỹ lưỡng nhu cầu phát triển khu vực sản xuất tập trung ngay từ bước lập quy hoạch này, các địa phương sẽ tiếp tục rơi vào cái bẫy “quy hoạch chạy theo thực tế”. Khi quỹ đất bị xé nhỏ bởi các dự án dân cư hoặc hạ tầng phân tán, việc quay lại tích tụ ruộng đất, xây dựng các trung tâm logistics nông sản, nhà máy sơ chế hay vùng nguyên liệu đạt chuẩn sẽ trở nên bất khả thi hoặc tiêu tốn chi phí đền bù cực kỳ lớn.

Liên quan đến nội dung này, mới đây phát biểu tại Hội nghị đánh giá tiềm năng, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường tiêu thụ nông sản của tỉnh được tổ chức ở khu vực Lâm Đồng đại ngàn, ông Phan Nguyễn Hoàng Tân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: “Phát triển kinh tế nông thôn bền vững không thể dựa vào những giải pháp tình thế, “vá víu”. Việc đòi hỏi một tư duy quy hoạch bài bản, đồng bộ hạ tầng khu vực sản xuất tập trung lúc này là hoàn toàn đúng đắn và đang được các cấp chính quyền Lâm Đồng quan tâm đúng mức”.

Khi các xã, phường sở hữu một bản quy hoạch chung có tầm nhìn, nơi hạ tầng sản xuất được đầu tư đồng bộ và đi trước một bước, đó sẽ là bệ phóng vững chắc để nâng tầm giá trị nông sản, giữ chân người nông dân làm giàu trên chính mảnh đất của mình và tạo động lực bứt phá cho nền kinh tế toàn tỉnh trong tương lai.

Ông Phan Nguyễn Hoàng Tân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường

Hồng Thoan .

Nguồn Lâm Đồng: https://baolamdong.vn/thoi-diem-vang-de-quy-hoach-san-xuat-nong-nghiep-tap-trung-444021.html