'Thời kỳ vàng thứ hai' trong quan hệ hữu nghị Trung - Việt

"Hát vang, tiến mạnh"

Năm nay kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Trung Quốc - Việt Nam; lãnh đạo cấp cao của hai Đảng, hai Nhà nước cũng xác định là năm Giao lưu nhân văn Trung Quốc - Việt Nam.

"Tôi bắt đầu làm Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam từ tháng 9/2024 nên được chứng kiến trọn vẹn một năm qua. Có thể nói, đây là một năm có ý nghĩa sâu sắc trong quan hệ hai nước chúng ta", Đại sứ chia sẻ.

Nếu dùng một câu thành ngữ để nói về quan hệ Trung Quốc - Việt Nam trong năm qua, Đại sứ Hà Vĩ cho biết đó là “hát vang, tiến mạnh”. Điểm sáng nổi bật nhất là chuyến thăm cấp Nhà nước mang ý nghĩa lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình tới Việt Nam (tháng 4/2025).

Tổng Bí thư Tô Lâm đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Việt Nam vào tháng 4/2025

"Trong chuyến thăm này, ấn tượng sâu sắc nhất với tôi là hai bên đã ký 45 văn kiện hợp tác - kỷ lục về số văn kiện được ký kết trong một chuyến thăm giữa hai nước.

Theo thông lệ ngoại giao, các văn kiện thường sẽ được ký dưới sự chứng kiến của lãnh đạo cấp cao hai nước, nhưng lần này vì thành quả quá phong phú nên lễ tân hai bên đã đề xuất biện pháp sáng tạo là các đơn vị ký trước rồi trưng bày tại không gian tầng một trụ sở Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Hai Tổng Bí thư xem các văn kiện thì đều khen ngợi thành quả hợp tác hai bên rất phong phú", Đại sứ kể lại.

Đại sứ cho biết thêm, cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 vừa qua, chỉ trong một tuần, đã có 3 chuyến thăm cấp cao giữa lãnh đạo hai bên - một tần suất rất cao trong lịch sử.

Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế thăm chính thức Việt Nam, dự kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9; Chủ tịch nước Lương Cường dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới và làm việc tại Trung Quốc và Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) năm 2025. Không những thế, giao lưu giữa các cấp, các địa phương hai nước ngày càng sôi nổi.

"Nhiều bạn bè Việt Nam nói với tôi rằng đó chính là sự thể hiện sinh động về thời kỳ vàng thứ hai trong lịch sử quan hệ hữu nghị Trung - Việt", Đại sứ khẳng định.

120 quân nhân đoàn Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc tham gia diễu binh tại lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam

Đánh giá về quan hệ song phương, Đại sứ Hà Vĩ cho biết có nhiều "lần đầu tiên”.

Trong lĩnh vực chính trị, lần đầu hai nước tổ chức phiên họp của Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam với Nhân đại toàn quốc Trung Quốc; lần đầu nâng cấp cơ chế đối thoại chiến lược 3+3 (ngoại giao, quốc phòng, an ninh) lên cấp bộ trưởng. Đây là cơ chế chỉ riêng Trung Quốc và Việt Nam mới có.

Trong kinh tế, thương mại, tổng kim ngạch thương mại song phương 11 tháng năm nay đã vượt qua cả năm ngoái và đạt mức cao mới trong lịch sử. Lượng xe qua cửa khẩu Hữu Nghị - Hữu nghị Quan lần đầu vượt 1 triệu lượt xe trong năm nay. Hội nghị Ủy ban Liên hợp Hợp tác Đường sắt Việt - Trung lần đầu tiên được tổ chức tại Bắc Kinh.

Trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh, Quân đội hai nước lần đầu tổ chức huấn luyện liên hợp lục quân Việt - Trung; đội danh dự Quân đội Giải phóng nhân dân Trung Quốc lần đầu đến Việt Nam tham dự diễu binh, diễu hành trong 2 lễ kỷ niệm lớn.

Trong giao lưu nhân dân, hai nước lần đầu tổ chức "Hành trình đỏ" - thanh niên Việt Nam thăm những nơi ghi dấu Chủ tịch Hồ Chí Minh từng hoạt động cách mạng tại Trung Quốc.

Quy mô, thực chất và đổi mới

Đại sứ Hà Vĩ tổng kết quan hệ hai nước trong những năm qua: "Quy mô, thực chất và đổi mới".

Về quy mô, Đại sứ cho biết, 11 tháng năm nay kim ngạch đã vượt qua 250 tỷ USD. Trung Quốc duy trì vị thế đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, đồng thời dẫn đầu cả về số lượng và giá trị đầu tư mới vào Việt Nam. Ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có công nghệ tiên tiến coi Việt Nam là lựa chọn đầu tiên khi muốn đầu tư ra nước ngoài.

Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam Hà Vĩ

Về thực chất, Đại sứ dẫn chứng, Trung Quốc luôn là thị trường nhập khẩu hàng nông, thủy sản lớn của Việt Nam. Hơn 60% sản phẩm rau quả của Việt Nam được xuất khẩu sang Trung Quốc, trong đó sầu riêng đã đạt 3,4 tỷ USD trong năm nay, chiếm hơn 90% tổng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam.

"Khi tôi về Trung Quốc để nghỉ phép, tôi đi siêu thị thấy hàng nông sản của Việt Nam được trưng bày nhiều nơi và được nhiều người Trung Quốc yêu thích", Đại sứ cho hay.

Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến quốc tế được du khách Trung Quốc ưa chuộng nhất. Những khó khăn trong thanh toán giữa hai nước đang từng bước được tháo gỡ, đặc biệt việc hai bên đã kết nối và tương thích mã QR thanh toán từ đầu tháng 12 năm nay đang mở ra cơ hội thúc đẩy du lịch giữa hai quốc gia.

Các dự án hạ tầng chiến lược như ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn tại miền Bắc Việt Nam đang được thúc đẩy mạnh mẽ; dự án nhà máy đốt rác phát điện tại Sóc Sơn hoạt động hiệu quả, góp phần vào quá trình hiện đại hóa và chuyển đổi xanh của Việt Nam.

Ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc có năng lực tài chính và công nghệ mạnh mẽ lựa chọn Việt Nam là điểm đến ưu tiên trong chiến lược mở rộng đầu tư ra nước ngoài.

Về “đổi mới", Đại sứ phân tích trong giai đoạn thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, Trung Quốc sẽ tiếp tục lấy đổi mới công nghệ làm kim chỉ nam, phát triển mạnh mẽ các lực lượng sản xuất mới; phù hợp với định hướng chuyển dịch nền kinh tế sang mô hình dựa trên đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Các thương nhân Việt Nam bán sầu riêng tại Hội chợ Trung Quốc - ASEAN lần thứ 20 ở Trung tâm hội nghị và triển lãm quốc tế Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc). Ảnh: Tân Hoa Xã

Hiện nay, danh sách các lĩnh vực hợp tác công nghệ cao giữa hai nước không ngừng được mở rộng, với dòng vốn đầu tư Trung Quốc ngày càng tập trung vào kinh tế xanh, chuyển đổi năng lượng và các lĩnh vực thiết yếu của quá trình hiện đại hóa công nghiệp tại Việt Nam, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo.

Đại sứ nhấn mạnh, dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo cao nhất, hoạt động giao lưu nhân văn có nhiều điểm sáng. Tổng Bí thư Tô Lâm dự chương trình gặp gỡ lưu học sinh, sinh viên Việt Nam - Trung Quốc các thời kỳ, trồng cây giao lưu nhân văn Việt - Trung tại Cung Hữu nghị Việt - Trung. Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng nhấn mạnh quan hệ Trung - Việt "như cây có cội, như suối có nguồn", trong đó tất cả nguồn cội, huyết mạch và sức mạnh của quan hệ hai Đảng, hai nước đều nằm ở nhân dân, ở tình cảm hữu nghị của người dân.

Diễn đàn nhân dân Việt - Trung lần thứ 13, gặp gỡ hữu nghị thanh niên Việt - Trung lần thứ 24 được tổ chức thành công. Năm 2024, du học sinh Việt Nam sang Trung Quốc vượt 20.000 người, thí sinh thi HSK vượt 138.000 người, đứng đầu toàn cầu.

Các di tích của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc luôn được tôn tạo tốt; cụm tượng tri ân chuyên gia quân sự Trung Quốc cũng mới được khánh thành tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Nhìn lại những kết quả đạt được trong năm 2025, Đại sứ Hà Vĩ khẳng định Việt Nam và Trung Quốc cùng chia sẻ kinh nghiệm và cùng phát triển, không chỉ phục vụ lợi ích của mỗi quốc gia, mà còn góp phần chứng minh sự ổn định của con đường phát triển mà hai bên đã lựa chọn.

Đại sứ khẳng định, Trung Quốc và Việt Nam là 2 nước láng giềng, hữu nghị, xã hội chủ nghĩa, vừa là đồng chí vừa là anh em, có ưu thế địa lý tiếp giáp.

Trung Quốc sẽ kiên định ủng hộ Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam tổ chức tốt Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14. Trung Quốc cũng sẵn sàng tăng cường trao đổi kinh nghiệm xây dựng Đảng và quản lý nhà nước, tăng cường kết nối chiến lược, thúc đẩy hợp tác thực chất.

Trần Thường