Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tập trung các công trình mang tính 'xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái'

Thủ tướng Phạm Minh Chính trình bày chuyên đề tại hội nghị, sáng 7-2. Ảnh: QUANG PHÚC

Sáng 7-2, diễn ra Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Tại hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính trình bày chuyên đề 2: "Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng".

Chuyên đề gồm 3 phần: ý nghĩa của chương trình hành động; những nội dung cốt lõi của chương trình hành động; làm thế nào để hiện thực hóa chương trình hành động thành sản phẩm, kết quả cụ thể, lượng hóa được.

Chương trình hành động đã lượng hóa, cụ thể hóa và thể hiện sinh động, rõ ràng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng bằng những nhiệm vụ, đề án, dự án cụ thể; gồm 12 nhóm nhiệm vụ chủ yếu, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Đặc biệt, 3 phụ lục là điểm nhấn, thể hiện rõ các chỉ tiêu chủ yếu của cả nước (30 chỉ tiêu), các ngành, lĩnh vực, địa phương (38 chỉ tiêu) và 272 nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng, chiến lược giai đoạn 2026-2030, mang tính “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái” (như dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, đường sắt đô thị, nhà máy điện hạt nhân, sân bay, bến cảng lớn, cơ sở dữ liệu quốc gia, nhà máy sản xuất chip…).

Chương trình hành động thể hiện sự đổi mới trong tư duy, cách nghĩ, cách làm; lấy nhân dân làm trung tâm, chủ thể, mọi hoạt động đều hướng đến nhân dân; nhấn mạnh yêu cầu “lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả cụ thể”; lấy hiệu quả thực thi, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Phương châm thực hiện nhiệm vụ, công việc là chuyển mạnh từ “nói” sang “làm”, chuyển từ “nhận thức” thành “hành động”, khắc phục triệt để tình trạng “nói nhiều, làm ít”, “nói hay, làm dở”, “nói không đi đôi với làm”; góp phần chấm dứt lối làm việc quan liêu, hình thức, xa rời nhân dân, xa rời thực tiễn.

Thủ tướng cũng nêu rõ, chương trình hành động nhấn mạnh sự đột phá trong tổ chức thực hiện gắn với phân cấp, phân quyền, phân công, phân bổ nguồn lực và hệ thống đo lường, đánh giá kết quả. Thông qua việc xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, chương trình phân công nhiệm vụ cụ thể, theo tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”.

Thủ tướng trình bày 12 nội dung cốt lõi của chương trình hành động, trong đó hàng đầu là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước. Thể chế được xác định rõ là “đột phá của đột phá”, đi trước, mở đường, chuyển đổi trạng thái từ tập trung quản lý sang kiến tạo phát triển và thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Thủ tướng nhấn mạnh, hoàn thiện thể chế gắn với tăng cường phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm; giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; xây dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, công nghệ tài chính, tài sản mã hóa, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử, công nghệ mới… Ngay trong năm 2026 hoàn thành 18 luật và đang khẩn trương triển khai thành lập Cổng đầu tư một cửa quốc gia.

Tiếp đến là xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính.

Cùng với đó, phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và thế giới; đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; quản lý phát triển xã hội bền vững, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo đời sống nhân dân; quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Thủ tướng Phạm Minh Chính và các đại biểu tham quan triển lãm các thành tựu nổi bật trong phát triển kinh tế, văn hóa trước khi dự khai mạc hội nghị, sáng 7-2. Ảnh: QUANG PHÚC

Thủ tướng cũng nhấn mạnh đến việc phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện đúng quan điểm “Dân là gốc”, “sức mạnh từ nhân dân”; tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng.

Cùng với 12 nhóm nhiệm vụ chủ yếu, Chương trình hành động xác định 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần “thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt, con người thông minh”, tập trung xây dựng, triển khai chiến lược hoàn thiện hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới; xây dựng nền tảng pháp lý mở, công khai, minh bạch; tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền 3 cấp; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, kết nối trong nước, quốc tế; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển đột phá trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, nền tảng và góp phần tăng năng suất lao động xã hội…

Để thực hiện hiệu quả chương trình hành động, Thủ tướng Phạm Minh Chính gợi ý 6 giải pháp cụ thể.

Trong đó, hàng đầu là sự chủ động, tích cực, linh hoạt của các cấp, các ngành, các địa phương, cần kịp thời xử lý những khó khăn, vướng mắc; đồng thời yêu cầu thực hiện nghiêm việc báo cáo và đề xuất, kiến nghị cụ thể cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề mới phát sinh vượt thẩm quyền.

Tiếp đó là hoàn thiện thể chế, kiên quyết không để khó khăn, vướng mắc về thể chế, pháp luật gây ách tắc, cản trở sự phát triển và ảnh hưởng đến việc thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ đề ra. Tinh thần đặt ra là “vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó chủ động, tích cực sửa đổi” theo thẩm quyền, vượt thẩm quyền thì báo cáo kịp thời ban hành các cơ chế, chính sách thí điểm đối với những vấn đề mới phát sinh chưa có quy định, hoặc có quy định nhưng thực tế đã vượt qua so với quy định.

Thủ tướng cũng đề cập đến việc huy động nguồn lực. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển nhanh và bền vững, các bộ ngành, địa phương cần xây dựng cơ chế, chính sách đột phá khơi thông, phân bổ, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực bằng nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với tinh thần lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ (gồm các nguồn lực từ Nhà nước, người dân, doanh nghiệp, từ vốn vay, nguồn lực từ trong nước và ngoài nước, từ đầu tư trực tiếp và gián tiếp…); phát hành trái phiếu để đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược. Phát huy hơn nữa vai trò “vốn mồi” từ ngân sách nhà nước để thu hút đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài; khuyến khích các hình thức hợp tác công - tư.

Các đại biểu dự hội nghị ngày 7-2. Ảnh: QUANG PHÚC

Song song đó là phát triển nguồn nhân lực. Thủ tướng cho rằng, yếu tố con người có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển nhanh, bền vững, mang tính quyết định đến nâng cao năng suất lao động, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế. Cần tập trung đào tạo, phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho hệ thống hành chính nhà nước và khu vực tư nhân; rà soát, có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế; xây dựng cơ chế đặc thù, vượt trội để thu hút nhà khoa học, chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh về giải pháp nghiên cứu, chuyển giao khoa học công nghệ; quản lý nhà nước, quản trị quốc gia. Thủ tướng cho rằng, cần bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, tự chịu trách nhiệm của địa phương với tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

PHAN THẢO