Tăng trưởng 10%: Đột phá từ khâu thực thi

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 13

Đồng chí Lê Đức Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa, điều hành phiên thảo luận. Tham dự phiên thảo luận có các Phó Chủ tịch Quốc hội: Nguyễn Doãn Anh và Nguyễn Hồng Diên.

Kinh tế - xã hội đạt nhiều kết quả quan trọng trong bối cảnh khó khăn, thách thức

Phát biểu tại phiên thảo luận tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đánh giá: năm 2026, Việt Nam triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, xung đột địa chính trị, cạnh tranh công nghệ và phân mảnh thương mại gia tăng. Đặc biệt, xung đột tại Trung Đông, gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đã đẩy giá năng lượng tăng cao, tác động tiêu cực đến kinh tế toàn cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: An Nhiên

Trong bối cảnh đó, với quyết tâm cao và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục đạt nhiều kết quả quan trọng, dự kiến hoàn thành và vượt 14/15 chỉ tiêu đề ra.

Tăng trưởng kinh tế đạt mức cao, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát. Trong 9 tháng, gần 224.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường; cả năm ước có khoảng 1,11 triệu doanh nghiệp đang hoạt động. Thị trường chứng khoán Việt Nam lần đầu được nâng triển vọng từ “Ổn định” lên “Tích cực”. Các tổ chức quốc tế tiếp tục đánh giá cao triển vọng tăng trưởng của Việt Nam; thương hiệu quốc gia được định giá 462,28 tỷ USD, xếp thứ 32/193 quốc gia.

Công tác điều hành tài chính - ngân sách đạt kết quả tích cực. Thu ngân sách nhà nước cả năm ước đạt 3,06 triệu tỷ đồng, tăng 14%, trong bối cảnh đã thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí hỗ trợ người dân và doanh nghiệp khoảng 360.000 tỷ đồng.

Giải ngân vốn đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, cao hơn cùng kỳ năm trước; bội chi ngân sách khoảng 4,1%, trong phạm vi dự toán được Quốc hội giao.

Các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: An Nhiên

Hoàn thiện thể chế, pháp luật và cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh. Đáng chú ý, việc cắt giảm thủ tục hành chính giúp giảm 53% thời gian, 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, tương đương khoảng 23.000 tỷ đồng mỗi năm.

Kết cấu hạ tầng chiến lược được đầu tư đồng bộ hơn, với 395km đường bộ cao tốc được hoàn thành, thông toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông; đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội. Công tác tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng được tập trung triển khai, nâng tổng số dự án được tháo gỡ lên 3.557 dự án.

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục có bước tiến. Việt Nam xếp thứ 43/139 quốc gia về Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026, tăng một bậc so với năm trước.

Trong lĩnh vực văn hóa, xã hội và an sinh, nhiều chính sách được triển khai nhằm nâng cao đời sống Nhân dân. Cả nước khánh thành đồng loạt 108 trường phổ thông nội trú liên cấp, tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm học phí; khoảng 97% người dân được khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí. Quốc phòng, an ninh được củng cố; đối ngoại tiếp tục là điểm sáng, góp phần nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa. Ảnh: An Nhiên

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh, những kết quả trên trước hết xuất phát từ tầm nhìn chiến lược của Đảng với nhiều chủ trương, quyết sách lớn, đồng bộ, tạo nền tảng và động lực phát triển đất nước. Cùng với đó là sự đoàn kết, quyết liệt của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng; sự đổi mới tư duy, phương thức tổ chức thực hiện, xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, tăng cường kiểm tra, giám sát và đề cao trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ.

Nhận diện điểm nghẽn, củng cố động lực tăng trưởng

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh cho rằng, bên cạnh những kết quả đạt được, kinh tế - xã hội vẫn đối mặt nhiều khó khăn, thách thức cần được nhận diện đầy đủ để có giải pháp khắc phục, bảo đảm thực hiện các mục tiêu phát triển năm 2027.

Tăng trưởng kinh tế tuy cao nhưng chưa thực sự bền vững; một số địa phương có quy mô kinh tế lớn có nguy cơ không đạt mục tiêu năm 2026. Đầu tư tư nhân chưa bứt phá, xuất khẩu phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI, trong khi tăng trưởng quy mô chưa đi đôi với nâng cao năng suất.

Áp lực ổn định kinh tế vĩ mô và an toàn tài chính cũng gia tăng. Giá nhiều hàng hóa, dịch vụ thiết yếu tăng, sức mua phục hồi chậm; tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, trong khi thị trường vốn chưa đáp ứng nhu cầu vốn trung và dài hạn.

Việc chuyển hóa nguồn lực đầu tư thành năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới còn chậm. Dù giải ngân đầu tư công 9 tháng đạt 62,9% kế hoạch, vốn tạm ứng chưa thu hồi vẫn chiếm tỷ lệ lớn; nhiều dự án chậm tiến độ, còn 1.131 dự án tồn đọng chưa được tháo gỡ.

Khu vực doanh nghiệp tiếp tục gặp khó khăn. Số doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường trong 9 tháng giảm 3,2%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn khó tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Nâng cao trách nhiệm thực thi, khơi thông nguồn lực tăng trưởng

Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh thống nhất với các mục tiêu, chỉ tiêu và 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp Chính phủ đề ra, trong đó có mục tiêu tăng trưởng 10%. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao trách nhiệm thực thi, đổi mới mô hình tăng trưởng và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đẩy nhanh rà soát, xử lý những quy định mâu thuẫn, chồng chéo; khắc phục tình trạng chậm ban hành văn bản hướng dẫn thi hành. Cùng với đó, cần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, bảo đảm chính sách nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Đối với chính quyền địa phương, cần thực hiện nghiêm phương châm “Địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”; chủ động sử dụng thẩm quyền được phân cấp, phân quyền để giải quyết dứt điểm các vướng mắc thuộc trách nhiệm, không trông chờ, ỷ lại hoặc đẩy việc lên Trung ương. Đồng thời, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phân định rõ nhiệm vụ, thẩm quyền và trách nhiệm; tạo môi trường để cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Các đại biểu Quốc hội tham gia phiên thảo luận. Ảnh: An Nhiên

Về mục tiêu tăng trưởng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cụ thể hóa các chỉ tiêu thành những kịch bản sát thực tiễn, đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm trong nước. Đặc biệt, cần có giải pháp thiết thực giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh tiếp cận vốn, giảm chi phí đầu vào và chi phí tuân thủ.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, giảm lãi suất cho vay không chỉ phụ thuộc vào điều hành chính sách tiền tệ mà còn đòi hỏi sự vào cuộc thực chất của các ngân hàng thương mại. Chi phí vốn giảm sẽ giúp doanh nghiệp giảm giá thành, duy trì dòng tiền, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng sản xuất, kinh doanh. Qua đó, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm, cải thiện thu nhập và khơi thông nguồn lực đang ách tắc tại các dự án, nhất là bất động sản và hạ tầng công nghiệp.

Về cải cách hành chính và phát triển doanh nghiệp, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu bảo đảm việc cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh mang lại hiệu quả thực chất, tránh tình trạng bãi bỏ thủ tục này nhưng lại lồng ghép vào thủ tục khác, khiến gánh nặng tuân thủ không giảm.

Việc đánh giá sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp cần dựa trên số doanh nghiệp thực tế hoạt động, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, khả năng đóng góp cho nền kinh tế và tạo việc làm, thay vì chỉ căn cứ vào số lượng đăng ký thành lập. Đồng thời, cần tăng cường quản lý, ngăn chặn tình trạng lợi dụng đăng ký doanh nghiệp để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, trong đó có mua bán hóa đơn trái phép.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh nhấn mạnh: xây dựng và hoàn thiện chính sách phải gắn chặt với tổ chức thực thi; các cơ quan, đơn vị, địa phương cần chủ động nghiên cứu, giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, bảo đảm các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội được triển khai đồng bộ, hiệu quả.