Thông tư 63 định hình chuẩn mực mới cho bình chọn RISEP

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động bình chọn

Thông tư 63 được ban hành nhằm quy định rõ về “việc tổ chức bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu; quyền lợi, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan”. Đây là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống chính sách khuyến công, tạo nền tảng pháp lý thống nhất cho hoạt động bình chọn trên phạm vi cả nước.

Thông tư 63 xác định rõ đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác và hộ kinh doanh trực tiếp sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tại khu vực nông thôn. Đồng thời, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia quản lý, thực hiện hoạt động khuyến công cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.

Logo sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu (RISEP) cấp Quốc gia

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc chuẩn hóa khái niệm RISEP, được xác định là tên viết tắt của sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, “được sử dụng thống nhất nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, giúp nhận diện thương hiệu trong các hoạt động tuyên truyền và xúc tiến thương mại”. Quy định này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn góp phần xây dựng hình ảnh chung cho các sản phẩm công nghiệp nông thôn.

Bên cạnh đó, Thông tư 63 cũng nhấn mạnh mục đích của hoạt động bình chọn là “phát hiện và tôn vinh các sản phẩm có chất lượng, giá trị sử dụng cao; có tiềm năng ứng dụng khoa học công nghệ, phát triển sản xuất để có kế hoạch hỗ trợ… góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn”. Điều này cho thấy định hướng chuyển từ tôn vinh đơn thuần sang gắn với hỗ trợ phát triển thực chất cho các RISEP.

Đặc biệt, việc thay thế các thông tư trước đây cho thấy quyết tâm cập nhật chính sách theo bối cảnh mới, bảo đảm tính đồng bộ với các nghị định liên quan đến khuyến công và tổ chức bộ máy ngành Công Thương.

Quy trình bình chọn nhiều cấp, tiêu chí rõ ràng

Một trong những nội dung cốt lõi của Thông tư 63 là quy định cụ thể về quy trình tổ chức bình chọn theo ba cấp gồm cấp xã, cấp tỉnh và cấp quốc gia. Việc tổ chức theo nhiều cấp không chỉ tạo điều kiện sàng lọc mà còn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm qua từng vòng đánh giá.

Thông tư 63 quy định rõ nguyên tắc tổ chức bình chọn phải “công khai, minh bạch và tuân thủ các quy định của pháp luật”. Các cơ sở công nghiệp nông thôn tham gia trên tinh thần tự nguyện và “tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin được cung cấp”.

Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn và Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng trao Giấy chứng nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia lần thứ VI - năm 2025 cho các doanh nghiệp

Đối với sản phẩm tham gia, Thông tư 63 đưa ra các yêu cầu chặt chẽ như phải do chính cơ sở sản xuất, được lưu thông hợp pháp, không vi phạm quy định về sở hữu trí tuệ, an toàn lao động, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Đồng thời, sản phẩm phải “có khả năng sản xuất hàng loạt, đáp ứng nhu cầu thị trường”, qua đó khẳng định tính thực tiễn của danh hiệu RISEP.

Hệ thống tiêu chí bình chọn được xây dựng toàn diện, bao gồm năng lực phát triển sản xuất, hiệu quả kinh tế kỹ thuật xã hội và môi trường, giá trị văn hóa thẩm mỹ và các tiêu chí khác. Mức điểm tối thiểu cũng được quy định cụ thể, với 65 điểm cho cấp xã, 75 điểm cho cấp tỉnh và 85 điểm cho cấp quốc gia.

Thông tư cũng quy định rõ về Hội đồng bình chọn và Ban giám khảo, trong đó nhấn mạnh nguyên tắc làm việc tập thể, quyết định theo đa số và trách nhiệm cá nhân trong đánh giá. Đây là cơ sở để đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong việc lựa chọn các RISEP.

Ngoài ra, quy định về chu kỳ tổ chức bình chọn định kỳ hai năm một lần giúp tạo tính ổn định, đồng thời khuyến khích các cơ sở chủ động cải tiến sản phẩm theo từng giai đoạn.

Tăng cường hỗ trợ và nâng cao giá trị RISEP

Không chỉ dừng lại ở việc công nhận, Thông tư 63 còn quy định rõ các quyền lợi dành cho cơ sở có sản phẩm được chứng nhận, qua đó tạo động lực phát triển lâu dài cho các RISEP.

Theo đó, các cơ sở được “phép in, dán biểu tượng của chương trình bình chọn trên sản phẩm, bao bì hoặc tài liệu kèm theo”, góp phần nâng cao khả năng nhận diện trên thị trường. Đây là lợi thế quan trọng trong xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ngoài ra, các RISEP còn được hưởng chính sách hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công. Thông tư nêu rõ cơ sở có sản phẩm được công nhận “được ưu tiên xét hỗ trợ từ nguồn kinh phí khuyến công quốc gia và địa phương để phát triển sản phẩm”. Đồng thời, còn được hỗ trợ tham gia xúc tiến thương mại, quảng bá trên các phương tiện truyền thông.

Thông tư cũng quy định trách nhiệm của các cơ sở sau khi được cấp chứng nhận, trong đó yêu cầu duy trì chất lượng sản phẩm, thực hiện báo cáo và phối hợp với cơ quan quản lý khi cần thiết. Trường hợp vi phạm, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét thu hồi chứng nhận và các quyền lợi liên quan.

Đáng chú ý, kết quả bình chọn được công bố công khai và chứng nhận có giá trị trong 36 tháng, tạo cơ chế vừa khuyến khích vừa giám sát đối với các RISEP. Quy định này góp phần bảo đảm tính bền vững của danh hiệu và nâng cao niềm tin của thị trường đối với các sản phẩm đã được công nhận.

Trong dài hạn, những chính sách này sẽ giúp hình thành hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện, nơi các RISEP không chỉ được tôn vinh mà còn có điều kiện phát triển bền vững, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.