Thủ tướng chỉ đạo chủ động ứng phó thiên tai do El Nino năm 2026-2027
Trước nguy cơ El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, cháy rừng và các loại hình thiên tai bất thường...
Các hồ thuỷ điện và hồ chứa phải đảm bảo nguồn nước cho mùa khô. Ảnh: Cục Quản lý tài nguyên nước.
Ngày 30/10/2026, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ký Chỉ thị số 39/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường chủ động phòng, chống, ứng phó với các loại hình thiên tai do ảnh hưởng của El Nino năm 2026-2027.
Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện tượng ENSO đang ở trạng thái El Nino và được dự báo tiếp tục duy trì cường độ mạnh trong những tháng cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Hiện tượng này làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, cháy rừng; đồng thời có thể xuất hiện mưa lớn, lũ và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm bất thường.
ĐIỀU TIẾT LINH HOẠT HỒ CHỨA, ĐẢM BẢO NGUỒN NƯỚC MÙA KHÔ
Để chủ động phòng ngừa, hạn chế thiệt hại do thiên tai, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai sớm các giải pháp ứng phó phù hợp với diễn biến tình hình và điều kiện thực tế, không để bị động, bất ngờ.
Trong đó, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải khẩn trương cập nhật phương án ứng phó theo các kịch bản nguồn nước và thiên tai, kể cả tình huống bất lợi hơn dự báo; xác định cụ thể khu vực, đối tượng có nguy cơ chịu tác động cao, biện pháp xử lý, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện đến cấp xã. Đồng thời, chủ động phương án bảo vệ, sơ tán người dân khi cần thiết.
Các địa phương phải thường xuyên kiểm kê, đánh giá nguồn nước tại hồ chứa, hệ thống thủy lợi và công trình cấp nước sạch; khoanh vùng nguy cơ thiếu nước sinh hoạt, xây dựng phương án nguồn nước dự phòng và kết nối, hỗ trợ giữa các hệ thống. Việc cấp nước cần ưu tiên cho sinh hoạt, y tế và các nhu cầu thiết yếu, đặc biệt tại trường học, bệnh viện, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, ven biển và những nơi thường xuyên thiếu nước.
Đối với sản xuất nông nghiệp, Thủ tướng yêu cầu tính toán khả năng cấp nước cho cả mùa khô để điều chỉnh thời vụ, cơ cấu sản xuất và diện tích canh tác; không bố trí sản xuất tại những khu vực không bảo đảm nguồn nước. Các địa phương hướng dẫn người dân tích trữ nước phân tán, áp dụng tưới tiết kiệm, bảo vệ cây trồng lâu năm, vật nuôi và thủy sản trong thời kỳ nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn.
Chỉ thị cũng yêu cầu các địa phương chủ động bố trí nguồn lực sửa chữa công trình thủy lợi, kiểm soát mặn, cấp nước sạch, phòng cháy, chữa cháy rừng; nạo vét cửa lấy nước, kênh dẫn, lắp đặt máy bơm dã chiến, xây dựng đập tạm ngăn mặn và trữ nước. Các công trình thủy lợi, cấp nước cần được đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu đưa vào phục vụ trước thời kỳ cao điểm.
Việc điều tiết, vận hành hồ chứa thủy điện, thủy lợi và công trình lấy nước trên các lưu vực sông phải linh hoạt, bảo đảm khai thác hiệu quả nguồn nước trong thời gian hồ thủy điện tăng cường điều tiết bổ sung. Các hồ chứa cần chủ động tích đủ nước vào cuối mùa lũ để đáp ứng nhu cầu sử dụng trong mùa khô, đồng thời bảo đảm an toàn công trình và dân cư vùng hạ du.
Đối với nguy cơ mưa lớn bất thường, các địa phương phải rà soát phương án tiêu thoát nước, chống ngập tại đô thị, khu dân cư và vùng sản xuất; kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống thoát nước, trạm bơm, cống, hồ điều hòa và công trình chống ngập.
Về phòng cháy, chữa cháy rừng, các địa phương cần xác định khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy, bố trí lực lượng, phương tiện và nguồn nước theo phương châm “bốn tại chỗ”; tổ chức trực, tuần tra, kiểm soát, cảnh báo nguy cơ và xử lý kịp thời, không để xảy ra cháy lan, cháy lớn.
XÂY DỰNG KỊCH BẢN NGUỒN NƯỚC
Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng, thủy văn, nguồn nước và thiên tai; chuyển mạnh từ cảnh báo hiện tượng sang cảnh báo tác động. Bộ cần chủ động cung cấp thông tin sớm, kịp thời tham mưu điều chỉnh giải pháp ứng phó khi diễn biến thực tế khác với dự báo.
Đồng thời, xây dựng, cập nhật kịch bản nguồn nước và phương án điều hòa, phân phối nước trên các lưu vực có nguy cơ thiếu hụt, nhất là tại Trung bộ, cao nguyên Trung bộ và Nam bộ. Bộ cũng có trách nhiệm hướng dẫn sản xuất nông nghiệp, thủy sản phù hợp với khả năng cấp nước; thúc đẩy tưới tiết kiệm, sử dụng nước hiệu quả và chuyển đổi sản xuất tại những vùng thường xuyên thiếu nước, hạn hán, xâm nhập mặn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, các địa phương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam và chủ hồ thủy điện thống nhất kế hoạch điều tiết hồ chứa. Nguyên tắc đặt ra là bảo đảm an toàn tính mạng, sức khỏe của người dân lên trên hết, đồng thời hài hòa yêu cầu cấp nước sinh hoạt, sản xuất, phát điện, phòng chống lũ và duy trì dòng chảy tối thiểu.
Bộ Công Thương được giao xây dựng phương án sử dụng hợp lý các nguồn năng lượng, huy động nguồn điện khác khi lượng nước về hồ thủy điện thiếu hụt trong mùa khô 2026-2027. Đồng thời, chỉ đạo bảo đảm cung cấp điện ổn định cho các trạm bơm, công trình cấp nước sinh hoạt và phòng, chống thiên tai; chủ động đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong thời kỳ nắng nóng.
Các bộ, ngành liên quan cũng được giao những nhiệm vụ cụ thể. Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chuẩn bị lực lượng, phương tiện, vật tư, sẵn sàng hỗ trợ địa phương vận chuyển, cấp nước, chữa cháy rừng, sơ tán dân, cứu hộ, cứu nạn khi cần thiết.
Bộ Tài chính phối hợp tổng hợp nhu cầu, trình cấp có thẩm quyền hỗ trợ kinh phí từ ngân sách trung ương và xuất cấp hàng dự trữ quốc gia cho các nhiệm vụ ứng phó cấp bách với hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ngập lụt, úng.
Bộ Xây dựng chỉ đạo các địa phương, đơn vị cấp nước xây dựng phương án bảo đảm cấp nước sinh hoạt an toàn cho đô thị, tăng cường kết nối hạ tầng, giảm thất thoát và chuẩn bị nguồn cấp dự phòng. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao phối hợp sử dụng các kênh đối ngoại, cơ chế hợp tác song phương, đa phương và hợp tác lưu vực sông để đề nghị các quốc gia thượng nguồn chia sẻ thông tin, phối hợp vận hành hồ chứa, bảo đảm nguồn nước cho hạ du Việt Nam khi cần thiết.