Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT: Những điểm mới cốt lõi của điều lệ trường phổ thông 2026

Điều lệ kèm theo Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT là bước hoàn thiện để giải phóng giáo viên khỏi gánh nặng hành chính, tập trung toàn lực vào việc giảng dạy và sáng tạo trong kỷ nguyên số.

Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT tạo ra sự thống nhất về quản trị và liên thông dữ liệu giữa các cấp học trong hệ thống giáo dục phổ thông. Đồng thời, Điều lệ có nhiều điểm mới mang tính đột phá, phản ánh đúng xu thế chuyển đổi số và những đòi hỏi từ thực tiễn.

TOÀN VĂN

Thông tư số 15/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành Điều lệ trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học

Tinh giản triệt để sổ sách

Quy định danh mục hồ sơ của giáo viên. Tại khoản 2 Điều 21 Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT, hồ sơ của giáo viên được tinh giản tối đa, chỉ còn 01 danh mục là Kế hoạch bài dạy (Giáo án). Nếu giáo viên kiêm nhiệm công tác chủ nhiệm thì có thêm Sổ chủ nhiệm. So với quy định hiện hành, ngoài 02 danh mục hồ sơ trên còn có Kế hoạch giáo dục năm học và Sổ theo dõi, đánh giá học sinh.

Quy định danh mục hồ sơ của tổ chuyên môn. Tương tự như hồ sơ của giáo viên, tại khoản 2 Điều 21, tổ chuyên môn chỉ còn 01 loại hồ sơ duy nhất là Sổ ghi chép nội dung các hoạt động của tổ. Như vậy không còn Kế hoạch giáo dục năm học của tổ. Sổ này nay trở thành một thành phần của Kế hoạch giáo dục của nhà trường.

Ưu tiên tuyệt đối hồ sơ điện tử

Khoản 4 Điều 21, tất cả hồ sơ của nhà trường, của tổ chuyên môn và của giáo viên đều được quản lý, sử dụng dưới dạng hồ sơ điện tử là chủ yếu. Khi đã thực hiện hồ sơ điện tử đúng quy định thì không cần phải in ấn, lưu trữ bản giấy. Điều này giúp giảm chi phí và thời gian cho giáo viên, tránh tình trạng vừa làm máy vừa làm tay như hiện nay.

Tuy nhiên, tùy theo điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin của địa phương, của nhà trường và khả năng thực hiện của giáo viên, hồ sơ điện tử được sử dụng thay thế hồ sơ giấy theo lộ trình phù hợp. Việc quản lý, kết nối, liên thông hồ sơ điện tử; chuẩn dữ liệu, định dạng lưu trữ và nền tảng phần mềm dùng chung theo quy định.

Đặc biệt, hồ sơ điện tử có giá trị pháp lý tương đương như hồ sơ giấy theo quy định của pháp luật.

Thay đổi triết lý kiểm tra, đánh giá

Khoản 2 Điều 22 quy định về kiểm tra, đánh giá học sinh có 4 điểm mới mang tính đột phá, thay đổi tư duy quản lý giáo dục truyền thống.

Tuyệt đối không so sánh học sinh này với học sinh khác. Nội dung nhân văn này cần được thực hiện nghiêm túc. Trên thực tế, việc xếp hạng, so sánh điểm số giữa các học sinh trong một lớp vẫn còn, không đúng với quan điểm giáo dục vì sự tiến bộ của học sinh. Cho nên, quy định này bảo vệ lòng tự trọng của học sinh và tạo động lực cá nhân. Giáo viên cần chú ý và ghi nhận sự tiến bộ của học sinh. Chấm dứt tình trạng "con nhà người ta".

Bảo mật thông tin kết quả học tập của các em. Lần đầu tiên, việc bảo mật điểm số được quy định thành một nguyên tắc bắt buộc trong Điều lệ. Trong tư duy giáo dục hiện đại, kết quả học tập là thông tin riêng giữa nhà trường, giáo viên và gia đình học sinh. Điều này giúp giảm bớt áp lực tâm lý và sự ganh đua thiếu lành mạnh.

Giảm các nhận xét mang tính hình thức, máy móc. Thay đổi những câu nhận xét rập khuôn như "văn mẫu" bằng những nhận xét có tính động viên, hướng học sinh tiến bộ hơn. Như vậy, có thể hiểu, nhận xét chỉ thực hiện khi thật sự cần thiết và mang giá trị định hướng.

Đề cao vai trò chuyên môn và trách nhiệm của giáo viên trong đánh giá quá trình. Giáo viên là người hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính công bằng, khách quan và làm chủ quy trình đánh giá học sinh. Chính giáo viên là người trực tiếp giảng dạy nên quyết định cách đánh giá quá trình học tập của học sinh. Như vậy, giáo viên mới theo dõi sự tiến bộ thực chất của học sinh.

Hoạt động giáo dục và nội dung mới

Trong Thông tư 15/2026/TT-BGDĐT, những khái niệm mới được quy định cụ thể, phù hợp với xu thế giáo dục hiện đại.

Trí tuệ nhân tạo (AI) và năng lực số được đưa vào trong Điều lệ như một nội dung chính thức. Theo đó, tại khoản 3 Điều 3, nhà trường quyết định phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, bao gồm tổ chức thực hiện chương trình giáo dục phổ thông; năng lực số, trí tuệ nhân tạo.

Và, khoản 3 Điều 17 nhấn mạnh, đối với trường phổ thông tổ chức dạy học 02 buổi/ngày, kế hoạch giáo dục của nhà trường tăng cường các hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp, năng lực số, trí tuệ nhân tạo.

Giáo dục STEM/STEAM cũng chính thức được quy định rõ ràng hơn trong Kế hoạch giáo dục của nhà trường, đặc biệt đối với những trường dạy học 2 buổi/ngày (khoản 3 Điều 17).

Định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong giáo dục phổ thông. Nhà trường "bố trí tăng thời lượng môn Tiếng Anh theo điều kiện thực tế, tạo điều kiện từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường theo lộ trình phù hợp" (khoản 3, Điều 17).