Thứ có khả năng bất tử trong DNA

Tác giả: Richard Dawkins

Tử thư di truyền

Trong cuốn sách này, tác giả nhìn nhận mỗi sinh vật sống đều giống như một “cuốn sách” lưu giữ thông tin về quá khứ. Cơ thể, gene và hành vi của chúng không chỉ phục vụ cho sự tồn tại ở hiện tại, mà còn mang theo những dấu vết được tích lũy qua vô số thế hệ chọn lọc tự nhiên.

Thứ có khả năng bất tử trong DNA

Cho gene vào môi trường nuôi cấy, nó sẽ phân hủy như một phân tử bình thường trong vài tháng. Nhưng "thông tin" trong DNA có tiềm năng trở nên bất tử và có sức mạnh gây tác động.

Tôi sẽ lập luận là, dù các bộ phận của một cơ thể sống có phụ thuộc lẫn nhau theo cách phức tạp đến mức nào khi nói về sinh lý học, thì khi chuyển sang chủ đề đặc biệt là tiến hóa Darwin, chọn lọc tự nhiên, vẫn có một cấp độ nguyên nhân được xem là quan trọng nhất: Đó là cấp độ của vật chất di truyền. Việc chứng minh điều này là mục tiêu chính của chương này.

Xét nghiệm gene. Nguồn ảnh: genomicgenetics.

Dưới đây là toàn bộ đoạn văn mang màu sắc sinh lực luận của Singer mà tôi đã lấy ra câu trích dẫn ở trên. Nó nằm ở phần kết của cuốn sách và là một dự báo rất rõ ràng cho ý tưởng “tính tương đối” của Noble:

Hơn nữa, dù có những cách diễn giải khác nhau, lý thuyết về vật chất di truyền cũng không phải là một lý thuyết “cơ giới”. Vật chất di truyền (gene) được hiểu đơn thuần như một thực thể hóa học hay vật lý, giống như tế bào hay toàn bộ cơ thể sống. Ngoài ra, dù lý thuyết này nói về vật chất di truyền giống như lý thuyết nguyên tử nói về nguyên tử, chúng ta vẫn phải nhớ rằng có một sự khác biệt cơ bản giữa hai lý thuyết ấy. Nguyên tử tồn tại độc lập và các tính chất của chúng có thể được nghiên cứu riêng lẻ. Chúng ta thậm chí có thể tách chúng ra, quan sát tính chất của chúng trong nhiều điều kiện khác nhau. Nhưng vật chất di truyền thì không như vậy. Nó chỉ tồn tại như một phần của nhiễm sắc thể, và nhiễm sắc thể chỉ tồn tại như một phần của tế bào. Nếu tôi muốn một nhiễm sắc thể sống, tức là kiểu thật sự tự hoạt động, thì điều đó chỉ có thể xảy ra khi nó đang ở trong môi trường sống của nó, cũng giống như việc không ai có thể trao cho tôi một cánh tay hay một cái chân đang sống. Học thuyết về tính tương đối của chức năng đúng với vật chất di truyền cũng như với bất kỳ cơ quan nào khác trong cơ thể. Chúng chỉ tồn tại và hoạt động trong mối quan hệ với các cơ quan khác của cơ thể. Vì thế, lý thuyết sinh học cuối cùng này đưa chúng ta trở lại điểm xuất phát: đó là sự hiện diện của một sức mạnh được gọi là sự sống hay tâm thức, không những có bản chất riêng mà còn đặc biệt trong mọi biểu hiện của nó.

Watson và Crick đã lật đổ quan điểm đó vào năm 1953. Lĩnh vực giải mã vật chất di truyền mà họ khởi xướng đã bác bỏ từng câu của Singer về vật chất di truyền. Đúng là vật chất di truyền sẽ bất lực nếu thiếu môi trường hóa học tự nhiên của tế bào, nhưng đó là một sự thật hiển nhiên. Noble, một lần nữa, đồng tình tuyệt đối với quan điểm của Singer:

Thực tế là, không có gì sống trong phân tử DNA cả. Nếu tôi tách một bộ gene ra, cho nó vào môi trường nuôi cấy cùng đủ loại chất dinh dưỡng tùy thích, thì tôi có thể giữ nó đến 10.000 năm và nó sẽ chẳng làm được gì cả ngoài việc từ từ phân hủy.

Rõ ràng là cho gene vào môi trường nuôi cấy thì chẳng thể làm gì, và nó sẽ phân hủy như một phân tử bình thường trong vài tháng chứ đừng nói đến 10.000 năm. Nhưng thông tin trong DNA có tiềm năng trở nên bất tử và có sức mạnh gây tác động. Đó mới là điểm mấu chốt. Không phải bận tâm đến các cấu hình vật lý của phân tử hay môi trường nuôi cấy, mà hãy tưởng tượng chuỗi mã bộ ba được tạo thành từ bốn phân tử đơn phân A, T, G, C(X) được viết trên một cuộn giấy dài. Hoặc không, giấy thì lại dễ mủn quá.

Để tồn tại được đến 10.000 năm, hãy khắc những chữ cái đó thật sâu lên những khối đá hoa cương cứng nhất. Có lẽ cả dãy núi rộng lớn vẫn chưa đủ để chứa hết được, nhưng đó chỉ là khó khăn bề mặt.

Sau 10.000 năm, nếu vẫn còn các nhà khoa học trên Trái Đất, họ sẽ đọc chuỗi mã này và nhập nó vào một máy tổng hợp DNA - loại máy mà chúng ta đã có ở phiên bản sơ khai. Họ sẽ có kiến thức phôi học để tạo ra một bản sao của người đã hiến bộ gene ban đầu (giống như cách nhân bản cừu Dolly). Tất nhiên, thông tin DNA sẽ cần môi trường sinh hóa của một tế bào trứng trong tử cung, nhưng điều đó có thể được cung cấp bởi bất kỳ người phụ nữ nào sẵn sàng đóng góp. Đứa trẻ mà cô ấy sinh ra - một đứa trẻ giống hệt với người đã chết cách đây 10.000 năm - sẽ là bằng chứng sống bác bỏ quan điểm của Singer và Noble.

Thông tin cần thiết để tạo ra cá thể song sinh còn lại có thể được khắc lên đá hoa cương vô tri và để đó suốt 10.000 năm vẫn khiến tôi kinh ngạc, ngay cả sau 70 năm kể từ khi Watson và Crick chuẩn bị cho chúng ta điều này. Charles Singer hẳn sẽ buộc phải từ bỏ học thuyết sinh lực luận, còn Charles Darwin thì hẳn vô cùng phấn khích.

Điều quan trọng là, dù các phân tử DNA vật lý chỉ tồn tại tạm thời, nhưng thông tin được lưu giữ trong chuỗi nucleotide lại có tiềm năng tồn tại vĩnh viễn. Đúng là những bộ máy xung quanh nó, như RNA thông tin, ribosome, enzyme, tử cung và tất cả những thứ khác - đều cần thiết, nhưng chúng có thể được cấp mới bởi bất kỳ người phụ nữ nào.

Còn thông tin trong DNA của một cá thể thì độc nhất, không thể thay thế, và có khả năng bất tử.

Việc khắc nó lên đá hoa cương chỉ để nhấn mạnh điều này chứ không phải là cách làm thực tế.

Trong điều kiện bình thường, thông tin trong DNA đạt được sự bất tử bằng cách sao chép và được sao chép. Sao chép liên tục và mãi mãi, với tiềm năng vô tận qua các thế hệ.

Tất nhiên là DNA không thể tự sao chép được, giống như một cái đĩa máy tính không thể tự sao chép mà không có phần cứng hỗ trợ. DNA cần một hệ thống hóa học phức tạp. Nhưng trong tất cả các phân tử tham gia vào quá trình này, dù chúng quan trọng đến đâu thì chỉ DNA mới thực sự được sao chép. Không có thứ gì khác trong cơ thể được mang vinh dự như vậy. Chỉ có thông tin được viết trong DNA.