Thư ký tòa án - 'Mắt xích' quan trọng trong hoạt động xét xử

Thư ký tòa án trong hoạt động xét xử.

Dù không trực tiếp đưa ra phán quyết, nhưng thư ký tòa án được xem là “mắt xích” không thể thiếu trong toàn bộ hoạt động tố tụng. Theo quy định của pháp luật tố tụng hiện hành, thư ký tòa án có nhiệm vụ ghi biên bản phiên tòa, phiên họp; phổ biến nội quy phiên tòa; kiểm tra sự có mặt của những người tham gia tố tụng; thực hiện các công tác nghiệp vụ theo sự phân công của thẩm phán và hội đồng xét xử.

Đồng thời, thư ký còn tham gia hỗ trợ công tác quản lý hồ sơ, lưu trữ tài liệu, tống đạt văn bản tố tụng và nhiều công việc hành chính tư pháp khác. Trong thực tiễn xét xử, chất lượng công việc của thư ký tòa án ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải quyết vụ án cũng như tính chính xác của hồ sơ tố tụng. Một biên bản phiên tòa đầy đủ, trung thực, khách quan là căn cứ quan trọng phục vụ công tác xét xử, kháng cáo, kháng nghị và thi hành án sau này.

Áp lực từ yêu cầu nghiệp vụ và trách nhiệm pháp lý đòi hỏi thư ký tòa án phải luôn cẩn trọng, chính xác và có tinh thần trách nhiệm cao. Bên cạnh kiến thức pháp luật, người làm công tác thư ký còn cần có kỹ năng xử lý tình huống, khả năng tổng hợp thông tin nhanh và chịu được áp lực công việc lớn.

Chị Ngô Thúy Vy, Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 5 - Thái Nguyên, cho biết: “Nhiều người nghĩ công việc thư ký chỉ là ghi chép tại phiên tòa, nhưng thực tế khối lượng công việc rất lớn. Từ chuẩn bị hồ sơ, tống đạt giấy tờ, hoàn thiện thủ tục tố tụng đến ghi biên bản phiên tòa đều phải bảo đảm chính xác tuyệt đối. Chỉ cần một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án”.

Còn chị Hoàng Thị Thu Hiền, Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 4 - Thái Nguyên, chia sẻ: “Công việc của thư ký phải thực hiện nhiều nhiệm vụ liên quan đến hồ sơ, thủ tục tố tụng và công tác chuẩn bị xét xử. Chúng tôi luôn phải bảo đảm tính chính xác trong từng văn bản, từng biên bản phiên tòa, bởi đây đều là những tài liệu có giá trị pháp lý quan trọng”.

Theo ghi nhận thực tế, trong các vụ án có tính chất phức tạp hoặc số lượng đương sự đông, thư ký tòa án thường phải nghiên cứu hồ sơ nhiều ngày trước khi mở phiên tòa để nắm bắt nội dung vụ việc, đồng thời phối hợp với thẩm phán chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết.

Ông Vương Hồng Giang, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 1 - Thái Nguyên, nhận định: “Thư ký là người hỗ trợ trực tiếp cho thẩm phán trong suốt quá trình giải quyết vụ án. Một thư ký có năng lực, trách nhiệm sẽ giúp phiên tòa diễn ra khoa học, đúng trình tự và hạn chế tối đa các sai sót về tố tụng”.

Ông Nguyễn Hải Chiều, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 2 - Thái Nguyên, chia sẻ thêm: “Đội ngũ thư ký tòa án là lực lượng giữ vai trò rất quan trọng trong hoạt động chuyên môn của đơn vị. Các thư ký không chỉ hỗ trợ thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án mà còn trực tiếp thực hiện nhiều công việc nghiệp vụ đòi hỏi tính chính xác và trách nhiệm cao. Những năm qua, đội ngũ thư ký của đơn vị luôn nỗ lực nâng cao trình độ chuyên môn, chấp hành nghiêm kỷ luật công vụ, góp phần hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao”.

Trong bối cảnh cải cách tư pháp và chuyển đổi số ngành tòa án hiện nay, vai trò của thư ký tòa án ngày càng được nâng cao. Không chỉ thực hiện các nhiệm vụ nghiệp vụ truyền thống, đội ngũ thư ký còn phải thích ứng với yêu cầu số hóa hồ sơ, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý án và tổ chức phiên tòa trực tuyến.

Điều đó đòi hỏi đội ngũ thư ký tòa án phải thường xuyên học tập, cập nhật kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó, cần có cơ chế đào tạo, bồi dưỡng phù hợp nhằm xây dựng đội ngũ thư ký chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Có thể khẳng định rằng, dù không phải là người trực tiếp ra bản án, nhưng thư ký tòa án giữ vai trò quan trọng trong việc bảo đảm hoạt động xét xử diễn ra đúng pháp luật, khách quan và hiệu quả. Sự tận tụy, chính xác và trách nhiệm của đội ngũ này là một trong những yếu tố góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động tư pháp.