Thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam: Mở ra dư địa phát triển và tạo động lực tăng trưởng cho du lịch

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được đánh giá là bước tiến quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo thêm động lực và dư địa phát triển cho ngành Du lịch trong giai đoạn tới. Điểm đáng chú ý của Nghị quyết là các chính sách không chỉ tập trung tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn hướng đến giải quyết những vấn đề có tính nền tảng, từ thu hút nguồn lực đầu tư, đa dạng hóa sản phẩm, đổi mới mô hình kinh doanh đến nâng cao chất lượng nhân lực và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế.

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Với 468/480 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam gồm 14 điều tập trung vào 7 nhóm chính sách quan trọng gồm: ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các dự án du lịch; hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; hỗ trợ, ưu đãi đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới; thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình hoạt động kinh doanh du lịch; hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch; thị thực tạo thuận lợi và hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch.

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Ảnh: Quốc hội

Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam. Ảnh: Quốc hội

Nhìn từ góc độ phát triển ngành, 7 nhóm chính sách được thiết kế có mối liên hệ chặt chẽ, tạo thành hệ thống giải pháp tác động đồng thời đến cả cung và cầu du lịch. Đây là điều có ý nghĩa quan trọng bởi năng lực cạnh tranh của một điểm đến không chỉ phụ thuộc vào tài nguyên hay mức độ hấp dẫn của sản phẩm, mà còn được quyết định bởi chất lượng hạ tầng, môi trường đầu tư, khả năng cung ứng dịch vụ, nguồn nhân lực và mức độ thuận lợi đối với du khách.

Trước hết, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các dự án du lịch được kỳ vọng tạo chuyển biến trong huy động và phân bổ nguồn lực. 

Việc xác định các địa bàn ưu tiên, bao gồm ba cực tăng trưởng du lịch, trung tâm du lịch, khu du lịch quốc gia và những địa bàn có tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, cho thấy định hướng tập trung nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm.

Đặc biệt, cơ chế phân loại dự án theo điều kiện tăng dần để áp dụng mức hỗ trợ, ưu đãi tương ứng, trong đó dự án động lực mang tính chiến lược được hưởng mức ưu đãi cao nhất, có thể tạo động lực khuyến khích các nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn đến những dự án có quy mô, chất lượng và khả năng dẫn dắt sự phát triển của điểm đến.

Cách tiếp cận này cũng có ý nghĩa trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Thay vì ưu đãi dàn trải, chính sách hướng đến lựa chọn những dự án có khả năng tạo ra giá trị gia tăng, đóng góp vào sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh của du lịch.

Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam quan tâm đồng thời đến doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và khả năng liên kết trong hoạt động du lịch

Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam quan tâm đồng thời đến doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và khả năng liên kết trong hoạt động du lịch

Một điểm tích cực khác là Nghị quyết quan tâm đồng thời đến doanh nghiệp, cộng đồng dân cư và khả năng liên kết trong hoạt động du lịch. Việc hỗ trợ mở đường bay mới phục vụ du lịch và tiêu thụ dài hạn sản phẩm OCOP cho thấy chính sách không chỉ hướng đến phát triển các cơ sở kinh doanh du lịch mà còn mở rộng lợi ích đến những ngành, lĩnh vực và cộng đồng có liên quan. Du lịch vốn có tính liên ngành, khả năng lan tỏa lớn; vì vậy, khi hoạt động du lịch phát triển, các lĩnh vực vận tải, nông nghiệp, thương mại, dịch vụ và sản xuất sản phẩm địa phương cũng có thêm cơ hội phát triển. Đặc biệt, việc gắn hoạt động du lịch với tiêu thụ sản phẩm OCOP có thể tạo thêm đầu ra cho sản phẩm đặc trưng, góp phần đưa giá trị văn hóa, sản xuất và sinh kế địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.

Đáng chú ý, nhóm chính sách hỗ trợ, ưu đãi đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới thể hiện định hướng thích ứng với sự thay đổi của thị trường và xu hướng tiêu dùng hiện đại. Những mô hình như kinh tế chia sẻ, kinh doanh trên nền tảng số, kinh tế đêm, kinh tế ven sông, ven biển hay các sản phẩm kết hợp giải trí, văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh đang mở ra những không gian phát triển mới cho du lịch. Khi được tạo điều kiện về cơ chế, các mô hình này có thể góp phần đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và tạo thêm sản phẩm có sức cạnh tranh.

Đặc biệt, việc đưa khoa học công nghệ, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo, thực tế tăng cường và công nghiệp mới vào định hướng hỗ trợ phát triển du lịch cho thấy sự chuyển dịch từ cách tiếp cận dựa chủ yếu vào tài nguyên sẵn có sang phát triển sản phẩm dựa trên đổi mới sáng tạo và hàm lượng công nghệ.

Đây là hướng đi có ý nghĩa trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến trải nghiệm cá nhân hóa, khả năng tương tác và sự thuận tiện trong toàn bộ hành trình. Việc quan tâm bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ phát sinh cũng có ý nghĩa thiết thực, bởi sáng tạo nội dung, thiết kế sản phẩm và khai thác giá trị văn hóa ngày càng trở thành những yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt của sản phẩm du lịch.

Việc dành một nhóm chính sách riêng trong Nghị Quyết cho phát triển nhân lực du lịch cho thấy sự quan tâm đến yếu tố quyết định chất lượng và tính bền vững của ngành

Việc dành một nhóm chính sách riêng trong Nghị Quyết cho phát triển nhân lực du lịch cho thấy sự quan tâm đến yếu tố quyết định chất lượng và tính bền vững của ngành

Cùng với đó, chính sách thử nghiệm có kiểm soát đối với một số mô hình kinh doanh du lịch, trong đó có các tổ hợp biểu diễn nghệ thuật, trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội và khu giải trí tích hợp quy mô lớn được hoạt động 24/7, mở ra cơ hội phát triển những sản phẩm có khả năng thu hút khách và tạo sức sống cho điểm đến ngoài khung thời gian tham quan truyền thống. Đây là cơ sở để thúc đẩy kinh tế đêm, đa dạng hóa hoạt động giải trí, văn hóa và nghệ thuật, qua đó gia tăng giá trị của mỗi chuyến đi. Nếu được tổ chức đồng bộ, những mô hình này không chỉ tạo thêm sản phẩm du lịch mà còn góp phần hình thành các không gian văn hóa, giải trí có sức hấp dẫn, tăng khả năng cạnh tranh của điểm đến trong khu vực.

Ở góc độ nhân lực, việc dành một nhóm chính sách riêng cho phát triển nhân lực du lịch cho thấy sự quan tâm đến yếu tố quyết định chất lượng và tính bền vững của ngành. Du lịch là lĩnh vực dịch vụ có mức độ tương tác trực tiếp cao giữa người cung cấp và người sử dụng dịch vụ. Vì vậy, chất lượng nhân lực không chỉ thể hiện ở trình độ chuyên môn mà còn ở ngoại ngữ, kỹ năng nghề, năng lực quản trị, khả năng ứng dụng công nghệ và sự am hiểu văn hóa địa phương. Việc ưu tiên đào tạo nhân lực chất lượng cao, nhân lực chuyên sâu về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, sáng tạo nội dung số và nhân lực tại chỗ ở các địa bàn du lịch cộng đồng sẽ góp phần giải quyết đồng thời yêu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo đảm tính đặc sắc của sản phẩm du lịch địa phương.

Đặc biệt, việc quan tâm đến lao động nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số và thành viên hợp tác xã cho thấy chính sách phát triển du lịch không chỉ hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế mà còn chú trọng khả năng tham gia và thụ hưởng của cộng đồng. Người dân địa phương không đơn thuần là đối tượng được hưởng lợi từ hoạt động du lịch mà còn là chủ thể gìn giữ, giới thiệu và trao truyền những giá trị văn hóa, cảnh quan, tập quán và tri thức bản địa. Khi được trang bị kiến thức, kỹ năng và điều kiện tham gia hoạt động du lịch, cộng đồng có thể trở thành một nguồn lực quan trọng tạo nên bản sắc và sức hấp dẫn riêng của điểm đến.

Một trong những nhóm chính sách có khả năng tạo tác động trực tiếp đến thị trường khách quốc tế là các quy định tạo thuận lợi về thị thực, nhập cảnh, xuất cảnh và cư trú. Việc ưu tiên khách có mức chi tiêu cao, lưu trú dài ngày, khách du lịch hội nghị, sự kiện và người làm việc từ xa cho thấy định hướng không chỉ tập trung vào số lượng khách mà còn quan tâm đến chất lượng thị trường và giá trị kinh tế mà mỗi nhóm khách có thể mang lại. Đây là cách tiếp cận phù hợp với yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế du lịch, bởi tăng trưởng không chỉ được đo bằng lượng khách đến mà còn cần tính đến thời gian lưu trú, mức chi tiêu và khả năng quay trở lại của du khách.

Chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch có ý nghĩa tạo nền tảng cho việc khai thác hiệu quả các tiềm năng

Chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch có ý nghĩa tạo nền tảng cho việc khai thác hiệu quả các tiềm năng

Cuối cùng, chính sách hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch, đặc biệt là ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu và giao thông kết nối đa phương thức từ các cửa ngõ quốc tế đến các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch và khu du lịch quốc gia, có ý nghĩa tạo nền tảng cho việc khai thác hiệu quả các tiềm năng. Một điểm đến có tài nguyên hấp dẫn nhưng thiếu kết nối giao thông, hạ tầng thiết yếu và khả năng tiếp cận thuận lợi sẽ khó phát huy hết giá trị. Do đó, việc bố trí nguồn lực nhà nước cho những hạng mục có tính nền tảng, kết nối và lan tỏa sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận điểm đến, đồng thời tạo điều kiện để nguồn vốn đầu tư xã hội tham gia phát triển các dịch vụ du lịch.

Việc ngân sách trung ương ưu tiên bổ sung có mục tiêu cho các địa phương phát triển du lịch cộng đồng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo cũng thể hiện định hướng phát triển hài hòa giữa các vùng, miền. Đây là những địa bàn có nhiều giá trị cảnh quan và văn hóa đặc sắc nhưng thường gặp khó khăn về hạ tầng và nguồn lực đầu tư. Chính sách hỗ trợ phù hợp sẽ tạo thêm điều kiện để các địa phương khai thác lợi thế, phát triển sinh kế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch.

Nhìn tổng thể, 7 nhóm chính sách của Nghị quyết đã bao quát nhiều yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của ngành Du lịch. Điểm tích cực không chỉ nằm ở từng cơ chế riêng lẻ mà còn ở khả năng kết nối các chính sách thành một hệ thống: đầu tư tạo nền tảng, doanh nghiệp và cộng đồng tạo nguồn cung, đổi mới mô hình kinh doanh tạo sản phẩm mới, nhân lực bảo đảm chất lượng dịch vụ, chính sách thị thực mở rộng thị trường và ngân sách nhà nước hỗ trợ hạ tầng thiết yếu.

Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết vì vậy không chỉ tạo thêm cơ sở pháp lý cho phát triển du lịch mà còn mở ra cơ hội để ngành chuyển mạnh sang giai đoạn phát triển dựa trên chất lượng, tính sáng tạo, hiệu quả đầu tư và khả năng khai thác bền vững các nguồn lực văn hóa, tự nhiên và con người.

Bạch Dương

Nguồn Bộ VHTTDL: https://bvhttdl.gov.vn/thong-qua-nghi-quyet-cua-quoc-hoi-ve-mot-so-co-che-chinh-sach-dac-thu-phat-trien-du-lich-viet-nam-mo-ra-du-dia-phat-trien-va-tao-dong-luc-tang-truong-cho-du-lich-20260228171221543.htm