Thông qua cơ chế đặc thù phát triển du lịch: Mở chính sách cho mô hình kinh doanh mới
Sáng 21/11, Quốc hội thông qua Nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển du lịch, với chính sách phân tầng ưu đãi đầu tư, hỗ trợ mô hình mới, phát triển nhân lực và mở rộng cơ hội cho cộng đồng.

Ngành du lịch sẽ có thêm cơ chế đặc thù để phát triển trong 10 năm tới. (Ảnh minh họa: Vương Công Nam/Vietnam+)
Không dừng ở việc tạo thêm ưu đãi để thu hút đầu tư, cơ chế đặc thù phát triển du lịch được thiết kế theo hướng phân loại dự án, xác định rõ mức hỗ trợ tương ứng với vai trò và chất lượng đầu tư, đồng thời thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết.
Đây là điểm đáng chú ý trong Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày trước Quốc hội.
Làm rõ chính sách ưu đãi đầu tư, Bộ trưởng nhấn mạnh: “Dự án chất lượng cao thì được hỗ trợ; dự án động lực được ưu đãi thuế, tiền thuê đất; dự án động lực mang tính chiến lược được ưu đãi cao nhất; thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết.”
Cách thiết kế này phân định các cấp độ ưu đãi theo tính chất dự án, đồng thời gắn quyền thụ hưởng chính sách với trách nhiệm thực hiện cam kết. Cùng với đó, việc xác định địa bàn ưu tiên, hỗ trợ doanh nghiệp, phát triển mô hình kinh doanh mới và dành nguồn lực cho du lịch cộng đồng cho thấy phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua vào sáng ngày 21/11 không chỉ hướng tới các dự án quy mô lớn mà còn quan tâm đến những địa bàn, lực lượng trực tiếp tham gia tạo nên sản phẩm du lịch.
Ưu đãi gắn với trách nhiệm đầu tư
Về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với dự án du lịch, dự thảo xác định các địa bàn ưu tiên gồm cực tăng trưởng du lịch, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia và địa điểm có tiềm năng phát triển khu du lịch quốc gia theo quy hoạch hệ thống du lịch.
Đáng chú ý, chính sách còn hướng tới các địa điểm du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, biên giới, nông thôn và địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn.
“Đối với từng loại dự án, mức độ hỗ trợ và ưu đãi được phân định theo điều kiện tăng dần. Dự án chất lượng cao được hỗ trợ; dự án động lực được hưởng ưu đãi về thuế, tiền thuê đất; dự án động lực mang tính chiến lược được hưởng mức ưu đãi cao nhất. Đặc biệt, trường hợp nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết sẽ bị thu hồi ưu đãi,” Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định.

Thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch. (Ảnh: TTXVN)
Việc phân loại này gắn chính sách hỗ trợ với tính chất và vai trò của dự án, đồng thời xác lập trách nhiệm của nhà đầu tư trong quá trình triển khai. Địa bàn ưu tiên cũng được mở rộng đến những khu vực có tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, nơi người dân và các giá trị văn hóa bản địa có vai trò trực tiếp trong hoạt động du lịch.
Đa dạng hóa không gian du lịch
Một nhóm chính sách khác được đề cập trong dự thảo là hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch. Trong đó có chính sách mở đường bay mới phục vụ du lịch và hỗ trợ tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP.
Đối với các mô hình kinh doanh mới, dự thảo quy định chính sách hỗ trợ, ưu đãi cho hoạt động cung ứng dịch vụ du lịch có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển.
Các sản phẩm kết hợp du lịch với giải trí, văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe, chữa bệnh cũng thuộc phạm vi được hỗ trợ, cùng với việc ứng dụng công nghệ số, thực tế ảo. Đáng chú ý, tổ hợp trung tâm ca nhạc, phố giải trí tích hợp quy mô lớn được phép hoạt động 24/7.
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: “Những quy định này đề cập đến nhiều loại hình và không gian kinh doanh du lịch đang được đưa vào phạm vi chính sách đặc thù, trong đó có kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển và các sản phẩm kết hợp nhiều lĩnh vực dịch vụ.”
Cùng với phát triển mô hình kinh doanh, dự thảo dành chính sách hỗ trợ cho đào tạo, bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao; nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số, ngoại ngữ, kỹ năng nghề và quản trị du lịch. Nhân lực tại chỗ ở các địa bàn phát triển du lịch cộng đồng cũng được quan tâm, ưu tiên lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số và thành viên hợp tác xã.

Kỳ Co Eo Gió là thiên đường biển đảo rực rỡ thuộc địa phận phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai (trước thuộc xã Nhơn Lý, thành phố Quy Nhơn, Bình Định cũ). (Ảnh minh họa: Vương Công Nam/Vietnam+)
Nguồn lực hướng về địa bàn tiềm năng
Về thị thực, dự thảo hướng tới tạo thuận lợi trong nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú đối với khách du lịch quốc tế; ưu tiên khách chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách du lịch hội nghị, sự kiện và người làm việc từ xa.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết, đối với nguồn lực ngân sách nhà nước, dự thảo xác định ưu tiên bố trí vốn đầu tư cho hạ tầng thiết yếu và hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia.
Ngân sách trung ương cũng ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho các địa phương phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
Như vậy, các chính sách được đề xuất bao quát nhiều điều kiện phát triển của ngành du lịch, từ thu hút đầu tư, mở rộng đường bay, phát triển sản phẩm, đào tạo nhân lực đến thị thực và hạ tầng. Trong đó, chính sách dành cho du lịch cộng đồng được thể hiện ở cả ba phương diện: ưu tiên địa bàn, đào tạo nhân lực tại chỗ và bổ sung nguồn lực ngân sách cho địa phương.
Nghị quyết được thông qua có thời hạn thực hiện 10 năm, mở ra khuôn khổ chính sách đặc thù cho phát triển du lịch, với các cơ chế được thiết kế theo từng nhóm đối tượng, lĩnh vực và địa bàn.
Việc gắn ưu đãi với cam kết đầu tư, đồng thời dành sự quan tâm đến du lịch cộng đồng, nhân lực tại chỗ và hạ tầng ở những địa bàn khó khăn là những nội dung đáng chú ý trong chính sách được Quốc hội thông qua./.
Sau khi tiếp thu, chỉnh lý, Nghị quyết gồm 14 điều, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027 đến hết ngày 31/12/2036. Các chính sách thí điểm được thực hiện trong 5 năm, chính sách thử nghiệm có thời hạn tối đa 3 năm.
Tại phiên biểu quyết, có 480 đại biểu Quốc hội tham gia, trong đó 468 đại biểu tán thành, chiếm 93,79%; 8 đại biểu không tán thành và 4 đại biểu không biểu quyết. Với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
