Thủ tục công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc như thế nào?

Theo Quyết định 1998/QĐ-BTP ngày 3-9-2026 của Bộ Tư pháp về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành, thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung và thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực giám định tư pháp thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp, tổ chức, doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện có thể đề nghị công nhận là tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc.

4 điều kiện để được công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc

Theo quy định được công bố, tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc phải đáp ứng các điều kiện theo khoản 1, Điều 18 Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15.

Cụ thể, trước hết, tổ chức phải có tư cách pháp nhân. Đây là điều kiện nền tảng để tổ chức được xem xét công nhận trong lĩnh vực giám định tư pháp.

Quy định mới về thủ tục công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc: Điều kiện, hồ sơ, cách thức nộp và thời hạn giải quyết theo Quyết định 1998/QĐ-BTP. Ảnh minh họa: Cao Kỳ

Bên cạnh đó, tổ chức phải có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn ở lĩnh vực chuyên môn hoặc chuyên ngành phù hợp với nội dung được trưng cầu, yêu cầu giám định.

Một điều kiện đáng chú ý khác là tổ chức phải có thời gian hoạt động từ đủ 5 năm trở lên trong lĩnh vực chuyên môn hoặc chuyên ngành phù hợp với nội dung được trưng cầu, yêu cầu giám định.

Ngoài yếu tố về tư cách pháp lý và thời gian hoạt động, tổ chức còn phải có đội ngũ cán bộ chuyên môn, cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện làm việc bảo đảm cho việc thực hiện giám định tư pháp.

Tổ chức, doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện lập 1 bộ hồ sơ đề nghị công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Hồ sơ gồm đơn đề nghị công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc và giấy tờ chứng minh đủ điều kiện theo khoản 1 Điều 18 Luật Giám định tư pháp.

Các giấy tờ trong hồ sơ có thể được cung cấp dưới dạng bản sao kèm bản chính để đối chiếu, bản sao có chứng thực, bản chính điện tử, bản sao điện tử từ sổ gốc hoặc bản sao điện tử có chứng thực từ bản chính.

Về thời gian giải quyết, tổng thời hạn là 8 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ. Trong đó, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố quản lý lĩnh vực giám định tư pháp trình Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định công nhận.

Sau khi nhận được văn bản đề nghị, trong thời hạn 3 ngày làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố quyết định công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Nếu không đồng ý công nhận, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố phải thông báo bằng văn bản cho tổ chức đề nghị và nêu rõ lý do.

Kết quả của thủ tục là Quyết định về việc công nhận tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc. Thủ tục này không quy định phí, lệ phí.

Có thể khai thác dữ liệu doanh nghiệp để giảm giấy tờ

Một điểm đáng chú ý trong thủ tục mới là việc cơ quan giải quyết thủ tục hành chính được khai thác, sử dụng thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp để thay thế một số giấy tờ chứng minh điều kiện của tổ chức.

Cơ chế này giúp giảm yêu cầu tổ chức phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có khả năng khai thác từ cơ sở dữ liệu.

Trường hợp không khai thác được thông tin hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính có thể yêu cầu cơ quan quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cung cấp thông tin về tổ chức đề nghị công nhận.

Cơ quan giải quyết cũng có thể yêu cầu tổ chức bổ sung giấy tờ chứng minh theo quy định và đề nghị tổ chức cập nhật, điều chỉnh thông tin trong các cơ sở dữ liệu theo quy định pháp luật.

Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu và tổ chức đề nghị công nhận có trách nhiệm cung cấp thông tin khi nhận được yêu cầu. Đáng chú ý, thời gian cung cấp thông tin, hồ sơ không tính vào thời gian giải quyết thủ tục hành chính.

Theo quy định được công bố tại Quyết định 1998/QĐ-BTP, cơ quan thực hiện thủ tục gồm cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, thành phố quản lý lĩnh vực giám định tư pháp và Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố nơi có thẩm quyền quản lý tổ chức, doanh nghiệp.

Thủ tục này áp dụng đối với trường hợp thực hiện theo khoản 2 Điều 20 Nghị định 177/2026/NĐ-CP ngày 19-5-2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp.

Như vậy, để được công nhận là tổ chức giám định tư pháp theo vụ việc, tổ chức cần đáp ứng đồng thời các yêu cầu về tư cách pháp nhân, lĩnh vực chuyên môn, thời gian hoạt động tối thiểu 5 năm và năng lực về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị. Khi đủ điều kiện, tổ chức chỉ cần chuẩn bị 1 bộ hồ sơ và có thể lựa chọn hình thức nộp phù hợp; thời hạn giải quyết theo quy trình là 8 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.