Thủ lĩnh thanh niên - Uy tín từ việc làm - Bài 4: Việc khó rèn phẩm chất thủ lĩnh
Bản lĩnh thủ lĩnh thanh niên được tôi luyện qua những việc khó, những lần va vấp và khả năng tự điều chỉnh, hoàn thiện bản thân. Được trao cơ hội thử sức, hướng dẫn khi cần và khuyến khích sửa sai, người trẻ từng bước tích lũy kinh nghiệm, tạo dựng uy tín và năng lực tập hợp, dẫn dắt thanh niên.
Bài học đầu tiên
Trên cương vị Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã An Nhơn Tây (TPHCM), anh Huỳnh Vĩnh Lộc vẫn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác thanh thiếu nhi.
Sau 18 năm gắn bó với công tác Đoàn - Hội - Đội, anh luôn tâm niệm rằng muốn tập hợp, dẫn dắt người trẻ, người thủ lĩnh phải biết lắng nghe, thuyết phục và tạo sự đồng thuận. Nhận thức sâu sắc đó được hình thành từ những trải nghiệm đầu tiên, khi anh còn là cậu học trò lớp 11, lần đầu dẫn dắt tập thể.

Anh Huỳnh Vĩnh Lộc (thứ 2 từ phải sang) cùng đoàn thanh niên các đơn vị thăm Mẹ Việt Nam Anh hùng. Ảnh: NVCC
Năm ấy, Huỳnh Vĩnh Lộc được cô Trợ lý Thanh niên Trường THPT Trung Phú tin tưởng, giới thiệu đảm nhận vai trò Bí thư Đoàn trường. Trước đó một năm, cậu học trò lớp 10 còn rụt rè, từng xin cô cho tiếp tục sinh hoạt Đoàn tại xã thay vì chuyển về trường.
Nhờ được động viên, Vĩnh Lộc dần mạnh dạn tham gia hoạt động, trở thành thành viên trẻ nhất trong Ban Chấp hành Đoàn trường. Năng nổ, có nhiều ý tưởng tổ chức phong trào và khả năng dàn dựng văn nghệ, Lộc luôn được tin tưởng giao việc. Nhưng không ai có thể trở thành thủ lĩnh ngay được.
Thử thách đầu tiên đã đến trong một buổi Chủ nhật xanh cấp trường. Khi thầy cô đều đi công tác, Lộc phải tự điều hành học sinh cả ba khối lớp tham gia chương trình. Dù đã chuẩn bị kế hoạch, cậu Bí thư Đoàn trường trẻ tuổi vẫn lúng túng khi triển khai. Nóng vội, Lộc áp đặt cách phân công công việc khiến các bạn phản ứng. Sau chương trình, được cô trợ lý thanh niên góp ý, Lộc nhận ra mình còn thiếu kỹ năng giao tiếp, thuyết phục và vận động tập thể.
“Tôi bắt đầu chú trọng học cách nói trước đám đông, phân công công việc và tạo sự đồng thuận”, anh Lộc nhớ lại. Bài học năm nào vẫn theo anh trong suốt quá trình công tác. Anh nhận ra, vị trí có thể giúp một người đưa ra yêu cầu, nhưng uy tín và sự gần gũi mới giúp tập thể sẵn lòng đồng hành.
Từ Bí thư Đoàn trường, anh lần lượt đảm nhận nhiều nhiệm vụ trong tổ chức Đoàn - Hội, từ cấp trường đại học đến cơ sở. Mỗi vị trí đều có những khó khăn riêng, nhưng cũng cho anh thêm cơ hội học hỏi, điều chỉnh cách làm và trưởng thành qua thực tiễn.
Nhờ những trải nghiệm thực tiễn ấy, khi được phân công nhiệm vụ Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã An Nhơn Tây, phụ trách trực tiếp công tác Mặt trận và các đoàn thể, anh Huỳnh Vĩnh Lộc dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác thanh thiếu nhi.
“Từ trải nghiệm của mình, tôi hiểu rằng giao việc khó là cần thiết, nhưng không thể giao xong rồi để người trẻ tự xoay xở. Điều quan trọng là tạo điều kiện để các bạn chủ động phát huy, đồng thời có sự đồng hành, hỗ trợ phía sau để các bạn trưởng thành mà không bị quá sức”, anh Lộc bày tỏ.
Trưởng thành từ những lần va vấp
Chúng tôi tìm gặp anh Đặng Quốc Hưng, Bí thư Chi đoàn Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam, khi anh vừa kết thúc buổi hướng dẫn kỹ năng sử dụng mạng xã hội hiệu quả cho học sinh một trường THPT. Anh luôn giữ trên môi nụ cười tươi và giọng nói đầy năng lượng của một người thường xuyên đứng trước những tập thể “trẻ”.
Nhìn anh Hưng ngày hôm nay, khó hình dung được trước đó anh cũng từng trải qua những lần lúng túng, va vấp với công việc mới và phải tự mình rút kinh nghiệm để trưởng thành.

Anh Đặng Quốc Hưng (giữa) tập huấn kỹ năng phòng chống xâm hại ở trẻ em tại tỉnh Lâm Đồng. Ảnh: NVCC
Năm 2022, sau khi tốt nghiệp Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam - Phân hiệu tại TPHCM, anh Hưng về công tác tại Tỉnh đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây), phụ trách Hội Sinh viên tỉnh. Với thực tế khác những gì hình dung, khi các trường triển khai công việc chậm, liên tục phản ánh khó khăn, anh Hưng nghĩ đến việc tham mưu văn bản khiển trách. Tuy nhiên, anh quyết định xuống trường, gặp trực tiếp những người thực hiện.
Qua trao đổi, anh nhận ra lịch học của sinh viên không phù hợp với thời gian tổ chức hoạt động; mỗi trường cũng có những điều kiện riêng, không thể áp dụng một cách làm chung. Vậy là anh Hưng điều chỉnh phương thức triển khai, chuyển hoạt động sang cuối tuần, tạo điều kiện để các trường đăng cai tổ chức theo thế mạnh và điều kiện thực tế.
Khi cách làm phù hợp hơn, các đơn vị chủ động tổ chức triển khai, phong trào hội sinh viên đã phát triển tốt hơn. “Nếu hôm đó tôi gửi văn bản khiển trách thì đã là một sai lầm không đáng có”, anh Hưng tâm sự.
Một quyết định tưởng chừng đơn giản đã giúp anh Hưng hiểu thêm về công tác thanh niên, đó là muốn tổ chức hoạt động hiệu quả, người cán bộ không thể chỉ nhìn từ phía đơn vị giao việc mà phải hiểu hoàn cảnh, nhu cầu của người tham gia.
Trong vai trò chỉ huy trưởng chương trình Học kỳ Quân đội tại Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam, anh Hưng tiếp tục được rèn luyện qua những nhiệm vụ có yêu cầu cao hơn. Mỗi mùa hè, Trung tâm Thanh thiếu niên miền Nam tổ chức 6 lớp, với gần 800 học sinh từ 12-17 tuổi tham gia chương trình kéo dài 8 ngày. Phía sau các hoạt động rèn luyện là hàng loạt công việc về nội dung, tổ chức, kỷ luật và an toàn.
Lần đầu nhận nhiệm vụ, anh Hưng lo mình không thể chu toàn mọi việc. Anh được Giám đốc trung tâm hướng dẫn, theo sát quá trình thực hiện và giao trách nhiệm trực tiếp. Qua từng lớp học, những kỹ năng như phân công, xử lý tình huống, lắng nghe và chịu trách nhiệm dần được hình thành từ thực tế.
Theo anh Hưng, người trẻ có thể mắc sai lầm khi thiếu kinh nghiệm, lựa chọn cách làm chưa phù hợp, nhưng cần biết nhìn nhận và sửa chữa. Điều đó khác với sai phạm, khi người thực hiện vượt qua những nguyên tắc, quy định của tổ chức. Vì vậy, giao việc khó không đồng nghĩa với phó mặc.
Người trẻ cần được tin tưởng để tự chủ, nhưng cũng cần người đi trước góp ý, định hướng và hỗ trợ khi vượt quá khả năng xử lý.
Qua những trải nghiệm của anh Lộc, anh Hưng, có thể thấy thủ lĩnh thanh niên cần được đặt vào công việc cụ thể và có cơ hội sửa chữa những thiếu sót.
Theo chị Nguyễn Hoàng Đan Khanh, Bí thư Đoàn phường Bình Thạnh (TPHCM), điều quan trọng là tạo điều kiện để người trẻ chủ động đề xuất ý tưởng, triển khai công việc và chịu trách nhiệm với phần việc được giao. Với những người còn ít kinh nghiệm, sự định hướng, góp ý và hỗ trợ kịp thời của người đi trước sẽ giúp người trẻ tự tin thử sức, từng bước trưởng thành.
Giai đoạn 2024-2026, TPHCM tuyên dương 2.009 gương “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác” các cấp; tuyên dương 1.447 tập thể, hội viên, thanh niên tiêu biểu, điển hình trên các lĩnh vực; phát triển mới 43.838 hội viên.
Giai đoạn 2026-2031, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TPHCM đặt mục tiêu phát triển mới 400.000 hội viên, phấn đấu tỷ lệ đoàn kết, tập hợp thanh niên đạt trên 73% và tuyên dương 70.000 thanh niên sống đẹp, sống có ích các cấp.
Đặc biệt, nhân kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam (15-10-1956 - 15-10-2026), Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TPHCM xét chọn 70 “Thủ lĩnh thanh niên tiêu biểu” giai đoạn 2021-2026 là các cá nhân uy tín, gắn bó với hội viên, thanh niên, có khả năng đoàn kết, tập hợp lực lượng và có ít nhất một mô hình, giải pháp hoặc sáng kiến hiệu quả được công nhận tại đơn vị.

