Mở đường cho năng lượng mới sau Luật Điện lực sửa đổi
Luật Điện lực sửa đổi đã đặt ra cơ chế, chính sách cho điện gió, điện rác, điện hạt nhân cũng như đặt khung pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo.
Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực (Luật Điện lực sửa đổi), có hiệu lực thi hành từ ngày 1/6/2027.
Tinh thần xuyên suốt của luật là nhằm tháo gỡ điểm nghẽn để đẩy nhanh đầu tư, đảm bảo an ninh cung ứng điện; đồng thời, giữ vững kỷ cương trong đầu tư, kiểm soát chi phí và hài hòa lợi ích của Nhà nước, doanh nghiệp và của người dân.
Đáng chú ý, luật đặt ra yêu cầu có cơ chế, chính sách ưu tiên phát triển, ưu đãi, hỗ trợ đối với từng loại hình nguồn điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới; có cơ chế, chính sách đột phá phát triển điện gió ngoài khơi; có cơ chế đặc thù cho phát triển điện rác.
Bên cạnh đó, luật bổ sung đầu tư xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân, trừ nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ; nhà máy thủy điện chiến lược đa mục tiêu.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đặt ra yêu cầu có cơ chế đặc thù cho phát triển điện rác. Ảnh: Hoàng Anh
Luật cũng đặt ra khung pháp mới khi yêu cầu cần có cơ chế quản lý và chính sách phát triển thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo phù hợp với từng thời kỳ phát triển. Đây sẽ là thị trường để thực hiện các hoạt động phát hành, giao dịch mua bán và sử dụng chứng chỉ năng lượng tái tạo, được quản lý theo quy định của Chính phủ.
Vai trò của lưu trữ năng lượng được cụ thể hóa hơn luật giao Chính phủ quy định về cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phát triển nguồn điện năng lượng tái tạo kết hợp với hệ thống lưu trữ điện.
Vấn đề giá điện
Luật quy định, thực hiện cơ cấu biểu giá bán lẻ điện hợp lý; từng bước xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng chưa tham gia thị trường bán lẻ điện cạnh tranh.
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực sáng ngày 21/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, với dự án đấu thầu, các thành phần và công thức giá điện phải được xác định thống nhất trong hồ sơ dự thầu, bảo đảm kết quả có tính ràng buộc, hạn chế đàm phán lại làm tăng giá điện.
Về lựa chọn nhà đầu tư, dự thảo Luật làm rõ các trường hợp không thông qua đấu giá, đấu thầu gắn với tiêu chí cụ thể, công khai và cơ chế hậu kiểm. Nhà đầu tư phải chịu trách nhiệm về cam kết làm chủ công nghệ, nội địa hóa và phát triển năng lực EPC.
Về mua bán điện trực tiếp và lưu trữ điện, luật bổ sung nguyên tắc tính đúng, tính đủ, minh bạch và phân bổ công bằng chi phí theo mức độ sử dụng hệ thống; không tính trùng, không bù chéo hoặc chuyển chi phí bất hợp lý sang khách hàng không tham gia. Các quy định về lưu trữ điện độc lập và kết hợp với nguồn điện được rà soát để làm rõ cơ sở đầu tư, đấu nối, vận hành, cơ chế giá và tham gia thị trường điện.
