Thống nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất

Các đại biểu biểu quyết thông qua các dự thảo Nghị quyết (Ảnh: Quang Vinh)

Quảng Ninh và Bắc Ninh có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước

Ngày 4/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập các phường của tỉnh Bắc Ninh; cho ý kiến về việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành lập thành phố Bắc Ninh; xem xét, quyết định về chủ trương đối với việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định, cụ thể: Tại Nghị quyết số 17-NQ/TW ngày 24/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV, ý kiến của Bộ Chính trị tại Kết luận số 20-KL/TW ngày 07/4/2026 và Kết luận số 52-KL/TW ngày 20/6/2026 về đồng ý chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, trình Quốc hội khóa XVI xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất và Văn bản số 1184-CV/VPTW ngày 23/3/2026 của Văn phòng Trung ương thông báo ý kiến của Bộ Chính trị về yêu cầu khẩn trương rà soát, đánh giá tổng thể các địa phương, trường hợp có đủ điều kiện theo quy định thì báo cáo cấp có thẩm quyền nâng cấp lên chính quyền đô thị (thành phố hoặc phường).

Đồng thời, việc thành lập thành phố và phường đã phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia; Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng, Quy hoạch tỉnh, Quy hoạch chung đô thị của Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Đối với tỉnh Quảng Ninh, theo ông Nguyễn Tiến Hải, Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước, là tỉnh duy nhất ở Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc - thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái và là điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế sầm uất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Tỉnh có hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại cả về đường bộ, đường hàng không và đường biển. Trong những năm qua, tỉnh liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP cao, nằm trong nhóm dẫn đầu của cả nước. Năm 2025, tỉnh đã đóng góp vào quy mô GRDP cả nước là 2,87% và vùng đồng bằng sông Hồng là 9,4%; đóng góp vào tăng trưởng của cả nước là 4,1% và của vùng đồng bằng sông Hồng là 11,3%; toàn tỉnh có 247 dự án FDI còn hiệu lực và tổng vốn đăng ký đạt 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và xếp thứ 4 trong vùng đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, đóng góp vào thu ngân sách cả nước duy trì quanh mức 3,1%.

“Thực tiễn phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng, 2 tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển trở thành những địa phương có quy mô kinh tế lớn, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước”, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải đánh giá.

Đối với tỉnh Bắc Ninh, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, Bắc Ninh có vị trí nằm ở cửa ngõ phía Bắc của Thủ đô Hà Nội, thuộc vùng Thủ đô, là đầu mối giao thông quan trọng với đầy đủ các hệ thống đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa quốc gia, kết nối thuận lợi với sân bay Nội Bài và cảng biển Hải Phòng, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình (quy mô 4F) đang được xây dựng. Bắc Ninh gắn kết chặt chẽ với các địa phương phát triển năng động vùng Đông bắc với Thủ đô Hà Nội - Trung tâm của tam giác kinh tế trọng điểm, tam giác tăng trưởng kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Trong năm 2025, tỉnh Bắc Ninh có quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng đồng bằng sông Hồng; tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,27%; thu hút FDI đứng thứ 2 cả nước, thu ngân sách đạt trên 123,6 nghìn tỷ đồng.

Với nền tảng công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại, logistics, kết cấu hạ tầng đồng bộ, gắn với bản sắc văn hóa Kinh Bắc đặc sắc, Bắc Ninh đang phát triển theo hướng đô thị thông minh, xanh, hiện đại, bền vững, có sức cạnh tranh và hội nhập quốc tế, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của Vùng Thủ đô và cả nước.

Cùng với đề xuất thành lập thành phố Bắc Ninh, Chính phủ đề xuất thành lập 12 phường trên cơ sở nguyên trạng toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 12 xã thuộc tỉnh Bắc Ninh, gồm: Yên Phong, Tiên Du, Chi Lăng, Phù Lãng, Lương Tài, Gia Bình, Nhân Thắng, Hiệp Hòa, Bố Hạ, Lạng Giang, Kép và Lục Nam. Các xã này có kinh tế - xã hội phát triển và đô thị hóa nhanh trong thời gian qua, có điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý thuận lợi, đang trở thành các trung tâm phát triển cấp xã có vai trò thúc đẩy phát triển đến các khu vực của tỉnh Bắc Ninh.

Từ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh và 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh là cần thiết; tạo tiền đề quan trọng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các Quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Thống nhất trình Quốc hội xem xét, thông qua trong Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất

Thẩm tra vấn đề trên, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh, thành lập 12 phường thuộc tỉnh Bắc Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh với các lý do như đã nêu trong Tờ trình và các Đề án của Chính phủ. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Tại phiên họp, ông Quản Minh Cường, Bí thư tỉnh ủy Quảng Ninh mong các cấp tiếp tục quan tâm để Quảng Ninh khi trở thành thành phố xứng danh với tên gọi, và sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành quan tâm.

Bí thư tỉnh ủy Bắc Ninh Nguyễn Hồng Thái cũng cho biết, sẽ tiếp thu các ý kiến góp ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để hoàn thiện văn bản hồ sơ, hoàn thành tốt sứ mệnh khi Bắc Ninh trở thành thành phố, không phụ lòng mong đợi của Đảng, Nhà nước.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với nội dung, hồ sơ do Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trình; tán thành việc trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh ngay trong Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Trong đó, Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ 1/9/2026; Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.

Qua biểu quyết với 100% ý kiến tán thành, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua dự thảo Nghị quyết về: việc thành lập thành phố Quảng Ninh, thành lập thành phố Bắc Ninh; và thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Quảng Ninh và dự thảo Nghị quyết về việc thành lập Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bắc Ninh.