Thư Lâm chuyển hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, gắn với thị trường

Ngày 15-4, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội phối hợp với UBND xã Thư Lâm tổ chức diễn đàn “Khuyến nông @ Nhịp cầu nhà nông”, với mục đích giúp người dân được trao đổi những kiến thức khoa học trong các lĩnh vực như: Trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y cũng như giải đáp những vướng mắc và các chủ trương, chính sách hỗ trợ trong sản xuất nông nghiệp.

Nông nghiệp trước sức ép đô thị hóa

Thông tin về tình hình sản xuất nông nghiệp của địa phương, Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La cho biết, hiện nay, xã Thư Lâm có 2.089,5 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó diện tích trồng lúa đạt 1.950 ha, sản lượng lương thực có hạt ước đạt 22.568 tấn. Địa phương đã hình thành vùng sản xuất lúa hàng hóa chất lượng cao, đặc biệt là giống nếp cái hoa vàng với quy mô khoảng 600 ha, cùng với 63,2 ha cây ăn quả.

Chủ tịch UBND xã Thư Lâm Phạm Trọng La phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Thành Luân

Bên cạnh đó, toàn xã có 46 trang trại với tổng diện tích 117,26 ha; Nhiều mô hình kinh tế đã khẳng định hiệu quả như trồng nấm công nghệ cao, thanh long ruột đỏ. Chăn nuôi cũng là thế mạnh với đàn gia cầm trên 1,3 triệu con, sản lượng con giống cung cấp ra thị trường ước đạt 300 triệu con/năm; Đàn lợn hơn 11.000 con và 8.000 con trâu, bò.

Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa, nhiều dự án lớn đang triển khai trên địa bàn như khu đô thị đa mục tiêu, khu đô thị đã khiến diện tích đất nông nghiệp giảm đáng kể, ước tính khoảng 1.200 ha.

Thực tế này đặt ra ba vấn đề lớn. Thứ nhất, quỹ đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp. Thứ hai, sản xuất còn phân tán, giá trị trên một đơn vị diện tích chưa cao. Thứ ba, đầu ra nông sản thiếu ổn định, người nông dân vẫn đối mặt với nỗi lo “được mùa mất giá”.

Quang cảnh diễn đàn. Ảnh: Thành Luân

Những thách thức này, đòi hỏi sự thay đổi căn bản về tư duy và cách làm trong phát triển nông nghiệp. Trước những áp lực đó, Thư Lâm xác định rõ: Nông nghiệp không thể phát triển theo hướng số lượng mà phải chuyển sang nâng cao giá trị. Địa phương tập trung vào ba trụ cột chính.

Thứ nhất, phát triển nông nghiệp công nghệ cao nhằm tối ưu hóa năng suất và giá trị trên mỗi đơn vị diện tích. Thứ hai, đẩy mạnh chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, quy mô trang trại, giảm dần hình thức nhỏ lẻ. Thứ ba, gắn sản xuất với thị trường, từng bước xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng của địa phương.

Trong định hướng này, diễn đàn “Khuyến nông @ Nhịp cầu nhà nông” không chỉ là hoạt động giao lưu, mà được kỳ vọng đóng vai trò là “cầu nối” trên ba phương diện quan trọng. Trước hết là cầu nối giữa chính sách và thực tiễn, giúp các chủ trương của thành phố, thông qua hệ thống khuyến nông và đội ngũ chuyên gia, đến trực tiếp với người nông dân, góp phần hình thành tư duy “nông nghiệp số”.

Tiếp đó là cầu nối giữa khoa học và sản xuất, đưa các kết quả nghiên cứu ứng dụng vào thực tế đồng ruộng, trang trại, hướng tới các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện môi trường.

Cuối cùng là cầu nối giữa sản xuất và thị trường, giúp nông dân tháo gỡ bài toán tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm, đặc biệt với các sản phẩm OCOP mang bản sắc địa phương.

Chính quyền xã Thư Lâm cũng cam kết tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, quỹ đất và môi trường đầu tư để thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sinh thái, bền vững.

Cần tái cơ cấu ngành nông nghiệp

Tại diễn đàn, nhiều nông dân, chủ trang trại đã thẳng thắn chia sẻ những khó khăn trong quá trình sản xuất. Không ít ý kiến cho rằng chi phí đầu vào ngày càng tăng, trong khi giá nông sản bấp bênh khiến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng với công sức bỏ ra. Bên cạnh đó, việc lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, thị trường vẫn là bài toán khiến nhiều hộ sản xuất lúng túng.

Các chuyên gia giải đáp thắc mắc cho người dân. Ảnh: Thành Luân

Một số nông dân cũng phản ánh tình trạng thiếu thông tin thị trường, khó tiếp cận các kênh tiêu thụ ổn định, dẫn đến cảnh “được mùa mất giá” vẫn tái diễn. Ngoài ra, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi diễn biến phức tạp, trong khi kỹ thuật phòng trị ở một số nơi còn hạn chế. Trước những vấn đề này, các chuyên gia, nhà khoa học đã trực tiếp trao đổi, đưa ra nhiều giải pháp thiết thực.

Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Đoàn Đức Dân chia sẻ, mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, cơ cấu sản xuất, quy mô và giá trị ngành nông nghiệp của thành phố vẫn duy trì vị thế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đây là nền tảng quan trọng, song cũng đặt ra yêu cầu cao hơn trong giai đoạn phát triển mới.

Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Đoàn Đức Dân phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: Thành Luân

Theo đánh giá, trong thời gian tới, diện tích đất nông nghiệp và không gian phát triển sản xuất sẽ tiếp tục bị thu hẹp do tác động của quá trình đô thị hóa. Trong khi đó, mục tiêu mà Trung ương và lãnh đạo thành phố đặt ra vẫn là duy trì đà tăng trưởng của ngành. Điều này tạo ra áp lực lớn, đòi hỏi ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải tìm ra hướng đi hiệu quả hơn trong điều kiện nguồn lực ngày càng hạn chế.

Bài toán đặt ra không chỉ là duy trì sản xuất, mà còn phải nâng cao giá trị gia tăng, đảm bảo tăng trưởng trong bối cảnh “đất chật, người đông”. Đây được nhận định là thách thức không nhỏ đối với toàn ngành.

Trước yêu cầu đó, năm 2026, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố đã xây dựng các kịch bản tăng trưởng cụ thể cho từng lĩnh vực.

Trong lĩnh vực trồng trọt, diện tích gieo trồng lúa được xác định duy trì ổn định trong khoảng từ 158.000 đến 160.000 ha. Đối với cây rau, diện tích đất trồng duy trì khoảng 15.000 ha, với tổng diện tích sản xuất cả năm đạt khoảng 34.000 ha.

Ở lĩnh vực chăn nuôi, kế hoạch đặt ra là giữ ổn định quy mô đàn vật nuôi chủ lực, với đàn lợn khoảng 1,5 triệu con, đàn gia cầm khoảng 38 triệu con và đàn trâu, bò khoảng 160.000 con.

Đây được xem là những chỉ tiêu nền tảng, nhằm đảm bảo tăng trưởng trong năm 2026. Ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng đã chủ động phối hợp với các địa phương, triển khai đồng bộ các giải pháp, hướng tới hoàn thành mục tiêu thành phố đề ra.