Thu hút FDI chất lượng cao, tạo động lực nâng tầm hội nhập

6 tháng đầu năm 2026, Phú Thọ thu hút gần 1,8 tỷ USD vốn FDI, gấp khoảng 4,9 lần cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch cả năm. Đến hết tháng 7, tổng vốn FDI thu hút đạt trên 1,9 tỷ USD, vượt 18,9% kế hoạch năm. Cùng với dòng vốn ngoại, đầu tư trong nước tiếp tục được thúc đẩy, đạt khoảng 35,8 nghìn tỷ đồng.

Sản xuất xe máy tại Công ty Honda Việt Nam.

Những kết quả trên cho thấy sức hấp dẫn của Phú Thọ, đồng thời phản ánh sự thay đổi trong tư duy thu hút đầu tư. Đề án định hướng thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu đưa Phú Thọ trở thành trung tâm tiếp nhận FDI công nghệ cao, công nghiệp xanh và dịch vụ công nghệ; hút 7-8 tỷ USD vốn FDI mới, trong đó 60-70% thuộc nhóm FDI thế hệ mới.

Sự thay đổi trong tư duy thu hút đầu tư trước hết nằm ở việc lựa chọn đối tác và dự án. Phú Thọ ưu tiên công nghiệp chế tạo, công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác, thiết bị y tế, năng lượng tái tạo, vật liệu mới, công nghiệp hỗ trợ... Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao và khả năng kết nối với doanh nghiệp trong. Theo Đề án, 80% dự án FDI mới giai đoạn 2026-2030 sẽ thuộc các nhóm ngành này.

Đây là bước chuyển từ thu hút vốn theo chiều rộng sang thu hút có chọn lọc, hướng tới những dự án không chỉ mang vốn đầu tư mà còn đem theo công nghệ, quản trị, thị trường và khả năng tạo sức lan tỏa.

Ông Bùi Hồng Đô, Giám đốc Trung tâm xúc tiến đầu tư và Hỗ trợ doanh nghiệp tỉnh nhận định: “Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta không nên đặt nặng việc thu hút được bao nhiêu dự án mà phải quan tâm dự án đó tạo ra giá trị gì. Một dự án sử dụng công nghệ hiện đại, tạo việc làm chất lượng cao, có khả năng chuyển giao công nghệ và sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp trong nước sẽ có tác động lâu dài hơn rất nhiều. Đây cũng là cách để thu hút FDI thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh”.

Nếu FDI chỉ tạo ra những “ốc đảo” sản xuất hiện đại nhưng ít kết nối với nền kinh tế địa phương, hiệu quả lan tỏa sẽ hạn chế. Vì vậy, Phú Thọ đặt yêu cầu liên kết giữa doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước rõ nét hơn.

Đề án của tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có ít nhất 100 doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp FDI, trong đó có 20 doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn nhà cung ứng cấp 1. Đây là một mục tiêu không dễ, nhưng lại là thước đo quan trọng để đánh giá chất lượng của quá trình thu hút đầu tư.

Khi một doanh nghiệp FDI đặt nhà máy tại Phú Thọ, nhu cầu không chỉ là đất đai, điện, nước hay lao động mà còn có linh kiện, nguyên liệu, bao bì, logistics, bảo trì, dịch vụ kỹ thuật... Nếu được đáp ứng ngày càng nhiều bởi doanh nghiệp trong nước, giá trị dòng vốn ngoại sẽ được giữ lại và lan tỏa sâu hơn trong nền kinh tế địa phương.

Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa của Phú Thọ nâng cao năng lực. Muốn trở thành nhà cung ứng cho các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp phải đáp ứng cao về chất lượng, quản trị, truy xuất nguồn gốc, môi trường, tiến độ và công nghệ. Chính sức ép đó trở thành động lực để doanh nghiệp đổi mới.

Phân xưởng sản xuất phụ tùng xe máy tại Công ty TNHH Exedy Việt Nam (KCN Khai Quang)

Ông Kazuki Hayashi, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Exedy Việt Nam (KCN Khai Quang) - doanh nghiệp chuyên sản xuất linh kiện và phụ tùng xe cơ giới, chia sẻ: “Khi tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn nước ngoài, doanh nghiệp trong nước không thể chỉ cạnh tranh bằng giá bởi họ yêu cầu rất cao về chất lượng, thời gian giao hàng, quy trình quản trị và trách nhiệm môi trường. Nhưng nếu đáp ứng được, doanh nghiệp không chỉ có thêm một khách hàng mà còn nâng được trình độ quản trị, công nghệ và mở ra cơ hội tiếp cận những thị trường lớn hơn”.

Tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp FDI cũng là một bước để doanh nghiệp trong nước tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Muốn thu hút FDI chất lượng cao, môi trường đầu tư cũng phải thay đổi. Nhà đầu tư công nghệ cao không chỉ quan tâm đất sạch, ưu đãi mà còn chú trọng đến hạ tầng giao thông, logistics, điện, nước, xử lý môi trường, nguồn nhân lực, khả năng kết nối số và chất lượng điều hành của chính quyền.

Đó là lý do Phú Thọ đặt mục tiêu hình thành ít nhất 1 khu công nghiệp công nghệ cao, 3 khu công nghiệp hỗ trợ, 3 khu công nghiệp chuyên đề và 1 trung tâm đổi mới sáng tạo vùng; đồng thời hướng tới 100% khu công nghiệp có hạ tầng số và hạ tầng xử lý môi trường.

Hệ sinh thái này giúp tỉnh chủ động lựa chọn nhà đầu tư phù hợp với định hướng phát triển, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào lợi thế về chi phí. Trong cạnh tranh thu hút FDI ngày càng gay gắt, lợi thế bền vững của Phú Thọ phải được tạo dựng từ chất lượng chất lượng hạ tầng, nhân lực và dịch vụ phục vụ nhà đầu tư.

Mục tiêu tăng trưởng cao của Phú Thọ giai đoạn 2026-2030, thu hút đầu tư nước ngoài có thể trở thành một trong những động lực quan trọng để mở rộng quy mô sản xuất, tăng xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao năng lực công nghiệp. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở khả năng biến dòng vốn ngoại thành cầu nối để nền kinh tế địa phương hội nhập sâu hơn.

Ông Hoàng Long Biên, Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh nhấn mạnh: “Thu hút FDI trong giai đoạn mới phải hướng tới hai mục tiêu song song là tạo thêm động lực tăng trưởng trước mắt và nâng cao năng lực nội sinh của nền kinh tế về lâu dài. Nếu doanh nghiệp trong nước cùng lớn lên với doanh nghiệp FDI, người lao động được nâng cao kỹ năng, công nghệ được lan tỏa và sản phẩm địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế thì khi đó hiệu quả của FDI mới thực sự bền vững.”

Dòng vốn FDI tăng mạnh cho thấy sức hấp dẫn của tỉnh đã được thị trường ghi nhận. Tuy nhiên, chặng đường phía trước đòi hỏi tỉnh không chỉ gia tăng quy mô vốn mà phải nâng chất lượng dự án, chọn đúng lĩnh vực, phát triển hạ tầng, đào tạo nhân lực kỹ thuật cao và quan trọng nhất là tạo liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước.