Thông tư 85 cấm trường học 'thay tên đổi họ' hoạt động giáo dục để 'rút ví' phụ huynh

Trước lo ngại học sinh có thể mất cơ hội tham gia các chương trình liên kết khi Thông tư 85/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 15/11, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo) khẳng định không phải tất cả chương trình liên kết đều phải dừng. Việc tiếp tục, điều chỉnh hay chấm dứt từng chương trình phải căn cứ vào nội dung, điều kiện tổ chức và quy định pháp luật.

Theo Thông tư 85 ban hành ngày 30/9, hoạt động giáo dục tăng cường thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước và nhà trường, do đó không được thu tiền học sinh dưới bất kỳ hình thức nào. Kinh phí tổ chức được bảo đảm từ dự toán chi thường xuyên hằng năm của cơ sở giáo dục, nguồn học liệu dùng chung và các nguồn kinh phí hợp pháp khác.

Thông tư cũng không cho phép quy đổi kinh phí tổ chức hoạt động tăng cường thành khoản thu bình quân theo học sinh hoặc yêu cầu đóng góp như điều kiện để được tham gia. Ảnh: Wellspring Hanoi

Tuy nhiên, quy định về nguồn kinh phí không đồng nghĩa mọi trường đều đã được bố trí đủ tiền để triển khai tất cả hoạt động. UBND cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí ngân sách địa phương phù hợp khả năng cân đối, ưu tiên địa bàn khó khăn và trường còn hạn chế về điều kiện. Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm giải trình về kế hoạch, nội dung, chất lượng và sử dụng kinh phí.

Trước thực tế một số trường thông báo điều chỉnh, cắt giảm hoặc dừng chương trình liên kết, ông Thái Văn Tài cho biết Thông tư 85 không yêu cầu chấm dứt toàn bộ các chương trình đang triển khai tại cơ sở giáo dục phổ thông.

Theo Điều 7, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học có thể bao gồm nội dung mở rộng, nâng cao hoặc chuyên sâu, đáp ứng sở thích, năng khiếu và định hướng phát triển cá nhân. Những hoạt động như ngoại ngữ chuyên sâu, lập trình, robot, IoT, nghiên cứu khoa học kỹ thuật hoặc phát triển năng khiếu văn hóa, nghệ thuật, thể thao có thể được tổ chức theo nhu cầu, trên cơ sở tự nguyện và thu kinh phí theo quy định khi đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào tên gọi chương trình hoặc việc có đối tác tham gia để xác định hoạt động được phép thu tiền. Những nội dung cơ bản, nền tảng thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước hoặc thuộc hoạt động giáo dục tăng cường không được chuyển sang hoạt động theo nhu cầu để thu phí.

Thông tư cũng nghiêm cấm ép buộc, gây áp lực để học sinh tham gia hoặc lợi dụng các hoạt động này để dạy trước chương trình, ôn tập, luyện thi, tổ chức dạy thêm, học thêm trái quy định.

Đối với hoạt động đã được phê duyệt hoặc triển khai theo văn bản, hợp đồng ký trước ngày Thông tư có hiệu lực, Điều 24 quy định việc tiếp tục thực hiện đến hết năm học 2026-2027 trong phạm vi và điều kiện nhất định. Nội dung, hình thức tổ chức, mức thu và các điều kiện bảo đảm phải phù hợp với Thông tư và pháp luật liên quan. Nếu không phù hợp, cơ sở giáo dục phải điều chỉnh theo quy định; việc điều chỉnh hoặc chấm dứt hợp đồng phải tuân thủ pháp luật và thỏa thuận giữa các bên, bảo đảm quyền lợi người học.

Theo ông Tài, các trường cần rà soát nội dung, đối tác, mức thu và điều kiện tổ chức của từng chương trình, thay vì mặc nhiên dừng tất cả hoặc tiếp tục triển khai chỉ vì chương trình đã có từ trước.

Trong trường hợp nguồn lực chưa đáp ứng, nhà trường cần rà soát dự toán, xác định rõ khó khăn và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để tìm phương án xử lý. Khó khăn về kinh phí không phải căn cứ để tự ý thu tiền đối với hoạt động giáo dục tăng cường hoặc chuyển nội dung thuộc trách nhiệm bảo đảm của Nhà nước thành hoạt động theo nhu cầu nhằm thu phí.