Thủ tướng: Dữ liệu là nền tảng phát triển trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số

Chiều 12/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo.

Khơi thông điểm nghẽn thể chế

Khái quát kết quả đạt được thời gian qua, Thủ tướng cho biết công tác chỉ đạo, điều hành phát triển dữ liệu được triển khai quyết liệt, toàn diện, thể hiện quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động kịp thời với tinh thần "thống nhất - thông suốt - đồng bộ - toàn diện - hiệu quả".

Cùng với đó, việc hoàn thiện thể chế được đẩy mạnh, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực cho phát triển dữ liệu. Công tác xây dựng, khai thác, sử dụng các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành đạt nhiều kết quả quan trọng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu, chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo Thủ tướng, cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư được triển khai hiệu quả mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp, tăng cường quản lý xã hội và phục vụ phát triển kinh tế, xã hội. Hệ thống hiện quản lý hơn 107 triệu thông tin công dân, cung cấp 50 tiện ích trên nền tảng VNeID; việc sử dụng VNeID thay thế giấy tờ giúp cắt giảm 30-50% chi phí tuân thủ.

Về hạ tầng, Trung tâm dữ liệu quốc gia số 1 đã đi vào hoạt động, là trung tâm dữ liệu đầu tiên của Đông Nam Á đạt cấp độ cao nhất về khả năng hoạt động liên tục. Cả nước hiện có gần 40 trung tâm dữ liệu đang vận hành và đang nghiên cứu xây dựng siêu trung tâm dữ liệu AI.

Thủ tướng cũng cho biết công tác bảo đảm an ninh dữ liệu, an ninh, an toàn thông tin được đẩy mạnh; nhận thức của người dân và doanh nghiệp được cải thiện; công tác đào tạo nguồn nhân lực và hợp tác quốc tế về dữ liệu được quan tâm với 60 cơ sở đào tạo và khoảng 6.000 sinh viên mỗi năm trong các lĩnh vực khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo.

Bên cạnh kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ nhiều tồn tại, hạn chế như thiếu cơ sở pháp lý cho phát triển sản phẩm, dịch vụ dữ liệu cốt lõi; dữ liệu còn phân tán, chất lượng chưa đồng đều, chuẩn hóa và chia sẻ còn chậm; tiến độ xây dựng một số cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành chưa đáp ứng yêu cầu. Hạ tầng dữ liệu ở nhiều nơi còn thiếu, yếu; nguy cơ mất an toàn thông tin, lừa đảo trực tuyến và tấn công mạng vẫn diễn biến phức tạp. Nhân lực về dữ liệu và trí tuệ nhân tạo còn thiếu, nhất là các vị trí then chốt.

9 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Về quan điểm chỉ đạo, Thủ tướng nhấn mạnh Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần khẳng định dữ liệu số là tư liệu sản xuất chủ yếu, là đầu vào trọng yếu và huyết mạch của nền kinh tế số. "Nếu như trước đây, sức mạnh quốc gia là tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, thì ngày nay sức mạnh ấy phụ thuộc rất lớn vào dữ liệu", Thủ tướng nói, đồng thời nhấn mạnh an ninh dữ liệu phải mang tầm chiến lược quốc gia.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng nêu 5 đột phá chiến lược về dữ liệu số gồm thể chế, hạ tầng dữ liệu gắn với trí tuệ nhân tạo tự chủ, nhân lực dữ liệu, phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, phát triển hệ sinh thái dữ liệu và kinh tế dữ liệu.

Các đại biểu tham dự Phiên họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng cũng chỉ rõ các phương châm quan trọng: Quyết liệt trong hành động, lấy kết quả làm thước đo, triển khai đồng bộ, coi dữ liệu là tài sản, hạ tầng dữ liệu là nền tảng, kinh tế dữ liệu là mũi nhọn, an ninh dữ liệu là trọng yếu, người dân và doanh nghiệp là trung tâm.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động xây dựng cơ sở dữ liệu thuộc phạm vi quản lý, kịp thời báo cáo các vướng mắc. Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là triển khai hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu; Bộ Công an trình Thủ tướng ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo trong tháng 1/2026.

Thủ tướng giao Bộ Công an nghiên cứu, trình Chính phủ ban hành Nghị định về cơ chế đột phá phát triển của Trung tâm Sáng tạo, khai thác dữ liệu thuộc Trung tâm Dữ liệu quốc gia, hoàn thành trong quý I/2026; Cơ chế về tổ chức, hoạt động của Sàn dữ liệu, hoàn thành trong quý II/2026; cơ chế, chính sách phát triển kinh tế dữ liệu, hoàn thành trong quý II/2026.

Bộ Tài chính phối hợp xây dựng khung pháp lý về định giá dữ liệu và chính sách ưu đãi; Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn dữ liệu.

Các nhiệm vụ khác gồm đẩy mạnh phát triển hạ tầng dữ liệu và trung tâm dữ liệu quốc gia; xây dựng, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quan trọng về cán bộ, an sinh xã hội, thanh tra, nông nghiệp, y tế; tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu gắn với cải cách thủ tục hành chính; bảo đảm an ninh, chủ quyền dữ liệu; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; bố trí đủ kinh phí và kiểm soát thủ tục hành chính thống nhất.

Thủ tướng bày tỏ tin tưởng với quyết tâm của cả hệ thống chính trị cùng sự tham gia của doanh nghiệp và người dân, phát triển dữ liệu và kinh tế dữ liệu sẽ tiếp tục chuyển biến mạnh mẽ, đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế, xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.

Nguyên Thảo