Thông điệp của Chủ tịch Quốc hội tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI: Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực phát triển

Quyết sách phải mở đường cho phát triển

Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI diễn ra trong thời điểm đất nước sẵn sàng chuẩn bị thế và lực để bước vào năm thứ hai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030. Bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành các mục tiêu của năm 2026, mà còn tạo nền tảng, động lực cho những năm tiếp theo. Điều này đòi hỏi các quyết sách phải bắt kịp yêu cầu thực tiễn, tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế và khơi thông nguồn lực phát triển.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Phạm Thắng

Phát biểu khai mạc kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh tinh thần quyết liệt, khẩn trương trong thể chế hóa các chủ trương, quyết sách của Đảng; đồng thời, yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Đặc biệt, những quyết sách của Quốc hội phải “nhanh, đúng, trúng, khả thi”, gắn kết chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế với tổ chức thực hiện, giữa mục tiêu phát triển với khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.

Với chương trình dự kiến xem xét, thông qua 43 văn bản quy phạm pháp luật và cho ý kiến đối với 4 dự án luật, cùng các nội dung quan trọng về kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và đầu tư công, kỳ họp đặt ra yêu cầu cao về cả tiến độ và chất lượng. Nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến đất đai, nhà ở, đầu tư, xây dựng và thi hành pháp luật, tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Từ thực tiễn vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cử tri Võ Thị Châu, phường Bắc Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh kỳ vọng những vướng mắc trong tổ chức bộ máy cấp xã sớm được tháo gỡ, nhất là chế độ, chính sách đối với viên chức tại các đơn vị cung ứng dịch vụ công cấp xã. Theo bà, việc hoàn thiện cơ chế, chính sách cần gắn với yêu cầu kiện toàn tổ chức, ổn định đội ngũ, bảo đảm các đơn vị hoạt động hiệu quả, phục vụ Nhân dân tốt hơn. Cử tri cũng mong muốn có những chính sách thiết thực thúc đẩy sản xuất nông nghiệp, phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao giá trị sản phẩm và hạn chế tình trạng “được mùa, mất giá”, tạo động lực tăng trưởng bền vững từ cơ sở.

Các đại biểu tham dự phiên khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Phạm Thắng

Kỳ vọng ấy cho thấy, hiệu quả của thể chế không chỉ được nhìn nhận qua những quy định mới, mà còn ở khả năng giải quyết những vấn đề cụ thể đang đặt ra trong đời sống. Khi bộ máy được vận hành thông suốt, đội ngũ thực thi được bảo đảm điều kiện làm việc phù hợp và người dân có thêm cơ hội phát triển sản xuất, những mục tiêu lớn về tăng trưởng mới có thể chuyển hóa thành kết quả thiết thực.

Bởi vậy, yêu cầu của Chủ tịch Quốc hội trong lập pháp không vì sức ép tiến độ mà xem nhẹ chất lượng, nhưng cũng không lấy sự thận trọng làm lý do trì hoãn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với những vấn đề đã rõ, đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn, cần tập trung xem xét, quyết định kịp thời; với những vấn đề mới, khó, còn ý kiến khác nhau, phải phân tích thấu đáo để lựa chọn phương án phù hợp. Mỗi quyết sách cần làm rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện tổ chức thực hiện, cơ chế kiểm tra, giám sát và tính khả thi, hiệu quả.

Lắng nghe cử tri, theo đến cùng những vấn đề đặt ra

Lập pháp tạo hành lang pháp lý, còn giám sát giúp bảo đảm các quyết sách được thực hiện hiệu quả. Vì vậy, điều cử tri quan tâm không chỉ là kiến nghị được ghi nhận, mà còn là vấn đề được giải quyết đến đâu, trách nhiệm thuộc về ai và kết quả cụ thể ra sao.

Tại kỳ họp, Quốc hội sẽ xem xét báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất; công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn cũng là dịp để làm rõ trách nhiệm của các cơ quan liên quan đối với những vấn đề cử tri quan tâm.

Trong đó, đất đai tiếp tục là lĩnh vực được cử tri kỳ vọng sớm tháo gỡ vướng mắc. Cử tri H’Win Niê, xã Krông Năng, Đắk Lắk, mong muốn việc hoàn thiện pháp luật về đất đai tạo cơ chế để địa phương kịp thời điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đối với nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy, tránh lãng phí nguồn lực.

Cùng với đó, cử tri mong các quy định về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được hoàn thiện; thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được đơn giản hóa, hồ sơ tồn đọng sớm được giải quyết. Điều người dân cần là quy định rõ ràng, thủ tục thuận lợi, quyền lợi chính đáng được bảo đảm và những vướng mắc kéo dài có hướng xử lý cụ thể.

Những kiến nghị này đòi hỏi pháp luật về đất đai và quy hoạch phải đồng bộ, sát thực tiễn. Việc xử lý nhà, đất dôi dư cần kịp thời, đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí; đồng thời, các chính sách liên quan đến thu hồi đất phải bảo đảm quyền lợi của người dân, giúp họ ổn định cuộc sống.

Điều cử tri chờ đợi không chỉ là kiến nghị được tiếp thu hay vấn đề được giải trình tại nghị trường, mà là kết quả thực hiện. Những vụ việc kéo dài cần được làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và hướng giải quyết; những bất cập về cơ chế cần được nghiên cứu, sửa đổi. Giám sát phải theo đến cùng, để kiến nghị thực sự được xử lý và tạo chuyển biến trong thực tế.

Cùng với đó, việc Quốc hội quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán ngân sách và kế hoạch đầu tư công năm 2027 cũng gắn trực tiếp với đời sống Nhân dân. Cử tri kỳ vọng nguồn lực được phân bổ đúng trọng tâm, ưu tiên các công trình thiết yếu, an sinh xã hội và những nhiệm vụ mang lại hiệu quả thiết thực.

Từ thông điệp khai mạc của Chủ tịch Quốc hội đến những kiến nghị cụ thể từ cơ sở, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng quyết sách, gắn trách nhiệm ban hành chính sách với tổ chức thực hiện. Cử tri mong muốn tiếng nói của mình được lắng nghe thực chất, những vấn đề đã đặt ra được theo dõi, giải quyết đến cùng; để quyết sách tại nghị trường sớm trở thành chuyển biến cụ thể trong đời sống.