Thu hút đầu tư vào cao tốc - nhu cầu vốn lớn, cơ hội rộng mở cho nhà đầu tư

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác 3.345km đường bộ cao tốc, vượt mục tiêu 3.000km của giai đoạn 2021-2025 và đang tích cực triển khai thi công 1.252km. Đặc biệt, tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông dài hơn 2.000km, từ Lạng Sơn đến Cà Mau, đã cơ bản được nối thông, hình thành trục giao thông xương sống hiện đại, liền mạch.

Quang cảnh hội nghị.

Bên cạnh nguồn vốn ngân sách nhà nước, tính từ năm 2021 đến nay, đã huy động 444.571 tỷ đồng thông qua phương thức PPP để đầu tư 17 dự án BOT.

Kết quả này cho thấy hạ tầng giao thông có sức hút thực tế đối với các nhà đầu tư khi được triển khai trong một khuôn khổ cơ chế, chính sách phù hợp. Cơ chế, chính sách về đầu tư theo phương thức PPP và phân cấp, phân quyền trong đầu tư, quản lý kết cấu hạ tầng giao thông ngày càng được hoàn thiện.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu tại hội nghị.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, mật độ đường bộ cao tốc của Việt Nam hiện vẫn còn thấp so với các nước phát triển. Giai đoạn 2026-2030 đòi hỏi phải tiếp tục phát triển hệ thống đường cao tốc mạnh mẽ hơn. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành hơn 5.000km đường cao tốc vào năm 2030. Để đạt mục tiêu này, trong 5 năm tới, cả nước cần xây dựng mới 2.829km và nâng cấp 1.187km đường cao tốc hiện hữu, với tổng nhu cầu vốn ước tính hơn 1,2 triệu tỷ đồng. Ngân sách nhà nước dự kiến cân đối được khoảng 423.000 tỷ đồng. Bài toán đặt ra là tiếp tục huy động khoảng 846.000 tỷ đồng từ các nguồn vốn ngoài ngân sách. Đây là thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội đầu tư rộng mở cho cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức tín dụng.

Hội nghị đã công bố danh mục 29 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 923.000 tỷ đồng. Trong đó, trọng tâm là mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông như Mai Sơn - Cam Lộ, Quảng Ngãi - Dầu Giây; mở rộng Vành đai 3 TP Hồ Chí Minh; đầu tư khép kín Vành đai 5 Hà Nội, các tuyến kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây, vùng Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm về tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách theo hướng minh bạch, rõ ràng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân. Để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn, các ngân hàng sẵn sàng cung cấp tín dụng dài hạn, khung chính sách phải thực sự rõ ràng, bình đẳng. Pháp luật đã có các quy định về cơ chế chia sẻ tăng, giảm doanh thu; gắn giá, phí với phương án tài chính; minh bạch thu phí thông qua công nghệ thu phí không dừng ETC, rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị, triển khai dự án.

Ông Lê Văn Đạt, Phó giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) chia sẻ thông tin tại hội nghị.

Liên quan đến các tiêu chí lựa chọn dự án ưu tiên xúc tiến đầu tư, ông Lê Văn Đạt, Phó giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, các dự án được lựa chọn theo nhiều tiêu chí, trong đó ưu tiên các tuyến cao tốc 2 làn hoặc 4 làn hạn chế cần mở rộng hoàn chỉnh; các tuyến thuộc chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các tuyến nằm trên hành lang kinh tế, vùng động lực, cực tăng trưởng... Chú trọng những tuyến có điều kiện triển khai thuận lợi, có khả năng thu hút nguồn lực ngoài ngân sách hoặc được địa phương chủ động bổ sung nguồn lực.

Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả phát biểu tại hội nghị.

Từ góc độ nhà đầu tư, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả cho rằng, muốn PPP thành công, Nhà nước và doanh nghiệp phải cùng thiết kế được cấu trúc của dự án ngay từ đầu, cần xác định rõ đoạn nào có lưu lượng, doanh thu tốt, có khả năng tự hoàn vốn thì nên huy động tối đa nguồn lực tư nhân, thậm chí không cần Nhà nước tham gia vốn. Với những đoạn có lưu lượng thấp hơn, Nhà nước cần tham gia một tỷ lệ phù hợp để tạo tính khả thi. Những đoạn có liên quan đến các dự án BOT, PPP đã đầu tư trước đây phải được tính toán kỹ tác động đến lưu lượng, doanh thu và phương án tài chính hiện hữu.