Thủ tướng Chính phủ: Đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027 - Ảnh: chinhphu.vn

Tại Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao và cơ bản thống nhất với các báo cáo, ý kiến tại Hội nghị. Thủ tướng khẳng định, ngành giáo dục có sự quan tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước, trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực cũng thường xuyên trao đổi, làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thủ tướng cho rằng, đột phá về giáo dục và đào tạo đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự quan tâm thích đáng của các đồng chí ở địa phương, nhất là các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.

Định hướng chủ đạo trong năm học mới, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, năm học 2026-2027 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính đột phá, như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh tại buổi làm việc ngày 25/8/2026 về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng; phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo. Thủ tướng nêu rõ, đây là định hướng tư duy chủ đạo của ngành giáo dục trong năm học mới.

Thủ tướng nhấn mạnh, với tinh thần đó, năm học 2026-2027 phải là năm chuyển trạng thái: Từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy và mỗi người học và từ bên trong toàn ngành giáo dục.

Hội nghị thống nhất cao phương châm của năm học 2026-2027 là: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương tập trung quán triệt và thực hiện tốt một số định hướng chủ đạo sau đây:

(1) Chuyển mạnh trọng tâm từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất, tạo kết quả đầu ra rõ nét, đưa các chính sách mới về giáo dục, đào tạo thực sự đi vào cuộc sống. Tập trung xử lý các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực; kết quả phải được đo bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường, chất lượng nguồn nhân lực.

(2) Tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất; bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên"; không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường. Rà soát, xử lý tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị; quá tải trường lớp tại đô thị, khu công nghiệp. Sử dụng hiệu quả đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chuyển sang làm công tác giảng dạy. Chuẩn bị đầy đủ điều kiện cần thiết để đưa các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới vào hoạt động, nhất là thường xuyên rà soát hoàn thiện cơ chế quản lý, hướng dẫn các địa phương triển khai, bảo đảm vận hành hiệu quả nhất, tối ưu hóa, nhất là trong huy động nguồn lực, bố trí đội ngũ cán bộ, giáo viên.

(3) Đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá; tiếp tục lắng nghe các ý kiến của các chuyên gia, địa phương và đánh giá, đề xuất giải pháp đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học. Rà soát các quy định về hồ sơ, sổ sách, báo cáo; chấm dứt tình trạng phát sinh các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định, tránh tình trạng mất thời gian ngoài chuyên môn không đáng có cho các thầy cô giáo. Tăng cường giáo dục lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; tiếng Anh và ngoại ngữ; nâng cao năng lực số, STEM và sử dụng, ứng dụng AI có chọn lọc.

(4) Bảo đảm an ninh, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, "thầy ra thầy - trò ra trò". Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; rà soát toàn bộ quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm, đề cao trách nhiệm người đứng đầu.

(5) Giáo dục và đào tạo phải đi trước một bước phục vụ đổi mới mô hình phát triển của đất nước. Giáo dục nghề nghiệp phải gắn chặt với doanh nghiệp và thị trường lao động. Giáo dục đại học phải thực sự trở thành trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ (tập trung cho bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và các công nghệ chiến lược).

"Tương lai tới đây nền kinh tế chuyển đổi như thế nào, đất nước có phát triển nhanh, bền vững hay không phụ thuộc vào nguồn nhân lực. Nếu không nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt là chất lượng nguồn nhân lực, thì không cách gì có thể đổi mới mô hình phát triển đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế", Thủ tướng nhấn mạnh.

(6) Đẩy mạnh triển khai quyết liệt hơn nữa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, lấy dữ liệu làm nền tảng đổi mới quản trị. Hoàn thiện các cơ sở dữ liệu giáo dục và đào tạo "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Đưa nội dung giáo dục về trí tuệ nhân tạo vào chương trình, hoạt động dạy và học phù hợp. Triển khai ngay việc khám sức khỏe cho học sinh, sinh viên từ đầu năm học, kết hợp với hoàn thiện học bạ số của học sinh, sinh viên và kết nối với sổ sức khỏe điện tử, Trung tâm dữ liệu quốc gia...