Thủ tướng Lê Minh Hưng: Doanh nghiệp nhỏ và vừa phải là nền tảng vững chắc cho nền kinh tế

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu tại lễ kỷ niệm 20 năm thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Ảnh: chinhphu.vn.

Ngày 25/8/2026, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME).

Nhìn lại chặng đường 20 năm phát triển của VINASME, Thủ tướng khẳng định sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như sự trưởng thành của Hiệp hội luôn gắn liền với tiến trình đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

"VƯỜN ƯƠM" TẠO VIỆC LÀM CHO 6,5 TRIỆU LAO ĐỘNG

Trải qua hai thập kỷ, chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước ngày càng đầy đủ, đồng bộ, kiến tạo không gian phát triển mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo nên hệ thống định hướng chiến lược đồng bộ, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.

Quốc hội đã thể chế hóa chủ trương của Đảng bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh như đầu tư, đất đai, thuế, tín dụng, khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh... Đồng thời, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành nhiều nghị định, chương trình, kế hoạch và thường xuyên tổ chức đối thoại để đưa chính sách vào thực tiễn.

Đáng chú ý, hàng loạt chính sách tài khóa đột phá đã được ban hành. Từ ngày 1/1/2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh đã được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm. Chính phủ cũng trình Quốc hội thông qua Nghị quyết giảm 30% thuế thu nhập cá nhân và 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2026 và năm 2027 đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp có tổng doanh thu hằng năm không vượt quá 10 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Chính phủ chỉ đạo xây dựng cơ chế khuyến khích thành lập doanh nghiệp một người, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, đồng thời sửa đổi Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành dự án Luật Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm đơn giản hóa chính sách thuế và đưa ra các giải pháp hỗ trợ thực sự khả thi.

Đánh giá về vai trò của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận lực lượng này đã phát triển mạnh về số lượng và mở rộng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế. Hiện nay, các doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, xuất hiện ở hầu hết các ngành, lĩnh vực và địa bàn.

Khối doanh nghiệp này đóng góp hết sức quan trọng vào việc mở rộng năng lực sản xuất, huy động nguồn lực xã hội, tạo việc làm, thu nhập và sinh kế cho gần 6,5 triệu người lao động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cố hữu: khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tuy đông nhưng chưa mạnh; năng động nhưng năng lực quản trị, tài chính, chất lượng nguồn nhân lực và sức chống chịu còn hạn chế. Số lượng doanh nghiệp làm chủ công nghệ, tham gia sâu vào chuỗi giá trị và vươn ra thị trường quốc tế còn khiêm tốn.

Mặt khác, sự liên kết giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, viện nghiên cứu, trường đại học và giữa chính các doanh nghiệp nhỏ và vừa với nhau còn mờ nhạt. Tỷ lệ tham gia các khâu có giá trị gia tăng cao còn thấp. Môi trường đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính và thực thi chính sách ở một số nơi vẫn tồn tại điểm nghẽn; việc tiếp cận vốn, đất đai và các nguồn lực phát triển còn không ít khó khăn.

NHÀ NƯỚC KIẾN TẠO - HIỆP HỘI KẾT NỐI - DOANH NGHIỆP TIÊN PHONG"

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng đất nước đang thực hiện hai mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và 2045. Để đạt mục tiêu tăng trưởng "hai con số", khu vực kinh tế tư nhân phải phát triển lớn hơn về quy mô, cao hơn về năng suất, mạnh hơn về công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và vươn xa hơn ra thị trường quốc tế. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa phải là nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho lớp doanh nghiệp lớn.

Lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của VINASME - Ảnh: DNHN.

Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt: "Nhà nước kiến tạo - Hiệp hội kết nối - Doanh nghiệp tiên phong". Đứng trước chặng đường mới, Thủ tướng đề nghị VINASME hoạt động theo tinh thần "Đại diện thực chất - Kết nối hiệu quả - Hỗ trợ chuyên nghiệp - Nâng tầm doanh nghiệp" và tập trung 5 nhiệm vụ trọng tâm:

Một là, nắm chắc, hiểu sâu và triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là các nghị quyết về đội ngũ doanh nhân, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và cải cách pháp luật. Các chính sách phải được chuyển hóa thành chương trình, sản phẩm cụ thể để doanh nghiệp dễ tiếp cận, dễ thực hiện.

Hai là, nâng tầm vai trò tham gia kiến tạo thể chế. VINASME cần đóng góp tích cực xây dựng Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đề xuất sáng kiến tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển cụm liên kết ngành. Chính phủ yêu cầu Hiệp hội chủ động kiến nghị giải pháp cụ thể để xử lý triệt để vướng mắc của doanh nghiệp.

Ba là, thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Hướng tới mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, Hiệp hội cần phối hợp với từng địa phương để hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đồng thời, xây dựng cơ chế tiếp nhận, phân loại và phản hồi kiến nghị dựa trên dữ liệu, bằng chứng khách quan, xây dựng.

Bốn là, phát huy vai trò hạt nhân kết nối. Đẩy mạnh liên kết giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa với nhau, giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, ngân hàng, viện nghiên cứu và tổ chức quốc tế.

"Một doanh nghiệp riêng lẻ có thể nhỏ, nhưng hàng nghìn doanh nghiệp nhỏ liên kết thành mạng lưới sẽ tạo nên sức mạnh rất lớn", Thủ tướng nhấn mạnh; đồng thời yêu cầu Hiệp hội nhanh chóng mở rộng và phát huy nền tảng ứng dụng VinaSME (Hệ sinh thái số của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa) trở thành hạ tầng kết nối số dùng chung.

Năm là, phát huy trách nhiệm xã hội, tuân thủ pháp luật, thực hành chuẩn mực kinh doanh hiện đại, nói không với hàng giả, gian lận thương mại, góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị các doanh nhân cần nuôi dưỡng khát vọng lớn và chủ động tự nâng cấp mình. Doanh nghiệp siêu nhỏ phải phấn đấu thành doanh nghiệp nhỏ; doanh nghiệp nhỏ tiến lên doanh nghiệp vừa; doanh nghiệp vừa phải có khát vọng trở thành tập đoàn lớn vươn tầm thế giới. Sự hỗ trợ của Nhà nước và Hiệp hội là quan trọng nhưng không thể thay thế nỗ lực tự thân của chính doanh nghiệp.

Doanh nghiệp phải lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nhân lực chất lượng cao làm động lực nâng cao năng suất. Muốn tiếp cận nguồn vốn và thị trường lớn hơn, doanh nghiệp bắt buộc phải nâng cao mức độ minh bạch tài chính, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực sản xuất. Đồng thời, cần thay đổi tư duy cạnh tranh sang tăng cường hợp tác, liên kết trong chuỗi cung ứng.

Về phía Chính phủ, Thủ tướng cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp, xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, bình đẳng, ổn định để khơi thông mọi nguồn lực.

Phát biểu đáp từ, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cam kết Hiệp hội sẽ đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, lấy doanh nghiệp và hội viên làm trung tâm, sâu sát cơ sở để kịp thời tháo gỡ khó khăn và chủ động tham gia góp ý hoàn thiện thể chế.

Đồng thời, phát huy tối đa vai trò cầu nối, truyền tải kịp thời các chính sách của Nhà nước đến doanh nghiệp, đồng thời phản ánh trung thực, có trách nhiệm tiếng nói, tâm tư nguyện vọng của cộng đồng doanh nghiệp tới cơ quan có thẩm quyền.

Đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi mô hình tăng trưởng để tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chú trọng xây dựng đội ngũ doanh nhân Việt Nam có bản lĩnh, trí tuệ, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

Ông Nguyễn Văn Thân khẳng định: "Một cộng đồng doanh nghiệp mạnh không chỉ đo bằng vốn hay doanh thu, mà còn bằng văn hóa kinh doanh, sự tuân thủ pháp luật và những đóng góp cho xã hội".