Thủ đoạn tinh vi của đường dây mua bán hóa đơn hơn 6.000 tỷ đồng vừa bị triệt phá tại Đồng Nai

Ngày 20/3, lãnh đạo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Nai cho biết, đơn vị vừa triệt phá thành công một đường dây mua bán trái phép hóa đơn giá trị gia tăng có quy mô lớn, hoạt động liên tỉnh, với số lượng hóa đơn và giá trị giao dịch đặc biệt lớn.

Thủ đoạn tinh vi, vận hành theo mô hình “doanh nghiệp ma” khép kín

Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC03) Công an tỉnh Đồng Nai thi hành lệnh bắt tạm giam các bị can.

Theo kết quả điều tra ban đầu, cơ quan công an đã khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can liên quan, gồm: Đoàn Nguyễn Thái Hằng, Nguyễn Thị Hoài Thương, Ngô Đức Á, Trần Công Hòa, Nguyễn Thị Mỹ Ngọc, Bùi Thị Hậu, Huỳnh Thanh Khoa, Lê Thị Oanh và Trần Thị Thu Thủy. Các đối tượng bị điều tra về hành vi mua bán trái phép hóa đơn theo khoản 2 Điều 203 Bộ luật Hình sự và đã bị áp dụng biện pháp tạm giam.

Quá trình trinh sát cho thấy, các đối tượng đã tổ chức thành nhiều nhóm nhỏ nhưng hoạt động có sự liên kết chặt chẽ, hình thành một hệ thống mua bán hóa đơn trái phép chuyên nghiệp. Điểm đáng chú ý là việc thành lập hơn 60 công ty “ma” – những doanh nghiệp chỉ tồn tại trên giấy tờ, không có hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế.

Các công ty này được đăng ký kinh doanh với ngành nghề đa dạng như xây dựng, vận tải, thương mại tổng hợp… nhằm tạo “vỏ bọc” hợp pháp. Sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý, các đối tượng tiến hành phát hành hóa đơn giá trị gia tăng để bán cho các doanh nghiệp có nhu cầu hợp thức hóa chi phí, trốn thuế hoặc rút tiền bất hợp pháp.

Tổng số hóa đơn đã được mua bán trái phép lên đến hơn 10.000 tờ, với giá trị giao dịch vượt 6.000 tỉ đồng. Đây là con số đặc biệt lớn, cho thấy mức độ tinh vi và quy mô hoạt động của đường dây.

Trao đổi với Người Đưa Tin, lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC03) Công an tỉnh Đồng Nai cho biết: “Các đối tượng lợi dụng chính sách thông thoáng trong đăng ký doanh nghiệp, sử dụng giấy tờ tùy thân của nhiều người khác nhau để thành lập công ty. Sau đó, chúng thuê người đứng tên giám đốc, kế toán nhằm che giấu danh tính thật”.

"Một trong những chiêu trò phổ biến là mua lại doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc sắp giải thể, sau đó “hồi sinh” để tiếp tục xuất hóa đơn khống. Ngoài ra, các đối tượng còn sử dụng nhiều tài khoản ngân hàng để luân chuyển tiền nhằm tạo dòng tiền giả, hợp thức hóa giao dịch", lãnh đạo PC03 nhấn mạnh.

Đáng chú ý, các giao dịch thường được thực hiện nhanh chóng, khép kín, có sự phân công rõ ràng: nhóm lập công ty, nhóm phát hành hóa đơn, nhóm giao dịch tài chính và nhóm tìm kiếm “khách hàng”. Điều này khiến việc phát hiện, theo dõi gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, nhóm đối tượng còn liên tục thay đổi địa chỉ đăng ký doanh nghiệp, thay đổi người đại diện pháp luật hoặc tạm ngừng hoạt động doanh nghiệp trong thời gian ngắn nhằm tránh sự kiểm tra của cơ quan quản lý.

“Đây là đường dây hoạt động rất tinh vi và có sự phân công vai trò rõ ràng giữa các đối tượng. Hiện cơ quan điều tra đang tiếp tục mở rộng chuyên án, truy vết dòng tiền và làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đã mua hóa đơn từ các công ty ‘ma’ trong đường dây này”, lãnh đạo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Nai cho biết.

Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC03) Công an tỉnh Đồng Nai đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can về hành vi mua bán trái phép hóa đơn theo quy định tại khoản 2 Điều 203 Bộ luật Hình sự, đồng thời áp dụng biện pháp tạm giam để phục vụ công tác điều tra.

Hệ lụy nghiêm trọng đối với nền kinh tế và quản lý thuế

Theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Đồng Nai, các đối tượng trong đường dây đã lợi dụng kẽ hở trong việc thành lập doanh nghiệp và quản lý hóa đơn để thực hiện hành vi phạm tội.

Cơ quan công an làm việc với bị can Nguyễn Thị Hoài Thương.

Việc mua bán hóa đơn trái phép không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh. Những doanh nghiệp làm ăn chân chính phải chịu sự cạnh tranh không lành mạnh từ các đơn vị sử dụng hóa đơn khống để giảm nghĩa vụ thuế.

Theo cơ quan điều tra (PC03), nhiều doanh nghiệp đã mua hóa đơn từ đường dây này để hợp thức hóa chi phí đầu vào, qua đó giảm số thuế phải nộp. Một số trường hợp còn sử dụng hóa đơn để rút tiền từ ngân hàng hoặc hợp thức hóa các giao dịch không có thật.

Lãnh đạo PC03 nhấn mạnh: “Thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, có sự hiểu biết sâu về quy trình kế toán, thuế và pháp luật doanh nghiệp. Nếu không được phát hiện kịp thời, hậu quả gây ra cho nền kinh tế là rất lớn”.

Bên cạnh đó, việc tồn tại hàng loạt công ty “ma” còn gây khó khăn cho công tác quản lý Nhà nước, đặc biệt là trong lĩnh vực thuế, tài chính và đăng ký kinh doanh. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện cơ chế kiểm soát, giám sát.

Cần siết chặt quản lý, ngăn chặn từ gốc tình trạng “công ty ma”

Dưới góc độ pháp lý, nhiều chuyên gia cho rằng việc xử lý các đường dây mua bán hóa đơn chỉ là giải pháp "phần ngọn", trong khi cần có những biện pháp đồng bộ để ngăn chặn từ gốc.

Trao đổi với Người Đưa Tin, luật sư Đỗ Minh Chánh (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) nhận định. Hiện nay, việc thành lập doanh nghiệp tương đối dễ dàng, thủ tục nhanh gọn. Đây là điều kiện thuận lợi cho môi trường kinh doanh, nhưng cũng bị các đối tượng lợi dụng để lập công ty 'ma'.

Theo luật sư Chánh, để hạn chế tình trạng này, cần thực hiện một số giải pháp như: Tăng cường xác minh thông tin khi đăng ký doanh nghiệp: Không chỉ dựa vào hồ sơ giấy tờ, cơ quan chức năng cần có cơ chế kiểm tra thực tế về địa chỉ trụ sở, người đại diện pháp luật.

Kết nối dữ liệu liên ngành: Liên thông giữa cơ quan thuế, ngân hàng, đăng ký kinh doanh và công an để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Giám sát giao dịch tài chính: Các ngân hàng cần nâng cao cảnh giác với các giao dịch có dấu hiệu "quay vòng", không gắn với hoạt động kinh doanh thực tế.

Tăng chế tài xử phạt: Mức xử phạt cần đủ sức răn đe, đặc biệt với các đối tượng tổ chức, cầm đầu đường dây.

Ngoài ra, luật sư cũng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật: "Doanh nghiệp cần nhận thức rõ rằng việc sử dụng hóa đơn bất hợp pháp không chỉ là vi phạm hành chính mà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Lợi ích trước mắt không thể bù đắp được rủi ro pháp lý lâu dài".

Từ vụ án này, Công an tỉnh Đồng Nai đưa ra cảnh báo tới cộng đồng doanh nghiệp về việc nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong hoạt động tài chính, kế toán.

Lãnh đạo PC03 cho biết: "Chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ các tổ chức, cá nhân có liên quan, đặc biệt là các doanh nghiệp đã mua hóa đơn từ đường dây này. Quan điểm là xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm."

Đồng thời, cơ quan công an cũng khuyến cáo người dân không cho mượn hoặc cho thuê giấy tờ cá nhân để thành lập doanh nghiệp, tránh bị lợi dụng vào các hoạt động vi phạm pháp luật.

Việc triệt phá thành công chuyên án 1025H là một bước tiến quan trọng trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm kinh tế tại Đồng Nai. Tuy nhiên, để ngăn chặn triệt để tình trạng mua bán hóa đơn trái phép, cần sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Chỉ khi các "kẽ hở" trong quản lý được bịt kín, những "công ty ma" mới không còn đất sống.

Nguyễn Văn Khánh