Thủ tướng: Không chấp nhận tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng bất ổn về vĩ mô

Sáng 10/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước những tháng đầu năm 2026; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030; Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030; kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030.

Nỗ lực để "cỗ xe kinh tế" vận hành tốt

Phát biểu thảo luận tại tổ 11 (gồm đoàn Hải Phòng, Quảng Ngãi), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đánh giá cao tâm huyết và trách nhiệm của các vị đại biểu Quốc hội tại các phiên thảo luận.

Thủ tướng nói rằng, từ hôm qua đến hôm nay, bên lề hành lang Quốc hội, nhiều đại biểu đã trao đổi với ông về việc phải tiếp cận quá nhiều loại báo cáo, từ báo cáo về kinh tế - xã hội, báo cáo tài chính - ngân sách, báo cáo đầu tư công… "Có lẽ tới đây cần kiến nghị với Quốc hội và Chính phủ theo hướng đơn giản hóa", Thủ tướng nói.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại họp tổ (Ảnh: Phạm Thắng).

Đi sâu vào nội dung của phiên họp tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh về mục tiêu tăng trưởng 2 con số cho nhiệm kỳ này. Nghị quyết Đại hội đã xác định rõ, Ban Chấp hành Trung ương vừa qua cũng đã ban hành Kết luận số 18, trong đó nêu các nhóm nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện mục tiêu này. Quốc hội hiện đang thảo luận và sẽ ban hành nghị quyết để Chính phủ tổ chức thực hiện, bảo đảm hoàn thành mục tiêu đã đề ra.

Trong kết luận của Hội nghị Trung ương lần thứ hai cũng như trong báo cáo Chính phủ trình Quốc hội, yêu cầu quan trọng nhất được đặt ra là phải thống nhất về tư duy và hành động. Từ nhận thức đến hành động đều phải đồng bộ, bởi đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng để phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Theo người đứng đầu Chính phủ, đây không phải là mục tiêu đặt ra một cách cảm tính, mà đã có những cơ sở rất cụ thể. Trong tờ trình gửi Quốc hội, Chính phủ đã xác định rõ kế hoạch năm 2026, chỉ tiêu cho năm 2026 và cho cả 5 năm, đồng thời lượng hóa theo từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa phương.

Ví dụ, nếu năm 2026 đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, thì trong từng ngành đều đã có chỉ tiêu cụ thể: công nghiệp - xây dựng tăng bao nhiêu, thương mại - dịch vụ tăng bao nhiêu, nông nghiệp tăng bao nhiêu; tương tự là chỉ tiêu phân bổ cho từng địa phương, tất cả đều thể hiện rõ trong các phụ lục đã báo cáo Quốc hội.

Quang cảnh phiên họp tổ 11 sáng 10/4 (Ảnh: Phạm Thắng).

Để đạt được mục tiêu này, Thủ tướng nêu rõ, 3 đột phá chiến lược đã được nêu rất rõ trong Nghị quyết Đại hội XIII và tiếp tục được khẳng định trong Đại hội XIV.

Trước hết là đột phá về thể chế. "Chúng ta có thể hình dung thể chế như một con đường, tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển. Trong bối cảnh đất nước đang đổi mới mô hình tăng trưởng, Trung ương đã giao Bộ Chính trị, Ban Chính sách chiến lược Trung ương nghiên cứu, trình Hội nghị Trung ương 3 nghị quyết về đổi mới mô hình tăng trưởng.

Tuy nhiên, ngay từ bây giờ, trước khi nghị quyết đó được ban hành, chúng ta vẫn phải tiếp tục nỗ lực để "cỗ xe kinh tế" vận hành tốt. Xe vẫn là chiếc xe đó, nhưng nếu thể chế đồng bộ hơn, giống như con đường được nâng cấp chất lượng cao hơn, thì tốc độ phát triển chắc chắn sẽ nhanh hơn. Vì vậy, thể chế vẫn là yếu tố then chốt", Thủ tướng ví von.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong năm 2026, một loạt nhiệm vụ về thể chế phải được xử lý dứt điểm: tổng rà soát hệ thống pháp luật Việt Nam, xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới, xử lý các vướng mắc liên quan đến vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

"Ngay trong quý II/2026, Chính phủ sẽ phối hợp xử lý dứt điểm các vướng mắc về quy định để bảo đảm chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả", Thủ tướng nêu rõ.

Tháo gỡ ngay dự án tồn đọng, vướng mắc về đất đai

Cũng theo Thủ tướng, nếu muốn đạt tăng trưởng 2 con số, vai trò kiến tạo phát triển của chính quyền cấp xã, phường là đặc biệt quan trọng. Vì vậy, năm 2026 được xác định là năm hướng về cơ sở, lấy việc củng cố tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở làm phương châm hành động.

Cùng với đó là nhiệm vụ về quy hoạch. Muốn phát triển kinh tế - xã hội, các địa phương phải có quy hoạch đồng bộ. Chính phủ đã đặt mục tiêu hoàn thành việc lập, điều chỉnh, phê duyệt các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch, cũng như rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất ngay trong quý II/2026.

Thủ tướng cho biết, nếu muốn đạt tăng trưởng 2 con số, vai trò kiến tạo phát triển của chính quyền cấp xã, phường là đặc biệt quan trọng (Ảnh: Phạm Thắng).

Một nội dung rất lớn khác, theo Thủ tướng là tháo gỡ các dự án tồn đọng, đặc biệt các dự án vướng mắc về đất đai. Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý dứt điểm các dự án này, phấn đấu hoàn thành phương án trong quý II/2026.

"Trung ương cũng yêu cầu bí thư tỉnh ủy và ban thường vụ các địa phương trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ cho các dự án trên địa bàn. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng sau khi được xử lý xong thì trách nhiệm tiếp theo thuộc về địa phương, và trách nhiệm này được giao rất rõ ràng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Kể cả các dự án năng lượng tái tạo hiện nay cũng phải được tháo gỡ, giao cho các doanh nghiệp liên quan như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp xử lý để đưa dự án vận hành bình thường. Đây là nguồn lực rất lớn đang bị tồn đọng, nếu khơi thông sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng cho năm nay.

Chậm nhất ngày 15/4/2026 trình phương án cắt giảm điều kiện kinh doanh

Thủ tướng cho biết, một điểm đặc biệt quan trọng trong hoàn thiện thể chế năm nay là cơ chế đặc thù cho từng địa phương.

"Mỗi địa phương có điều kiện khác nhau, giống như mỗi người mặc một cỡ áo khác nhau, không thể có một quy định áp dụng cứng nhắc cho tất cả. Do đó, cần đánh giá lại các cơ chế, chính sách đặc thù; những gì thực tiễn chứng minh là đúng thì cần nghiên cứu áp dụng thống nhất trên toàn quốc, tránh tình trạng thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật", Thủ tướng nói.

Đi liền với thể chế là cải cách hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh, Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã giao Bộ Tư pháp phối hợp với các bộ, ngành tổng rà soát toàn bộ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, kiên quyết cắt giảm cả về thời gian, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh.

"Chậm nhất đến ngày 15/4/2026, phải trình Chính phủ phương án cắt giảm. Đây là việc có thể làm ngay để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, giảm chi phí cho nền kinh tế và thúc đẩy đầu tư, sản xuất kinh doanh", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.

Đột phá thứ hai được Thủ tướng nhắc đến là hạ tầng. Các dự án hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông đường bộ, sân bay, cảng biển, năng lượng sẽ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ.

Thủ tướng nêu ví dụ, Quy hoạch điện VIII sẽ phải tiếp tục điều chỉnh, bổ sung để phù hợp bối cảnh quốc tế và khu vực, bảo đảm chiến lược năng lượng quốc gia kịp thời, hiệu quả. Bên cạnh năng lượng tái tạo, chúng ta phải tiếp tục phát triển các nhà máy điện nền, ứng dụng công nghệ mới, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường nhưng vẫn bảo đảm nguồn điện ổn định.

Đột phá thứ ba là nguồn nhân lực. Thủ tướng nêu rõ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Khoa học và Công nghệ đã được giao xây dựng chương trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phối hợp chặt chẽ với viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp để đào tạo nhân lực chất lượng cao. Muốn tăng trưởng 2 con số, bắt buộc phải có nguồn lực tương xứng.

Thủ tướng nhấn mạnh, tăng trưởng phải đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô. "Chúng ta không chấp nhận tăng trưởng nóng, tăng trưởng cao mà đánh đổi bằng sự bất ổn về vĩ mô, bởi cái giá phải trả trong trung và dài hạn sẽ rất lớn", Thủ tướng nói.

Theo Thủ tướng, Chính phủ nhận thức sâu sắc yêu cầu này và đang chỉ đạo sát sao Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Công Thương phối hợp điều tiết các thị trường trọng yếu như xăng dầu, tiền tệ để giảm thiểu tác động từ bên ngoài đến thị trường trong nước.