Thông điệp kiến tạo và giữ vững hòa bình nâng tầm vị thế, uy tín Việt Nam

Bài phát biểu Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thể hiện tầm nhìn chiến lược về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện mới. Dưới góc nhìn lịch sử quân sự và chiến lược quốc phòng, thông điệp của Việt Nam là sự kế thừa truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc, khẳng định vai trò chủ động, trách nhiệm và năng lực đóng góp của Việt Nam vào việc kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, ngày 29/5/2026. Ảnh: TTXVN

Thông điệp hòa bình bắt nguồn từ chiều sâu lịch sử quân sự Việt Nam

Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh quốc phòng hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, hội tụ các nhà lãnh đạo, học giả và chiến lược gia hàng đầu thế giới trao đổi về những vấn đề an ninh quốc tế nổi bật. Lần đầu tiên trong lịch sử, lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam được mời phát biểu dẫn đề tại diễn đàn này mang đến một ý nghĩa đặc biệt, thể hiện vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong cấu trúc an ninh khu vực.

Thế giới hiện đang trải qua những biến động sâu sắc với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột vũ trang, tranh chấp địa chính trị, các thách thức an ninh phi truyền thống và sự phân hóa trong quan hệ quốc tế, bài phát biểu đã đưa ra một cách tiếp cận mang tính kiến tạo, nhân văn và trách nhiệm; phản ánh khát vọng của Việt Nam nói riêng và khát vọng chung của các quốc gia mong muốn duy trì hòa bình, ổn định và phát triển.

Lịch sử dân tộc Việt Nam là lịch sử của cuộc đấu tranh kiên cường để bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, dân tộc Việt Nam luôn phải đối mặt với các cuộc chiến tranh xâm lược nhưng chưa bao giờ theo đuổi chủ nghĩa bành trướng hay sử dụng vũ lực để áp đặt ý chí đối với các dân tộc khác.

Từ tư tưởng “lấy đại nghĩa thắng hung tàn, lấy chí nhân thay cường bạo” của Nguyễn Trãi đến đường lối ngoại giao hòa hiếu của các triều đại phong kiến và tư tưởng hòa bình của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Việt Nam luôn coi hòa bình là mục tiêu cao nhất của chiến lược quốc gia. Trong tư duy quân sự truyền thống, chiến tranh chỉ là biện pháp cuối cùng khi mọi nỗ lực hòa bình không còn hiệu quả.

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính là sự tiếp nối mạch nguồn tư tưởng đó trong bối cảnh thế kỷ XXI. Việt Nam luôn mong muốn hòa bình và tích cực đóng góp vào việc duy trì hòa bình cho khu vực và thế giới; là bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của một quốc gia từng trải qua nhiều cuộc chiến tranh nhưng luôn khát vọng hòa bình.

Thông điệp “chủ động kiến tạo hòa bình” đã thể hiện rất rõ, Việt Nam luôn mong muốn và lựa chọn hòa bình, đồng thời là chủ thể tích cực tham gia tạo dựng các điều kiện để hòa bình được duy trì bền vững.

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thể sự chuyển biến rất mới về tư duy chiến lược. Nếu trước đây các quốc gia thường tập trung vào việc bảo vệ hòa bình sau khi hòa bình được thiết lập thì nay Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu phải chủ động kiến tạo hòa bình ngay từ gốc rễ; phản ánh nhận thức sâu sắc về bản chất của môi trường an ninh đương đại.

Trong thế giới toàn cầu hóa, các nguy cơ xung đột xuất phát từ nhiều khía cạnh: tranh chấp lãnh thổ, lợi ích quốc gia, cạnh tranh công nghệ, khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu, an ninh mạng và các yếu tố phi truyền thống khác. Do đó, hòa bình ngoài trạng thái “không có chiến tranh”, còn là một quá trình liên tục xây dựng lòng tin, tăng cường hợp tác, thúc đẩy đối thoại và giải quyết bất đồng bằng các biện pháp hòa bình.

Tư duy này phù hợp với đường lối quốc phòng Việt Nam mang tính chất hòa bình và tự vệ. Việt Nam kiên trì chính sách quốc phòng “bốn không”, đồng thời thúc đẩy hợp tác quốc tế, xây dựng lòng tin chiến lược và tham gia có trách nhiệm vào các cơ chế đa phương; nền tảng để Việt Nam đóng góp tích cực vào hòa bình khu vực.

Từ góc độ chiến lược quốc phòng, chủ động kiến tạo hòa bình cũng chính là phương thức bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh ngay khi còn manh nha; giữ vững môi trường hòa bình để phát triển đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Ảnh: TTXVN

Khẳng định bản sắc chiến lược quốc phòng Việt Nam trong thế kỷ XXI

Nhìn từ Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã làm nổi bật bản sắc riêng của chiến lược quốc phòng Việt Nam trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng phức tạp.

Thứ nhất, đó là chiến lược quốc phòng mang tính chất phòng thủ, không nhằm chống lại bất kỳ quốc gia nào. Việt Nam chủ trương bảo vệ độc lập, chủ quyền bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại.

Thứ hai, Việt Nam kiên trì giải quyết mọi tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, tôn trọng Hiến chương Liên hợp quốc và các nguyên tắc cơ bản của quan hệ quốc tế.

Thứ ba, Việt Nam coi hợp tác quốc phòng là một bộ phận quan trọng của ngoại giao quốc gia, góp phần xây dựng lòng tin chiến lược, phòng ngừa xung đột và thúc đẩy hợp tác cùng phát triển.

Thứ tư, Việt Nam tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa và giải quyết các thách thức an ninh phi truyền thống.

Trong nhiều thập niên, Việt Nam được biết đến như một dân tộc anh hùng trong đấu tranh giải phóng dân tộc. Ngày nay, hình ảnh đó đang được bổ sung bằng vai trò của một quốc gia có trách nhiệm, tích cực đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển khu vực.

Người đứng đầu Đảng, Nhà nước Việt Nam được mời phát biểu dẫn đề tại diễn đàn an ninh quan trọng nhất châu Á đã thể hiện sự quan tâm, tôn trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam. Tại Đối thoại quan trọng này, thông điệp của Việt Nam không đứng về phía đối đầu hay cạnh tranh quyền lực mà hướng tới thúc đẩy hợp tác, đối thoại và xây dựng lòng tin; cách tiếp cận được nhiều quốc gia đánh giá tích cực trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nguy cơ chia rẽ ngày càng sâu sắc.

Ý nghĩa đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay

Thông điệp được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm truyền tải tại Đối thoại Shangri-La 2025 có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới; Củng cố niềm tin vào đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước Việt Nam; Khẳng định tính đúng đắn của chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa bằng các biện pháp hòa bình, thông qua hợp tác quốc tế và xây dựng lòng tin chiến lược.

Qua đó, tạo thêm động lực để xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới; góp phần nâng cao vị thế, uy tín và ảnh hưởng của Việt Nam trong các cơ chế hợp tác khu vực và toàn cầu.

Quan trọng hơn, bài phát biểu đã khẳng định rằng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc không phải là hai nhiệm vụ tách rời mà có mối quan hệ hữu cơ. Hòa bình là điều kiện tiên quyết cho phát triển; ngược lại, phát triển bền vững tạo nền tảng vật chất và tinh thần để giữ vững hòa bình.

Thông điệp “Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển” đã phản ánh sâu sắc bản sắc của nền quốc phòng Việt Nam; thể hiện trách nhiệm và khát vọng của Việt Nam đối với tương lai khu vực và thế giới. Từ một dân tộc từng phải trải qua nhiều cuộc chiến tranh để giành độc lập, Việt Nam hôm nay đang vươn lên trở thành một quốc gia tích cực đóng góp vào việc kiến tạo hòa bình, củng cố ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững; tiếp nối sinh động truyền thống lịch sử của dân tộc; đồng thời minh chứng cho vị thế, uy tín và tầm ảnh hưởng ngày càng cao của Việt Nam trong đời sống chính trị - an ninh quốc tế thế kỷ XXI.