Thủ tướng Phạm Minh Chính: Chấm dứt đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả vốn công

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, đến hết tháng 12/2025, tổng vốn đầu tư công giải ngân đạt trên 755.000 tỷ đồng, tương đương 83,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, tăng 3,4 điểm phần trăm và cao hơn 206.600 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2024. Tuy nhiên, tiến độ này vẫn chưa đáp ứng yêu cầu, khi còn 22 bộ, cơ quan Trung ương và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân cả nước.

Đối với năm 2026, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách Nhà nước được giao là gần 995.350 tỷ đồng. Tính đến ngày 7/1, các bộ, ngành và địa phương đã phân bổ chi tiết hơn 851.800 tỷ đồng, đạt 85,6% kế hoạch. Phần vốn còn lại hơn 143.500 tỷ đồng hiện vẫn chưa được phân bổ, thuộc 12 bộ, cơ quan Trung ương và 22 địa phương.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về công tác lãnh đạo, điều hành, cơ chế chính sách và các vướng mắc trong giải ngân đầu tư công. Nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh các yếu tố khách quan như thiên tai, thời tiết hay độ trễ trong sắp xếp chính quyền địa phương, vẫn tồn tại nguyên nhân chủ quan, bao gồm khâu chuẩn bị đầu tư kéo dài, quy trình phức tạp đối với dự án đặc thù, tình trạng đầu tư phân tán, thậm chí chia nhỏ dự án.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ đánh giá cao tinh thần thẳng thắn của các bộ, ngành, địa phương trong việc nhìn nhận hạn chế; đồng thời yêu cầu chủ động khắc phục, triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ thúc đẩy giải ngân đầu tư công theo chỉ đạo của Tồng Bí thư Tô Lâm tại hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Chính phủ với chính quyền địa phương.

Thủ tướng cho biết, trong nhiệm kỳ 2021 - 2025, Chính phủ đã tập trung hoàn thiện thể chế đầu tư công, trình Quốc hội ban hành và sửa đổi 10 luật liên quan, ban hành 61 nghị định hướng dẫn, cùng hàng loạt nghị quyết, chỉ thị, công điện nhằm tháo gỡ điểm nghẽn và thúc đẩy giải ngân.

Nhờ đó, tổng vốn đầu tư công giải ngân từ đầu nhiệm kỳ đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55% so với giai đoạn trước; số dự án sử dụng ngân sách Trung ương giảm mạnh từ khoảng 11.000 dự án giai đoạn 2016 - 2020 xuống còn 4.600 dự án trong giai đoạn 2021 - 2025.

Nhiều công trình hạ tầng trọng điểm đã hoàn thành và đưa vào khai thác, như hơn 3.300 km đường cao tốc, hàng nghìn km đường ven biển, nhiều sân bay, cảng biển, cùng các dự án đường sắt, năng lượng, khu kinh tế và trung tâm tài chính. Riêng năm 2025, cả nước đồng loạt khởi công và khánh thành 564 dự án, với tổng vốn đầu tư trên 5,12 triệu tỷ đồng.

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026. Ảnh: Dương Giang/TTXVN

Ghi nhận những kết quả đạt được, Thủ tướng đồng thời khẳng định mục tiêu giải ngân đầu tư công năm 2025 và 2026 phải đạt 100%, song song với việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, phấn đấu giảm hệ số ICOR từ khoảng 6 xuống còn 4,5 trong năm 2026.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương xác định giải ngân đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm; tăng cường kỷ luật, kỷ cương; cá thể hóa trách nhiệm; lấy kết quả giải ngân làm tiêu chí quan trọng đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ. Các thủ tục đầu tư cần được đơn giản hóa, minh bạch, phòng chống tham nhũng, lãng phí; xử lý nghiêm các trường hợp cố tình gây chậm trễ.

Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo việc phân bổ vốn năm 2026 phải có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên dự án quan trọng quốc gia, bảo đảm không tái diễn tình trạng đầu tư dàn trải. Đồng thời, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động rà soát khả năng giải ngân ngay từ đầu năm, kịp thời điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có tiến độ tốt.

Kết luận hội nghị, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần hành động quyết liệt, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, với mục tiêu hoàn thành cao nhất nhiệm vụ giải ngân đầu tư công, tạo động lực bền vững cho tăng trưởng và phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Hùng Nguyễn