Thủ tướng: ASEAN duy trì quan hệ cân bằng với các đối tác

Thủ tướng và các nhà lãnh đạo ASEAN đã tập trung thảo luận về việc tăng cường hợp tác bảo đảm an ninh năng lượng, trao đổi về tình hình thế giới, các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Trước những chuyển dịch nhanh chóng và sâu sắc của tình hình thế giới, các nhà lãnh đạo khẳng định quyết tâm giữ vững đoàn kết, thống nhất, tăng cường hợp tác, đẩy mạnh liên kết kinh tế, nâng cao khả năng tự cường, tăng cường phối hợp ứng phó với khủng hoảng, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các trưởng đoàn tham dự phiên họp hẹp Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49. Ảnh: Chính phủ

Các nhà lãnh đạo đề cao việc tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), kiên trì giải quyết bất đồng, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Đồng thời, các nhà lãnh đạo khẳng định lập trường và quyết tâm chung trong việc thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) và tích cực nỗ lực thúc đẩy đàm phán để sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước của Liên Hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982).

ASEAN sẽ tiếp tục hỗ trợ Myanmar tìm kiếm giải pháp hòa bình, bền vững do Myanmar làm chủ và dẫn dắt, trên cơ sở Đồng thuận 5 điểm.

Phát biểu tại phiên họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh ASEAN cần chủ động hơn nữa, tiên phong định hình môi trường chiến lược ở khu vực để bảo đảm hòa bình, an ninh và phát triển. Trên tinh thần đó, Thủ tướng nêu 3 đề xuất.

Thứ nhất là củng cố lòng tin và xử lý khác biệt thông qua đối thoại. Về Biển Đông, Thủ tướng đề nghị các nước ASEAN phối hợp chặt chẽ, cùng Trung Quốc nỗ lực đàm phán xây dựng COC hiệu lực, thực chất, phù hợp với luật pháp quốc tế, nhất là UNCLOS 1982, góp phần xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Về Myanmar, Thủ tướng đề nghị ASEAN tiếp tục duy trì và mở rộng hỗ trợ nhân đạo cho người dân ở Myanmar, đồng thời nghiên cứu điều chỉnh cách tiếp cận để can dự hiệu quả, thực chất hơn với Myanmar.

Thứ hai là chủ động phòng ngừa và quản lý khủng hoảng, ứng phó với các thách thức chung. Thủ tướng ủng hộ ASEAN củng cố các cơ chế hiện có để nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước các tình huống khẩn cấp đe dọa hòa bình, an ninh của khu vực.

Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các nước ASEAN phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có lừa đảo trực tuyến, tội phạm mạng và mua bán người…, đồng thời thúc đẩy quản trị trí tuệ nhân tạo theo hướng an toàn, có trách nhiệm.

Thứ ba là chủ động dẫn dắt hợp tác với các đối tác, chuyển từ tư duy giữ vai trò trung tâm sang kiến tạo vai trò trung tâm. Thủ tướng đề nghị ASEAN xây dựng bản đồ chiến lược hợp tác với các đối tác, tập trung vào các lĩnh vực mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, gồm thương mại, đầu tư, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, hạ tầng chiến lược và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông cũng đề nghị duy trì quan hệ cân bằng với các đối tác, khuyến khích các nước lớn hành xử có trách nhiệm, đóng góp vào hòa bình và thịnh vượng chung của khu vực.

Thủ tướng đề nghị Quốc hội, Nghị viện các nước sớm phê chuẩn Công ước Hà Nội

Cũng trong chiều nay, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng lãnh đạo các nước ASEAN dự phiên đối thoại lần thứ 15 giữa lãnh đạo ASEAN với đại diện Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN (AIPA). Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tham dự với tư cách đại diện Quốc hội Việt Nam.

Được tổ chức thường niên từ năm 2009, phiên đối thoại là cơ chế tham vấn định kỳ quan trọng, góp phần tăng cường phối hợp, thúc đẩy gắn kết giữa Chính phủ và Nghị viện các quốc gia thành viên, đồng thời đưa tiếng nói và nguyện vọng của người dân vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Thủ tướng Lê Minh Hưng dự phiên đối thoại của lãnh đạo cấp cao ASEAN với Hội đồng liên Nghị viện ASEAN. Ảnh: Chính phủ

Phiên đối thoại năm nay cũng là dịp để hai kênh hành pháp và lập pháp của khu vực trao đổi về định hướng phối hợp, đưa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 từ cam kết đến những kết quả cụ thể.

Phát biểu tại đối thoại, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định sự đồng hành, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa Chính phủ và Nghị viện các quốc gia thành viên là nền tảng, động lực quan trọng để ASEAN hiện thực hóa Tầm nhìn về một Cộng đồng đoàn kết, tự cường, năng động và lấy người dân làm trung tâm.

Thủ tướng hoan nghênh chủ đề của AIPA năm 2026 và đề xuất 3 định hướng trọng tâm cho hợp tác giữa ASEAN và AIPA. 

Cụ thể, định hướng đầu tiên là tham vấn từ sớm, thực thi hiệu quả. Thủ tướng nhấn mạnh hợp tác ASEAN - AIPA cần chuyển trọng tâm từ "thông qua nghị quyết" sang "theo dõi thực thi"; gắn kết chặt chẽ hoạch định chính sách với hoạt động lập pháp, quyết định ngân sách và giám sát của Nghị viện các nước. Các cam kết của ASEAN chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành luật pháp, nguồn lực và hành động cụ thể ở mỗi quốc gia.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh tham dự phiên đối thoại. Ảnh: Chính phủ

Định hướng thứ hai là củng cố đoàn kết, vun đắp niềm tin. Thủ tướng đề nghị phát huy vai trò Ngoại giao Nghị viện trong tăng cường tin cậy chính trị, góp phần giữ vững hòa bình, ổn định và vai trò trung tâm của ASEAN.

Định hướng thứ ba là tập trung vào các ưu tiên mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Thủ tướng đề nghị tập trung đẩy mạnh hợp tác về thương mại, đầu tư, chuỗi cung ứng và kinh tế số; chú trọng chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh lương thực và quản trị bền vững tài nguyên nước ở tiểu vùng Mekong; tăng cường phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, trong đó có tội phạm ma túy và lừa đảo trực tuyến.

Nhân dịp này, Thủ tướng đề nghị Quốc hội, Nghị viện các nước sớm xem xét phê chuẩn Công ước của Liên Hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội).