Thủ tướng Lê Minh Hưng: Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, nâng cao trách nhiệm thực thi của địa phương

Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương, đồng thời phát huy mạnh mẽ quyền chủ động và trách nhiệm của địa phương. Thủ tướng khẳng định, mục tiêu tăng trưởng cao phải dựa trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô, cải cách thể chế, nâng cao năng suất và bảo đảm thành quả phát triển thực sự đến với người dân, doanh nghiệp.

Thủ tướng Lê Minh Hưng làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến tỷ lệ phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương. (Ảnh: Duy Linh)

Bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương

Trao đổi, làm rõ những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan đến tỷ lệ phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương, Thủ tướng Lê Minh Hưng bày tỏ chia sẻ với mong muốn của các địa phương được giữ lại nguồn thu ngân sách lớn hơn để chủ động thực hiện các nhiệm vụ phát triển.

Tuy nhiên, Thủ tướng nhấn mạnh, Quốc hội đã xác định ngân sách Trung ương phải giữ vai trò chủ đạo. Điều đó đòi hỏi ngân sách Trung ương phải có nguồn lực đủ lớn để thực hiện các nhiệm vụ chi quan trọng của đất nước, đồng thời hỗ trợ các địa phương.

Theo Thủ tướng, ngân sách Trung ương phải bảo đảm nguồn lực đầu tư các công trình trọng điểm quốc gia, phát triển kết cấu hạ tầng, thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đối ngoại, an sinh xã hội và xử lý những vấn đề phát sinh ngoài dự báo, như thiên tai, dịch bệnh...

Thủ tướng cho biết, phương án phân chia nguồn thu giữa ngân sách Trung ương và ngân sách địa phương năm 2027 đã được Chính phủ tính toán kỹ lưỡng, trên cơ sở phối hợp với các địa phương và xem xét trong tổng thể yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các phương án đã được báo cáo, thảo luận, tiếp thu và hoàn thiện qua nhiều bước trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đặc biệt, nhu cầu đầu tư các dự án trọng điểm quốc gia trong nhiệm kỳ này dự kiến khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước. Cùng với đó, yêu cầu hiện đại hóa quốc phòng, an ninh và bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển cũng đòi hỏi nguồn lực rất lớn. Theo Thủ tướng, nếu không tăng cường khả năng điều tiết của ngân sách Trung ương sẽ rất khó bảo đảm nguồn lực cho các nhiệm vụ chiến lược này.

Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, Chính phủ đã đánh giá tương đối kỹ tác động của phương án phân chia ngân sách và sẽ tiếp tục chủ động, linh hoạt trong điều hành. (Ảnh: Duy Linh)

Tất cả 34 địa phương đều dự kiến tăng chi ngân sách năm 2027

Thông tin cụ thể về tác động của phương án phân chia nguồn thu mới, Thủ tướng cho biết, dự kiến có 32/34 địa phương giảm tỷ lệ hoặc số thu ngân sách được hưởng theo cơ chế điều tiết mới, với tổng mức giảm khoảng 134.000 tỷ đồng.

Dẫn chứng các số liệu thực tế, Thủ tướng nhấn mạnh, khi đánh giá tác động phải xem xét tổng thể nguồn lực ngân sách của địa phương, bao gồm cả phần hỗ trợ, bổ sung từ ngân sách Trung ương, chứ không chỉ nhìn vào tỷ lệ điều tiết nguồn thu.

Theo phương án dự kiến, mức chi ngân sách năm 2027 của cả 34 địa phương đều tăng so với năm 2026, chưa kể nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết. Trong đó, Hà Nội dự kiến tăng chi khoảng 33%, Thành phố Hồ Chí Minh tăng khoảng 28%. Các địa phương khác cũng được bảo đảm mức tăng chi.

Thủ tướng dẫn chứng, số thu ngân sách được hưởng của Hà Nội năm 2027 dự kiến gấp khoảng 3 lần năm 2023; Thành phố Hồ Chí Minh gấp 2,2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1,8 lần. Bên cạnh đó, các cơ chế, chính sách đặc thù và những quy định mới về phát triển đô thị sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các địa phương, nhất là các đô thị lớn, khai thác thêm nguồn thu cho đầu tư phát triển.

Thủ tướng cho rằng, việc trao cơ chế đặc thù cho địa phương phải hướng đến tạo ra nguồn thu mới, mở rộng dư địa phát triển, chứ không chỉ tập trung vào việc điều chỉnh tỷ lệ phân chia ngân sách. Đồng thời, ngân sách Trung ương vẫn tiếp tục bố trí nguồn lực lớn để đầu tư trở lại cho các địa phương, trong đó có các thành phố lớn và các tỉnh còn nhiều khó khăn như Lạng Sơn, Hà Tĩnh.

“Chính phủ đã đánh giá tương đối kỹ tác động của phương án phân chia ngân sách và sẽ tiếp tục chủ động, linh hoạt trong điều hành”, Thủ tướng khẳng định và cho biết đối với những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền, Chính phủ sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định”.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự thảo luận tại Tổ 3 gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Hà Tĩnh, Lạng Sơn. (Ảnh: Duy Linh)

Phân cấp mạnh phải đi đôi với trách nhiệm của địa phương

Đề cập tình trạng chuyển nguồn ngân sách và giải ngân đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong tổ chức thực hiện.

Theo Thủ tướng, khi Quốc hội đã quyết định, Chính phủ đã phân bổ nguồn lực và quy định cho phép triển khai nhưng các cơ quan, địa phương không thực hiện được thì phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm. Việc đánh giá hiệu quả chi ngân sách, nhất là chi đầu tư phát triển, không chỉ căn cứ vào số vốn đã được phân bổ hoặc giải ngân, mà phải xem xét tiến độ thực hiện, chất lượng và hiệu quả của các dự án, công trình.

Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã ban hành các quy định và hướng dẫn tương đối đầy đủ, theo hướng đơn giản hóa quy trình và tăng quyền chủ động cho địa phương. Các nội dung chi cho giáo dục, y tế, văn hóa, giảm nghèo và vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã có hướng dẫn cụ thể. Chỉ những vấn đề thực sự đặc thù mới cần các bộ, ngành tiếp tục hướng dẫn bổ sung.

Thủ tướng cho biết, việc phân bổ vốn được thực hiện theo kế hoạch đầu tư công hằng năm và trung hạn. Các địa phương, Hội đồng nhân dân có trách nhiệm xem xét, phân bổ chi tiết và tổ chức triển khai theo thẩm quyền. Để hỗ trợ địa phương, Chính phủ đã yêu cầu xây dựng hệ thống phần mềm tiếp nhận, giải đáp trực tuyến những vướng mắc trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Các câu hỏi, hướng dẫn và phương án xử lý sẽ được chia sẻ để những địa phương khác có thể tham khảo, áp dụng thống nhất. Tuy nhiên, Thủ tướng lưu ý, không phải trường hợp chậm giải ngân nào cũng áp dụng ngay biện pháp cắt giảm hoặc điều chuyển vốn.

“Cần đánh giá khách quan nguyên nhân, phân biệt rõ những khó khăn về điều kiện thực hiện, năng lực cán bộ và trách nhiệm tổ chức triển khai. Nếu vướng mắc xuất phát từ năng lực thực hiện ở cơ sở thì địa phương phải chủ động tăng cường, bố trí cán bộ có chuyên môn, điều động nhân lực từ các sở, ngành để hỗ trợ. Trường hợp chậm trễ do thiếu trách nhiệm thì phải xem xét, xử lý và sử dụng kết quả thực hiện nhiệm vụ làm tiêu chí đánh giá cán bộ”.

Thủ tướng nhấn mạnh, trong điều kiện Quốc hội và Chính phủ đang đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, vai trò, thẩm quyền của địa phương ngày càng lớn thì trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu cũng phải được nâng lên tương ứng.

Đại biểu Phạm Thúy Chinh, đoàn ĐBQH thành phố Hải Phòng đề nghị Chính phủ cung cấp thêm thông tin về nguyên tắc phân nhóm địa phương, căn cứ và phương pháp xác định tỷ lệ phân chia các khoản thu, giúp đại biểu Quốc hội có đầy đủ cơ sở xem xét, quyết định. (Ảnh: Lâm Hiển)

Chuyển biến rõ nét trong tư duy, phương pháp chỉ đạo, điều hành

Chia sẻ thêm với các đại biểu về những điểm mới, những dấu ấn quan trọng của 9 tháng đầu năm 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, một trong những kết quả đáng chú ý nhất chính là sự chuyển biến về tư duy, nhận thức và trách nhiệm của các cấp, các ngành.

Theo Thủ tướng, những kết quả đạt được không chỉ đến từ nỗ lực của Chính phủ, Quốc hội hay các bộ, ngành Trung ương mà là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là chính quyền địa phương. Phương pháp chỉ đạo, điều hành đã có nhiều đổi mới theo hướng cụ thể, quyết liệt, sát thực tiễn và chú trọng kết quả.

Chính phủ xây dựng các chương trình, kế hoạch chi tiết, phân công rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, trách nhiệm thực hiện, tiến độ, thời hạn và sản phẩm đầu ra. Các nhiệm vụ từ xây dựng thể chế, phát triển kinh tế - xã hội đến giáo dục, y tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh, đối ngoại đều được cụ thể hóa.

Thủ tướng nhấn mạnh, việc đánh giá kết quả công việc không thể chỉ dừng ở số lượng cuộc họp hay văn bản đã ban hành, mà phải xác định nhiệm vụ có hoàn thành đúng thời hạn, đạt yêu cầu chất lượng và tạo ra kết quả thực tế hay không. Cách thức làm việc này đã từng bước được triển khai từ Trung ương đến địa phương, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng nhìn nhận sự chuyển biến chưa đồng đều, cần tiếp tục nỗ lực để nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Hoàng Tùng, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn đề nghị Chính phủ đánh giá đầy đủ tác động thực chất đối với khả năng cân đối ngân sách của từng nhóm địa phương, nhất là các tỉnh miền núi, biên giới. (Ảnh: Duy Linh)

Xây dựng thể chế không chỉ để tháo gỡ điểm nghẽn mà phải kiến tạo phát triển

Một kết quả quan trọng khác được Thủ tướng nhấn mạnh là sự đổi mới trong công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế. Thủ tướng đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm giữa Chính phủ và các cơ quan của Quốc hội trong xây dựng, thẩm tra và hoàn thiện các dự án luật. Các cơ quan của Quốc hội đã chủ động nghiên cứu, tiếp cận hồ sơ từ sớm, tham gia ý kiến ngay trong quá trình chuẩn bị dự án luật. Chính phủ và các cơ quan chủ trì soạn thảo cũng nghiêm túc, cầu thị tiếp thu để hoàn thiện chính sách.

“Yêu cầu đặt ra hiện nay là xây dựng thể chế không chỉ nhằm xử lý những điểm nghẽn, vướng mắc trước mắt mà còn phải kiến tạo không gian phát triển mới”, Thủ tướng nhấn mạnh và cho rằng hệ thống pháp luật phải đầy đủ, thông thoáng, minh bạch, phù hợp với chuẩn mực và thông lệ quốc tế, qua đó tạo điều kiện huy động các nguồn lực cho tăng trưởng và phát triển đất nước.

Thủ tướng cho biết, ngay trong năm đầu nhiệm kỳ, nhiều chủ trương, định hướng lớn đã và đang được thể chế hóa nhanh chóng thành các quy định pháp luật. Các lĩnh vực trọng tâm gồm đất đai, kinh doanh bất động sản, nhà ở, điện lực, dầu khí, đầu tư, ngân sách nhà nước, đầu tư công, tư pháp, y tế, giáo dục, văn hóa, khoa học và công nghệ.

Chính phủ cũng đổi mới quy trình xây dựng văn bản pháp luật theo hướng chuẩn bị đồng thời các nghị định, thông tư hướng dẫn khi trình dự án luật, bảo đảm quy định mới có thể triển khai ngay sau khi được thông qua và có hiệu lực. “Chính vì vậy mà sau nhiều năm Chính phủ đã không còn tình trạng nợ đọng văn bản thi hành luật”, Thủ tướng nói.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ, Đoàn ĐBQH tỉnh Hà Tĩnh đề nghị tính toán lại tác động của các tỷ lệ điều tiết dự kiến áp dụng, bảo đảm cơ chế phân chia nguồn thu phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. (Ảnh: Duy Linh)

Tăng trưởng cao phải dựa trên nền tảng ổn định kinh tế vĩ mô

Đề cập công tác điều hành kinh tế vĩ mô, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng nhanh phải đi đôi với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Thủ tướng dẫn chứng, trong bối cảnh giá dầu thế giới có thời điểm tăng mạnh, gây áp lực lớn lên giá xăng dầu và nhiều mặt hàng trong nước, Chính phủ đã kịp thời triển khai các giải pháp điều hành về thuế, giá và nguồn cung. Nếu không có những biện pháp phù hợp, biến động giá xăng dầu có thể tác động dây chuyền đến chi phí sản xuất, vận tải, dịch vụ và mặt bằng giá cả. Thủ tướng cho biết, mặc dù phải giảm một phần nguồn thu ngân sách để hỗ trợ nền kinh tế, Chính phủ vẫn ưu tiên bảo đảm nguồn cung xăng dầu, giữ giá ở mức phù hợp và hạn chế tác động đến người dân, doanh nghiệp.

Cùng với xăng dầu, nhu cầu điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và phát triển khoa học, công nghệ cũng tăng rất mạnh. Theo Thủ tướng, để tăng trưởng GDP thêm 1%, nhu cầu điện có thể phải tăng khoảng 1,3-1,5%. Trong bối cảnh đó, việc bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và đời sống là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Thủ tướng cho biết Chính phủ đã tập trung điều hành để bảo đảm nguồn cung điện, đồng thời kiểm soát giá điện và các mặt hàng thiết yếu, góp phần kiểm soát lạm phát.

Thủ tướng nhấn mạnh, nếu lạm phát tăng cao, thành quả tăng trưởng sẽ bị xói mòn, người dân khó được hưởng đầy đủ những lợi ích từ phát triển kinh tế. Vì vậy, trong năm 2027, Chính phủ sẽ tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, triển khai đồng bộ các giải pháp kiểm soát lạm phát và giữ vững các cân đối lớn.

Thu ngân sách phản ánh sức khỏe thực chất của nền kinh tế

Phân tích kết quả tăng trưởng, Thủ tướng cho rằng cần nhìn nhận đầy đủ sự đóng góp của các khu vực công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, nông nghiệp, xuất nhập khẩu và các nguồn vốn đầu tư.

Một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh sức khỏe nền kinh tế là kết quả thu ngân sách nhà nước. Thủ tướng cho biết, năm 2026, Chính phủ đã thực hiện các chính sách giảm thuế, phí với quy mô khoảng 235.000 tỷ đồng; đồng thời gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng nghĩa vụ tài chính đến cuối năm nhằm giảm áp lực dòng tiền cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân.

Mặc dù thực hiện các chính sách hỗ trợ với quy mô lớn, tổng thu ngân sách nhà nước năm 2026 dự kiến vẫn đạt trên 3 triệu tỷ đồng. Theo số liệu Thủ tướng dẫn, số thu tăng khoảng 526.000 tỷ đồng so với dự toán, tương đương trên 20,8%, và tăng khoảng 14% so với thực hiện năm 2025. Trong đó, thu nội địa khoảng 2,6 triệu tỷ đồng; thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh khoảng 671.000 tỷ đồng, tăng khoảng 168.000 tỷ đồng, tương đương 33,4% so với dự toán. Thủ tướng cho rằng, kết quả này cho thấy sự phục hồi, phát triển và sức chống chịu của nền kinh tế trong điều kiện Chính phủ tiếp tục thực hiện nhiều chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng lưu ý, hiệu quả lan tỏa của đầu tư phát triển, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược, cần có thời gian để phát huy đầy đủ. Các công trình giao thông đường bộ, đường sắt, cảng biển và hạ tầng trọng điểm khi hoàn thành sẽ góp phần giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng trong nhiều năm tiếp theo.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh là giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế. (Ảnh: Lâm Hiển)

Kiên quyết giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh là giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, Chính phủ đang tập trung triển khai các giải pháp trên nhiều lĩnh vực, từ đất đai, bất động sản, xăng dầu, điện đến thuốc, thiết bị y tế và sản xuất nông nghiệp…Đối với thị trường bất động sản, Chính phủ thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người dân, đồng thời hoàn thiện các chính sách quản lý đất đai và điều tiết thị trường. Mục tiêu là từng bước kiểm soát, giảm áp lực về giá nhà, giá đất và chi phí tiếp cận nhà ở.

Trong lĩnh vực xăng dầu, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát cơ chế kinh doanh, nghiên cứu cắt giảm các khâu trung gian và những chi phí không hợp lý, bảo đảm giá bán phản ánh đúng diễn biến thị trường nhưng không bị đẩy lên bởi các khoản chi phí bất hợp lý.

Đối với thuốc và thiết bị y tế, Thủ tướng yêu cầu kiên quyết xử lý những hành vi tiêu cực, loại bỏ các chi phí trung gian không cần thiết khiến người bệnh phải chi trả cao. “Việc để người dân, người bệnh phải gánh chịu những khoản chi phí bất hợp lý trong tiếp cận thuốc và dịch vụ y tế là không thể chấp nhận”, Thủ tướng đặc biệt nhấn mạnh và nêu rõ, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến khám, chữa bệnh, dược và quản lý thiết bị y tế theo hướng minh bạch, giảm chi phí và bảo vệ quyền lợi người dân.

Trong lĩnh vực điện, Chính phủ tiếp tục nghiên cứu cơ cấu lại hệ thống và hoạt động của các doanh nghiệp điện lực để nâng cao hiệu quả, giảm chi phí.

Đối với nông nghiệp, việc tăng cường quản lý mã số vùng trồng, kiểm định, kiểm dịch và xử lý các vi phạm cũng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu và gia tăng giá trị hàng hóa.

Thủ tướng nhấn mạnh, mục tiêu xuyên suốt của các giải pháp này là giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả, năng suất, sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của nền kinh tế.

Khoa học, công nghệ phải phục vụ trực tiếp sản xuất và quản trị quốc gia

Đề cập vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng đây là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, hiệu quả và chất lượng tăng trưởng. Tuy nhiên, việc ứng dụng khoa học, công nghệ cần có thời gian, nguồn lực và lộ trình phù hợp.

Trong trước mắt, nền kinh tế vẫn phải phát triển dựa trên các ngành công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ và nông nghiệp. Khoa học, công nghệ phải được ứng dụng để nâng cao giá trị gia tăng, giảm chi phí và cải thiện hiệu quả hoạt động của các ngành này.

Đối với khu vực nhà nước, chuyển đổi số và khai thác dữ liệu phải hướng tới nâng cao năng lực quản trị, điều hành từ Trung ương đến cơ sở. Thủ tướng dẫn phản ánh của cử tri Hải Phòng về việc cán bộ cấp cơ sở phải sử dụng, kết nối với nhiều hệ thống thông tin khác nhau của các bộ, ngành khi giải quyết thủ tục hành chính.

Theo Thủ tướng, để khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã ban hành khung kiến trúc tổng thể số quốc gia, làm cơ sở thống nhất việc xây dựng và kết nối các hệ thống thông tin. Trên cơ sở khung kiến trúc này, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ Công an, các bộ, ngành và địa phương rà soát toàn bộ hệ thống hiện có, xác định những nội dung cần nâng cấp, hoàn thiện hoặc đầu tư mới.

Mục tiêu là bảo đảm các hệ thống có tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất, có khả năng kết nối, liên thông, tránh tình trạng mỗi bộ, ngành, địa phương xây dựng một hệ thống riêng gây lãng phí nguồn lực.

Cùng với hạ tầng kỹ thuật, việc hoàn thiện các cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định. Thủ tướng cho biết, một số cơ sở dữ liệu có quy mô lớn, tính chất phức tạp, như dữ liệu đất đai, cần thêm thời gian, nguồn lực và nhân lực để hoàn thiện.

Khi có khung kiến trúc thống nhất, hệ thống dữ liệu đầy đủ và hành lang pháp lý đồng bộ, việc kết nối các dịch vụ công qua Cổng Dịch vụ công quốc gia sẽ được thực hiện thông suốt hơn. Qua đó, người dân và doanh nghiệp sẽ từng bước không phải cung cấp lại những giấy tờ, thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu của cơ quan nhà nước. Thủ tướng khẳng định, hoàn thiện hạ tầng số, dữ liệu số và kết nối liên thông là một trong những nhiệm vụ ưu tiên cao của Chính phủ trong thời gian tới.

Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, chỉ khi khơi thông được các nguồn lực của toàn xã hội, Việt Nam mới có điều kiện thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới. (Ảnh: Lâm Hiển)

Không thể chỉ dựa vào đầu tư công để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đề cập yêu cầu huy động nguồn lực cho phát triển, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế là rất lớn. Trong khi đó, ngân sách nhà nước chỉ có thể đáp ứng một phần nhu cầu thông qua đầu tư công. Vì vậy, cùng với việc đẩy nhanh giải ngân, Chính phủ phải nâng cao hiệu quả lựa chọn dự án, tập trung nguồn lực vào những công trình có tác động lan tỏa lớn.

Thủ tướng cho biết, nhiệm kỳ trước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công trên phạm vi cả nước. Trong nhiệm kỳ này, Chính phủ định hướng giảm tối thiểu 30% số dự án để hạn chế đầu tư dàn trải, tập trung nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng tâm. Bộ Tài chính và các địa phương phải rà soát kỹ danh mục đầu tư, xác định rõ thứ tự ưu tiên.

Đối với các dự án đã có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn và kế hoạch năm 2027, Chính phủ sẽ tiếp tục đẩy nhanh thủ tục, phân bổ vốn sớm để triển khai. “Tuy nhiên, địa phương phải có trách nhiệm lựa chọn những dự án thực sự cần thiết, có khả năng triển khai, tạo hiệu quả kinh tế - xã hội cao và mang lại lợi ích trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp. Nguyên tắc này cũng phải được áp dụng đối với các chương trình mục tiêu quốc gia”, Thủ tướng lưu ý.

Cùng với đầu tư công, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương phải đẩy mạnh huy động nguồn lực đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài và các nguồn vốn hợp pháp khác. Thủ tướng yêu cầu các địa phương tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, giảm thủ tục nội bộ, cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo Thủ tướng, chỉ khi khơi thông được các nguồn lực của toàn xã hội, Việt Nam mới có điều kiện thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong thời gian tới.

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, thành quả tăng trưởng cuối cùng phải được chuyển hóa thành đời sống tốt hơn cho người dân. (Ảnh: Lâm Hiển)

Thành quả tăng trưởng phải thực sự đến với người dân

Đề cập các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của phát triển kinh tế là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.

Trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ đã triển khai các chính sách miễn, giảm học phí, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng trường lớp. Đối với khu vực biên giới, Chính phủ đã triển khai đầu tư 248 trường học tại các xã biên giới và tiếp tục hoàn thiện các giai đoạn tiếp theo. Thủ tướng cho biết, trong thời gian tới, Chính phủ sẽ xem xét mở rộng đầu tư, nâng cấp trường học tại các xã khó khăn khác, không chỉ giới hạn ở địa bàn biên giới.

Đối với y tế, Chính phủ định hướng tăng cường đầu tư cho hệ thống y tế cơ sở, nhất là các trung tâm y tế tại xã biên giới, vùng sâu, vùng xa và địa bàn khó khăn. Cùng với đó, tiếp tục triển khai khám sức khỏe định kỳ, tăng cường phát hiện sớm bệnh tật, chuyển mạnh từ tư duy tập trung chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu quan tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, thích ứng với xu hướng già hóa dân số. Dẫn thực tế tại các cơ sở mới của Bệnh viện Việt Đức và Bệnh viện Bạch Mai ở Ninh Bình, Thủ tướng cho biết, việc đưa các cơ sở này vào hoạt động đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ khám, chữa bệnh chất lượng cao cho người dân khu vực lân cận. Thủ tướng yêu cầu các bệnh viện không chỉ tập trung khám, chữa bệnh mà còn phải đẩy mạnh đào tạo, chuyển giao chuyên môn, hỗ trợ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế tại các địa phương.

Đối với văn hóa và du lịch, Chính phủ tiếp tục triển khai các chủ trương, chính sách phát triển văn hóa, đồng thời thúc đẩy du lịch và tiêu dùng trong nước. Thủ tướng nhìn nhận, tốc độ tăng tiêu dùng nội địa còn hạn chế so với một số động lực tăng trưởng khác. Trong điều kiện kinh tế khó khăn, người dân có xu hướng thắt chặt chi tiêu. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần có giải pháp kích cầu tiêu dùng, đặc biệt trong những tháng cuối năm, tận dụng các hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch để thúc đẩy tăng trưởng…

Chủ động, linh hoạt trong điều hành, không để bị động trước những biến động mới

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Chính phủ sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, tăng cường đối ngoại và hội nhập quốc tế. Trong đó, việc củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định là điều kiện quan trọng để phát triển đất nước.

Chính phủ cũng sẽ đẩy mạnh hợp tác quốc tế, thu hút đầu tư, huy động các nguồn lực bên ngoài phục vụ tăng trưởng và phát triển. Thủ tướng trân trọng ghi nhận các ý kiến đóng góp của đại biểu Quốc hội, đánh giá các ý kiến đã bám sát tình hình thực tiễn, phản ánh những vấn đề quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội.

Trên cơ sở kết luận của Trung ương, các báo cáo của Chính phủ và ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan liên quan tiếp thu, hoàn thiện dự thảo nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2027. Đồng thời, Chính phủ sẽ thường xuyên báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội những vấn đề phát sinh để kịp thời xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Thủ tướng nhấn mạnh, tình hình thế giới và trong nước tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, có nhiều yếu tố khó dự báo. Vì vậy, công tác chỉ đạo, điều hành phải bảo đảm tính chủ động, linh hoạt, kịp thời ứng phó với những tình huống mới. Thủ tướng mong muốn các đại biểu Quốc hội tiếp tục đồng hành, tăng cường giám sát, phản ánh những khó khăn, vướng mắc và đóng góp các giải pháp thiết thực để Chính phủ nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành trong thời gian tới.